Zorgmijders

Zorgmijders

‘Accepteer dat niet iedereen hulp wil’

Hulp komt niet altijd terecht bij wie het nodig heeft. Vraag en aanbod matchen niet, hulpzoekenden zien door de bomen het bos niet meer of durven geen hulp te vragen. Sociaal professionals en beleidsmakers zouden meer oog moeten hebben voor deze obstakels, meent bestuurskundige Mark Reijnders. 'Ga actief op zoek naar moeilijk bereikbare mensen.'
Wmo
niet kijken

Wmo-aavragen daalden sterk door corona

In april daalde het aantal wmo-aanvragen in veel gemeenten drastisch. Dat blijkt uit een belronde van de redactie van Zorg+Welzijn. Toch maakt Sven de Langen, wethouder in Rotterdam en voorzitter van de VNG-commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs, zich geen zorgen over zorgmijders. 'Wmo-zorg die verergert door zorgmijding is grotendeels doorgezet.'
Zorgmijders

COLUMN Nieuw type

In dit magazine snijden we het thema zorgmijders aan. Maar wat is een zorgmijder? En waarom mijdt die zorg? 'Je moet eerst de bodem zien voor je echt openstaat voor hulp.' Dat stelt voormalig zorgmijder en gok- en cocaïneverslaafde Marcel. Wendy Broeren, medewerker van het Meldpunt Bijzondere Zorg, ziet het anders. Zorgmijders zijn volgens haar mensen die geen gebruik kunnen, willen of mogen maken van bestaande voorzieningen. Er is niets dat bij hen aansluit.
Zorgmijders
Marian Verkerk. Foto: Hans van Dijk.

THEMA Hulp uit liefde voor de cliënt

Zorg aan zorgmijders vraagt niet alleen een lange adem, maar vooral vertrouwen, van beide kanten. En dat is lastig, weet Marian Verkerk, hoogleraar Zorgethiek. 'In de zorg hebben we geprobeerd de ongelijkheid tussen cliënt en professional weg te poetsen. Dat is niet gelukt.'
Zorgmijders
poppetje dat rode draad probeert te pakken

DE CLIENT SPREEKT ‘Ik kon niet verder zinken en accepteerde hulp’

Marcel was gok- en cocaïneverslaafd. Toen hij eindelijk hulp accepteerde ging het beter. 'Ze prikten door mijn praatjes heen.' 
Zorgmijders
Schildering weiland. Illustratie: Claudie de Cleen

THEMA Agrariër vraagt niet snel om hulp

De doorsnee agrariër zoekt niet snel psychosociale hulp. Toch staat de boer van vandaag sterk onder druk en ligt een burn-out op de loer. Hulpverleners hebben te weinig inzicht in wat deze specifieke doelgroep nodig heeft. Daarom heeft Agrozorgwijzer samen met andere betrokken partijen een Agro-Zorgnetwerkkaart gemaakt.

Feiten & Cijfers Zorgmijders

Wat zijn zorgmijders en vooral: hoeveel zijn er?
Zorgmijders

THEMA ‘Je weet me te vinden’

Wendy Broeren werkt met zorgmijders. Ze balanceert waar nodig op de rand van wat professioneel acceptabel is. 'Als zo iemand niet doet wat jij wilt, dan heb jij het niet goed gedaan.'
Zorgmijders
vrouw kijkt door luxaflex

‘Juist familie van zorgmijder heeft ondersteuning nodig’

Op zoek naar familie van zorgmijdende verwarde personen, ontdekte Tiny van Hees een heel andere groep zorgmijders: thuiszittende jongeren die kampen met onbehandelde depressie, verslaving en angst. Juist déze familie van deze groep is gebaat bij ondersteuning. Zij zijn de ingang tot patiënten die anders ongezien blijven. 

Wat kun je als professional met inzicht in stress?

Ze was een van de eersten die in Nederland aandacht vroeg voor stress-sensitief werken. Nu publiceert Nadja Jungmann haar boek Stress-sensitief werken in het sociaal domein. ‘Als je als professional meer rekening houdt met de doorwerking van chronische stress, kan je mensen sneller en beter helpen.’

Over zorgmijders

Zorgmijders of zorgvuldige zorgzoekers?

Zorgmijders vragen het uiterste van professionals. In inzet, in samenwerking, in het vinden en houden van contact, in het organiseren van passende ondersteuning. Iedere casus is uniek en ook weer niet. Het gaat om mensen die zich afgewend hebben van de samenleving, van de zorg die zij juist vaak hard nodig hebben. Aan de andere kant zijn het vaak ook mensen waar de samenleving, en de zorg, zich van afgewend hebben.

Lees meer

Zorgmijders zijn misschien wel de grootste uitdaging van het sociaal domein. Het zijn vaak kwetsbare mensen die heel veel baat kunnen hebben bij zorg en ondersteuning, maar die daar, om allerlei redenen, geen behoefte aan hebben. Het is een groep die vaak ‘hulpverleners’ moe is, die je vooral niet moet dwingen naar zorg en die kritisch is. Hoogleraar Niels Mulder omschreef hen als ‘zorgvuldige zorgzoekers’. En dat is wellicht ook precies wat ze zijn.

Vertrouwensrelatie

Mulder: ‘Op het eerste gezicht lijkt iemand misschien zorg te mijden omdat hij niet op afspraken komt, zelf vindt dat er psychisch niets aan de hand is of niet naar de huisarts wil, maar als je met zo iemand in gesprek gaat, wil diegene vaak wel een bepaald type hulp, zoals praktische hulp. Denk aan het helpen met de afwas, of iemand die eens een kop koffie komt drinken.’ Mulder drukt professionals op het hart vooral goed te luisteren naar het verhaal dat de cliënt vertelt. ‘In eerste instantie doet het er helemaal niet zo veel toe wát die persoon vertelt, maar door erop in te haken ontstaat er een gesprek, kom je erachter wat iemand wél wil, bouw je een vertrouwensrelatie op en heb je een basis om verder te gaan.’

Zorgvermoeid

Marcello van den Anker, nu werkzaam als ervaringsdeskundige, was zelf ook ‘zorgvermoeid’. ‘Van alle die hulpverleners was ik zorgvermoeid geraakt, dat vind ik een betere term dan zorgmijden. Leg het “niet willen” niet alleen bij de zorgmijder neer: misschien doe jij als hulpverlener ook wel iets niet goed, of speelt er iets heel anders waardoor er geen echt contact kan ontstaan.’ Zelf vond hij bijvoorbeeld dat zorgverleners zich altijd boven hem plaatsten, en ging hij een spel spelen om het ze moeilijk te maken. ‘Totdat er een ervaringswerker kwam die me liet zien dat ík mezelf juist onder hen plaatste. Ik voelde me als kind al minder dan anderen, dom. Die ervaringswerker gaf me wat ik als klein jochie al nodig had gehad: hij zag me, nam de tijd om mij te leren kennen. Hij sprak mijn taal, dat gaf hoop. Daardoor kon ik in beweging komen.’

Gelijkwaardige partners

Hans van Eeken, net als Marcello van den Anker ervaringsdeskundige, herkent zich in de woorden van Van den Anker. Tegelijkertijd begrijpt hij dat professionals niet altijd de tijd hebben om uitvoerig met cliënten in gesprek te gaan, puur om hen te leren kennen en hun vertrouwen te winnen. Maar ook daar is een oplossing voor, bijvoorbeeld het inhuren van een ervaringswerker. Van Eeken trok onlangs bijvoorbeeld enkele weken samen op met een psychiater op de crisisdienst in Amsterdam. ‘We werken als gelijkwaardige partners samen, gaan samen het gesprek in. Hij staat onder druk, moet snel door, ik heb de tijd. Hij neemt besluiten, hij kan veel wat ik niet kan en andersom. Gaat hij weg, dan blijf ik zitten bij de cliënt voor een kop koffie. Dan vraag ik: “Hoe is dit nu allemaal voor u?”. Dan komen de tranen, contact, er ontstaat een relatie, verbinding. Ik zou het alle zorgteams aanraden om een ervaringswerker in te huren: verbinding is het begin van herstel, altijd.’

Uitgelicht congres

Congres Huiselijk Geweld

Gooiland

National Health Tender Day 2020

Van der Valk Hotel

Congres Zorgmijders – Extra editie

ReeHorst

Congres Wijkteams – Extra editie

ReeHorst

Congres Seksueel Geweld

Van der Valk Hotel

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Jaarcongres LVB

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Samenwerken aan Sterke Jeugdhulp

Van der Valk Hotel

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Wijkteams 2020

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst