Zorgmijders

‘Niet de daklozen, maar professionals en samenleving zijn de zorgmijders’

‘Onze taak is te doen wat nodig is om de gevallenen te helpen oprapen’, zegt Igor van Laere, oprichter van de Nederlandse Straatdokter Groep. Daklozen hebben zo snel mogelijk zorg nodig. ‘Als je die niet biedt, kost een dakloze vijf keer zo veel als hij voor de vijfde keer in het ziekenhuis ligt.’
Zorgmijders

‘Voor sommige zorgmijders is geen oplossing, probeer het leven dan menswaardig…

Mensen verleiden om hulp te accepteren én te bieden. Zo omschrijven wijkagent Jan Jacobs en ggd’er Wendy Broere hun werk met zorgwekkende zorgmijders. Zij zoeken mensen op in hun tent, onder het plastic of in hun verrotte caravan. ‘Ik krijg jeuk van hulpverleners die een dossier sluiten omdat de zorgmijder niet is komen opdagen.’
Zorgmijders

Zorgen voor de zorgmijder, zo goed en kwaad als het kan

Zorgmijders zijn moeilijk te bereiken. Zonder de juiste hulp zijn zorgen ze vaak voor overlast in de wijk. Buro Andersom lukt het wel om deze mensen te bereiken doordat de begeleiders 24 uur per dag voor de cliënten klaar staan. ‘Wij zorgen voor de basisbehoeftes zoals een woning, inkomen en eten. Pas daarna werken we aan de problemen’, legt begeleider Theo Theunissen uit.
Zorgmijders

11 dingen die je moet weten over dwangstoornis

Obsessieve-compulsieve stoornis (OCD) oftewel een dwangstoornis, komt voor in vele vormen en maten. Wat zijn de kenmerken, hoe wordt het behandeld, en hoe ga je hier als zorgprofessional mee om? Psychiater Menno Oosterhof, auteur van het boek ‘Vals alarm – leven met een dwangstoornis’, zet de belangrijkste punten over de dwangstoornis op een rij.
Zorgmijders

Meer zorgmijders, meer onmacht: ‘Complexiteit toch vaker opzoeken’

De groep zorgmijders groeit; steeds meer mensen zijn het vertrouwen in zorg en staat compleet verloren. Tegelijk groeit bij sociaal werkers het gevoel van onmacht. Ze missen het vermogen gecoördineerde en initiatiefrijke hulp te initiëren (zorgverlamming). Het gevolg: heel veel dwangmaatregelen, zegt sociaalpsychiatrisch verpleegkundige Gert Schout. ‘We moeten het moeras weer opzoeken.’
Zorgmijders

10 dingen die je moet weten over narcisme

Narcisme wordt vaak niet herkend door zorgprofessionals, omdat de gedragingen eerder gezien worden als een stevige dosis zelfvertrouwen. Hoe herken je narcisme, en wat zijn de fabels en feiten? Ontwikkelingspsycholoog Eddie Brummelman zet de belangrijkste punten over narcisme op een rij.
Zorgmijders

Zwanger en aangevallen door een cliënt: ‘Ik bleef doorstomen, doe dat…

Psychiatrisch verpleegkundige Marielle Peerenboom is bijna twaalf weken zwanger, als ze een heftig incident meemaakt tijdens haar werk. Het geeft haar een nieuw doel in het leven: het coachen van zorgverleners die grote werkstress ervaren.
Zorgmijders

7 documentaires over GGZ die je niet mag missen

De afgelopen jaren zijn er veel documentaires over geestelijke gezondheidszorg uitgebracht. We zetten 7 docu's op een rij die je als sociaal werker in de GGZ niet mag missen. 
Zorgmijders

Nieuwe richtlijn zorgmijders komt met veel urgente aanbevelingen en dilemma’s

Een nieuwe richtlijn zorgmijding geeft aan wijkteams aanbevelingen voor het signaleren van en het omgaan met zorgmijding in de eerste lijn. Beschreven staat onder andere hoe je een vertrouwensrelatie opbouwt met specifieke groepen zorgmijders. Er zijn belangrijke interventies die nog onvoldoende in de praktijk worden gebracht.
Zorgmijders

‘Sociaal werkers onterecht terughoudend om persoonsgegevens uit te wisselen’

De politie heeft op 22 november 2021 wettelijk toestemming gekregen om persoonsgegevens van verwarde personen te verstrekken aan meldpunten. Een nuttige aanvulling op de wet, want de invoering van de AVG – Algemene Verordening Gegevensbescherming – had als bijkomend effect ‘dat professionals onterecht bang waren om gegevens uit te wisselen’, zegt juriste Jolanda van Boven. ‘Dat is lastig als je aan kwetsbare mensen tijdig hulp wilt bieden.’

Over zorgmijders

Zorgmijders of zorgvuldige zorgzoekers?

Zorgmijders vragen het uiterste van professionals. In inzet, in samenwerking, in het vinden en houden van contact, in het organiseren van passende ondersteuning. Iedere casus is uniek en ook weer niet. Het gaat om mensen die zich afgewend hebben van de samenleving, van de zorg die zij juist vaak hard nodig hebben. Aan de andere kant zijn het vaak ook mensen waar de samenleving, en de zorg, zich van afgewend hebben.

Lees meer

Zorgmijders zijn misschien wel de grootste uitdaging van het sociaal domein. Het zijn vaak kwetsbare mensen die heel veel baat kunnen hebben bij zorg en ondersteuning, maar die daar, om allerlei redenen, geen behoefte aan hebben. Het is een groep die vaak ‘hulpverleners’ moe is, die je vooral niet moet dwingen naar zorg en die kritisch is. Hoogleraar Niels Mulder omschreef hen als ‘zorgvuldige zorgzoekers’. En dat is wellicht ook precies wat ze zijn.

Vertrouwensrelatie

Mulder: ‘Op het eerste gezicht lijkt iemand misschien zorg te mijden omdat hij niet op afspraken komt, zelf vindt dat er psychisch niets aan de hand is of niet naar de huisarts wil, maar als je met zo iemand in gesprek gaat, wil diegene vaak wel een bepaald type hulp, zoals praktische hulp. Denk aan het helpen met de afwas, of iemand die eens een kop koffie komt drinken.’ Mulder drukt professionals op het hart vooral goed te luisteren naar het verhaal dat de cliënt vertelt. ‘In eerste instantie doet het er helemaal niet zo veel toe wát die persoon vertelt, maar door erop in te haken ontstaat er een gesprek, kom je erachter wat iemand wél wil, bouw je een vertrouwensrelatie op en heb je een basis om verder te gaan.’

Zorgvermoeid

Marcello van den Anker, nu werkzaam als ervaringsdeskundige, was zelf ook ‘zorgvermoeid’. ‘Van alle die hulpverleners was ik zorgvermoeid geraakt, dat vind ik een betere term dan zorgmijden. Leg het “niet willen” niet alleen bij de zorgmijder neer: misschien doe jij als hulpverlener ook wel iets niet goed, of speelt er iets heel anders waardoor er geen echt contact kan ontstaan.’ Zelf vond hij bijvoorbeeld dat zorgverleners zich altijd boven hem plaatsten, en ging hij een spel spelen om het ze moeilijk te maken. ‘Totdat er een ervaringswerker kwam die me liet zien dat ík mezelf juist onder hen plaatste. Ik voelde me als kind al minder dan anderen, dom. Die ervaringswerker gaf me wat ik als klein jochie al nodig had gehad: hij zag me, nam de tijd om mij te leren kennen. Hij sprak mijn taal, dat gaf hoop. Daardoor kon ik in beweging komen.’

Gelijkwaardige partners

Hans van Eeken, net als Marcello van den Anker ervaringsdeskundige, herkent zich in de woorden van Van den Anker. Tegelijkertijd begrijpt hij dat professionals niet altijd de tijd hebben om uitvoerig met cliënten in gesprek te gaan, puur om hen te leren kennen en hun vertrouwen te winnen. Maar ook daar is een oplossing voor, bijvoorbeeld het inhuren van een ervaringswerker. Van Eeken trok onlangs bijvoorbeeld enkele weken samen op met een psychiater op de crisisdienst in Amsterdam. ‘We werken als gelijkwaardige partners samen, gaan samen het gesprek in. Hij staat onder druk, moet snel door, ik heb de tijd. Hij neemt besluiten, hij kan veel wat ik niet kan en andersom. Gaat hij weg, dan blijf ik zitten bij de cliënt voor een kop koffie. Dan vraag ik: “Hoe is dit nu allemaal voor u?”. Dan komen de tranen, contact, er ontstaat een relatie, verbinding. Ik zou het alle zorgteams aanraden om een ervaringswerker in te huren: verbinding is het begin van herstel, altijd.’

Uitgelicht congres

Congres Huiselijk geweld

Van der Valk Hotel

Jaarcongres Ervaringsdeskundigheid in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Jaarcongres Ondermijning in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Impact van intergenerationele overdracht

ReeHorst

Congres Wijkteams

Van der Valk Hotel