Zorgmijders

Professionalisering

Laatste kans: wie gun jij de Zorg+Welzijn Award 2021?

We hebben vanwege de coronacrisis een bewogen jaar achter de rug. Wie heeft zich afgelopen jaar extra ingezet voor mensen die dat zo hard nodig hadden en maakte zo het verschil in het ingewikkelde sociaal domein? Ken jij die persoon? Dan kan hij of zij misschien wel de winnaar worden van de Zorg+Welzijn Award 2021.
Dak- en thuislozen

De straatpastor: geen hulpverlener maar troostverlener

De medewerkster van het crematorium kijkt mij van boven haar mondkapje vragend aan. We staan samen in de aula naast de kist van een overleden man die verbleef in de daklozenopvang. De kist is bezaaid met waxinelichtjes en allerlei persoonlijke spulletjes. Het stilleven op de kist vormt een prachtig eerbetoon aan deze verslaafde man die zijn bijzondere en ruige leven te vroeg moest loslaten.
Verward gedrag

‘Ons systeem leidt tot meer escalatie en agressie’

‘We sluiten in Nederland veel meer mensen op met psychiatrische problemen dan elders in Europa’, zegt Philippe Delespaul, hoogleraar Innovatie in de Geestelijke Gezondheidszorg aan de Universiteit van Maastricht. ‘We hebben blijkbaar veel eerder het gevoel met de rug tegen de muur te staan dan onze buitenlandse collega’s.’
Zorgmijders

Van bemoeizorg naar assertieve zorg

Hoe bied je zorg aan mensen die er niet om vragen? Het sociaal domein en de ggz moeten er samen op af, betoogde psychiater en hoogleraar Niels Mulder op het congres Dag van de Sociaal Werker. Hij muntte daarbij de term assertieve zorg als vervanger van het ‘gedateerde’ bemoeizorg. ‘Alles draait om contact maken en vertrouwen opbouwen.’
Eenzaamheid
depressie binnen

Coronacrisis heeft impact op psychische gezondheid

Hoe gaat het met de psychische gezondheid van Nederland als gevolg van de coronacrisis? Veel mensen maken zich daar zorgen over. Het Sociaal Cultureel Planbureau combineerde corona-onderzoeken met wetenschappelijke kennis over psychische gezondheid en crises. 'We zien inderdaad meer stress en angst, zeker bij specifieke groepen.'
Wmo
niet kijken

Wmo-aavragen daalden sterk door corona

In april daalde het aantal wmo-aanvragen in veel gemeenten drastisch. Dat blijkt uit een belronde van de redactie van Zorg+Welzijn. Toch maakt Sven de Langen, wethouder in Rotterdam en voorzitter van de VNG-commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs, zich geen zorgen over zorgmijders. 'Wmo-zorg die verergert door zorgmijding is grotendeels doorgezet.'
Zorgmijders
poppetje dat rode draad probeert te pakken

DE CLIENT SPREEKT ‘Ik kon niet verder zinken en accepteerde hulp’

Marcel was gok- en cocaïneverslaafd. Toen hij eindelijk hulp accepteerde ging het beter. 'Ze prikten door mijn praatjes heen.' 
Zorgmijders

THEMA ‘Je weet me te vinden’

Wendy Broeren werkt met zorgmijders. Ze balanceert waar nodig op de rand van wat professioneel acceptabel is. 'Als zo iemand niet doet wat jij wilt, dan heb jij het niet goed gedaan.'
Zorgmijders
vrouw kijkt door luxaflex

‘Juist familie van zorgmijder heeft ondersteuning nodig’

Op zoek naar familie van zorgmijdende verwarde personen, ontdekte Tiny van Hees een heel andere groep zorgmijders: thuiszittende jongeren die kampen met onbehandelde depressie, verslaving en angst. Juist déze familie van deze groep is gebaat bij ondersteuning. Zij zijn de ingang tot patiënten die anders ongezien blijven. 
Verward gedrag

‘Wet verplichte ggz zet cliënt direct met 3-0 achter’

Er zitten te veel haken en ogen aan de Wet verplichte ggz (Wvggz)  om te zorgen voor meer welzijn en autonomie van de cliënt, stelt socioloog Karlijn Roex. ‘Er is sprake van een ongelijke behandelrelatie.'

Over zorgmijders

Zorgmijders of zorgvuldige zorgzoekers?

Zorgmijders vragen het uiterste van professionals. In inzet, in samenwerking, in het vinden en houden van contact, in het organiseren van passende ondersteuning. Iedere casus is uniek en ook weer niet. Het gaat om mensen die zich afgewend hebben van de samenleving, van de zorg die zij juist vaak hard nodig hebben. Aan de andere kant zijn het vaak ook mensen waar de samenleving, en de zorg, zich van afgewend hebben.

Lees meer

Zorgmijders zijn misschien wel de grootste uitdaging van het sociaal domein. Het zijn vaak kwetsbare mensen die heel veel baat kunnen hebben bij zorg en ondersteuning, maar die daar, om allerlei redenen, geen behoefte aan hebben. Het is een groep die vaak ‘hulpverleners’ moe is, die je vooral niet moet dwingen naar zorg en die kritisch is. Hoogleraar Niels Mulder omschreef hen als ‘zorgvuldige zorgzoekers’. En dat is wellicht ook precies wat ze zijn.

Vertrouwensrelatie

Mulder: ‘Op het eerste gezicht lijkt iemand misschien zorg te mijden omdat hij niet op afspraken komt, zelf vindt dat er psychisch niets aan de hand is of niet naar de huisarts wil, maar als je met zo iemand in gesprek gaat, wil diegene vaak wel een bepaald type hulp, zoals praktische hulp. Denk aan het helpen met de afwas, of iemand die eens een kop koffie komt drinken.’ Mulder drukt professionals op het hart vooral goed te luisteren naar het verhaal dat de cliënt vertelt. ‘In eerste instantie doet het er helemaal niet zo veel toe wát die persoon vertelt, maar door erop in te haken ontstaat er een gesprek, kom je erachter wat iemand wél wil, bouw je een vertrouwensrelatie op en heb je een basis om verder te gaan.’

Zorgvermoeid

Marcello van den Anker, nu werkzaam als ervaringsdeskundige, was zelf ook ‘zorgvermoeid’. ‘Van alle die hulpverleners was ik zorgvermoeid geraakt, dat vind ik een betere term dan zorgmijden. Leg het “niet willen” niet alleen bij de zorgmijder neer: misschien doe jij als hulpverlener ook wel iets niet goed, of speelt er iets heel anders waardoor er geen echt contact kan ontstaan.’ Zelf vond hij bijvoorbeeld dat zorgverleners zich altijd boven hem plaatsten, en ging hij een spel spelen om het ze moeilijk te maken. ‘Totdat er een ervaringswerker kwam die me liet zien dat ík mezelf juist onder hen plaatste. Ik voelde me als kind al minder dan anderen, dom. Die ervaringswerker gaf me wat ik als klein jochie al nodig had gehad: hij zag me, nam de tijd om mij te leren kennen. Hij sprak mijn taal, dat gaf hoop. Daardoor kon ik in beweging komen.’

Gelijkwaardige partners

Hans van Eeken, net als Marcello van den Anker ervaringsdeskundige, herkent zich in de woorden van Van den Anker. Tegelijkertijd begrijpt hij dat professionals niet altijd de tijd hebben om uitvoerig met cliënten in gesprek te gaan, puur om hen te leren kennen en hun vertrouwen te winnen. Maar ook daar is een oplossing voor, bijvoorbeeld het inhuren van een ervaringswerker. Van Eeken trok onlangs bijvoorbeeld enkele weken samen op met een psychiater op de crisisdienst in Amsterdam. ‘We werken als gelijkwaardige partners samen, gaan samen het gesprek in. Hij staat onder druk, moet snel door, ik heb de tijd. Hij neemt besluiten, hij kan veel wat ik niet kan en andersom. Gaat hij weg, dan blijf ik zitten bij de cliënt voor een kop koffie. Dan vraag ik: “Hoe is dit nu allemaal voor u?”. Dan komen de tranen, contact, er ontstaat een relatie, verbinding. Ik zou het alle zorgteams aanraden om een ervaringswerker in te huren: verbinding is het begin van herstel, altijd.’

Uitgelicht congres

Congres Seksueel Geweld

ReeHorst

Congres Wijkteams in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

Topsprekers over schuldhulpverlening

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Samenwerken aan Sterke Jeugdhulp

ReeHorst