Zorgmijders

Zorgmijders of zorgvuldige zorgzoekers?

Zorgmijders vragen het uiterste van professionals. In inzet, in samenwerking, in het vinden en houden van contact, in het organiseren van passende ondersteuning. Iedere casus is uniek en ook weer niet. Het gaat om mensen die zich afgewend hebben van de samenleving, van de zorg die zij juist vaak hard nodig hebben. Aan de andere kant zijn het vaak ook mensen waar de samenleving, en de zorg, zich van afgewend hebben.Meer

Zorgmijders zijn misschien wel de grootste uitdaging van het sociaal domein. Het zijn vaak kwetsbare mensen die heel veel baat kunnen hebben bij zorg en ondersteuning, maar die daar, om allerlei redenen, geen behoefte aan hebben. Het is een groep die vaak ‘hulpverleners’ moe is, die je vooral niet moet dwingen naar zorg en die kritisch is. Hoogleraar Niels Mulder omschreef hen als ‘zorgvuldige zorgzoekers’. En dat is wellicht ook precies wat ze zijn.

Vertrouwensrelatie

Mulder: ‘Op het eerste gezicht lijkt iemand misschien zorg te mijden omdat hij niet op afspraken komt, zelf vindt dat er psychisch niets aan de hand is of niet naar de huisarts wil, maar als je met zo iemand in gesprek gaat, wil diegene vaak wel een bepaald type hulp, zoals praktische hulp. Denk aan het helpen met de afwas, of iemand die eens een kop koffie komt drinken.’ Mulder drukt professionals op het hart vooral goed te luisteren naar het verhaal dat de cliënt vertelt. ‘In eerste instantie doet het er helemaal niet zo veel toe wát die persoon vertelt, maar door erop in te haken ontstaat er een gesprek, kom je erachter wat iemand wél wil, bouw je een vertrouwensrelatie op en heb je een basis om verder te gaan.’

Zorgvermoeid

Marcello van den Anker, nu werkzaam als ervaringsdeskundige, was zelf ook ‘zorgvermoeid’. ‘Van alle die hulpverleners was ik zorgvermoeid geraakt, dat vind ik een betere term dan zorgmijden. Leg het “niet willen” niet alleen bij de zorgmijder neer: misschien doe jij als hulpverlener ook wel iets niet goed, of speelt er iets heel anders waardoor er geen echt contact kan ontstaan.’ Zelf vond hij bijvoorbeeld dat zorgverleners zich altijd boven hem plaatsten, en ging hij een spel spelen om het ze moeilijk te maken. ‘Totdat er een ervaringswerker kwam die me liet zien dat ík mezelf juist onder hen plaatste. Ik voelde me als kind al minder dan anderen, dom. Die ervaringswerker gaf me wat ik als klein jochie al nodig had gehad: hij zag me, nam de tijd om mij te leren kennen. Hij sprak mijn taal, dat gaf hoop. Daardoor kon ik in beweging komen.’

Gelijkwaardige partners

Hans van Eeken, net als Marcello van den Anker ervaringsdeskundige, herkent zich in de woorden van Van den Anker. Tegelijkertijd begrijpt hij dat professionals niet altijd de tijd hebben om uitvoerig met cliënten in gesprek te gaan, puur om hen te leren kennen en hun vertrouwen te winnen. Maar ook daar is een oplossing voor, bijvoorbeeld het inhuren van een ervaringswerker. Van Eeken trok onlangs bijvoorbeeld enkele weken samen op met een psychiater op de crisisdienst in Amsterdam. ‘We werken als gelijkwaardige partners samen, gaan samen het gesprek in. Hij staat onder druk, moet snel door, ik heb de tijd. Hij neemt besluiten, hij kan veel wat ik niet kan en andersom. Gaat hij weg, dan blijf ik zitten bij de cliënt voor een kop koffie. Dan vraag ik: “Hoe is dit nu allemaal voor u?”. Dan komen de tranen, contact, er ontstaat een relatie, verbinding. Ik zou het alle zorgteams aanraden om een ervaringswerker in te huren: verbinding is het begin van herstel, altijd.’

Uitgelicht

Nieuws

Niels Mulder: ‘Zorgmijders zijn vaak zorgvuldige zorgzoekers’

We leven in een maatschappij die uitgaat van eigen kracht, van kortdurende ondersteuning en van burgers die elkaar helpen. Daar lijkt bemoeizorg eigenlijk niet meer bij te horen. Toch is het van belang dat bemoeizorg blijft bestaan zegt hoogleraar Niels Mulder. ‘Het is echt een korte termijnvisie als je hulpverleningstrajecten verbindt aan een aantal uren of gesprekken.’
Zorg+Welzijn magazine

Congres: De plichten van de zorgmijder

Huisarts en ziekenhuisarts in opleiding Lester du Perron vindt de relatie tussen zorgmijder en hulpverlener te eenzijdig. Tot hoever moet die laatste zich verantwoordelijk voelen? ‘De patiënt kan niet zeggen: nou, succes met mij.’
Nieuws

Hans van Eeken legt uit waarom ervaringswerkers soms succesvoller zijn dan bemoeizorgteams

Ervaringswerkers willen niet zozeer iets van de zorgmijder, maar proberen puur contact te leggen en een vertrouwensband op te bouwen. Waarom is juist dit zo waardevol? Ervaringswerker Hans van Eeken legt het uit op het Zorg+Welzijn congres Zorgmijders. 
Nieuws

Wees niet te bang om gewoon zorg te bieden’

Als je te maken hebt met een zorgmijder, wanneer verleen je dan wel hulp en wanneer niet? Gezondheidsjurist Brenda Frederiks stelt dat het vooral belangrijk is om altijd de rechten van je cliënt te respecteren. 'Maar wees niet te bang om gewoon zorg te bieden.'

Meest gelezen

Uitgelicht congres

Jongeren met LVB in het Sociaal Domein

Beleidsdag Sociaal Domein 2019

4e Congres Mensen met verward gedrag

Jaarcongres Eenzaamheid

Congres Huiselijk geweld 2019