Zorgmijders

Studie: ‘Daklozen hebben flexibele netwerkzorg nodig’

Niet onze huidige ketenzorg, maar flexibele en dynamische netkwerkzorg: dat helpt dak- en thuislozen in herstel. Dat blijkt uit een recente studie.
Zorgmijders

‘Vertrouwen is hét instrument van de hulpverlener’

Professionals moeten het vertrouwen van hun cliënten koesteren. Zeker met de groep zorgmijders die het geloof in de hulpverlening onder weg is kwijtgeraakt, zegt professor Niels Mulder, hoogleraar Openbare Geestelijk Gezondheidszorg.
Professionalisering

Laatste kans: wie gun jij de Zorg+Welzijn Award 2021?

We hebben vanwege de coronacrisis een bewogen jaar achter de rug. Wie heeft zich afgelopen jaar extra ingezet voor mensen die dat zo hard nodig hadden en maakte zo het verschil in het ingewikkelde sociaal domein? Ken jij die persoon? Dan kan hij of zij misschien wel de winnaar worden van de Zorg+Welzijn Award 2021.
Zorgmijders
Sociaal werker helpt client met financiën, waardoor zorgmijding afneemt.

‘Zorgmijding voorkomen? Help cliënten met hun financiën’

Sociaal werkers spelen een belangrijke rol in het voorkomen van zorgmijding bij hun cliënten. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat zij hun financiële zaken, zoals hun zorgverzekering, op orde hebben. Dat blijkt uit recent onderzoek naar zorgmijding van het Verwey-Jonker Instituut.
Dak- en thuislozen

De straatpastor: geen hulpverlener maar troostverlener

De medewerkster van het crematorium kijkt mij van boven haar mondkapje vragend aan. We staan samen in de aula naast de kist van een overleden man die verbleef in de daklozenopvang. De kist is bezaaid met waxinelichtjes en allerlei persoonlijke spulletjes. Het stilleven op de kist vormt een prachtig eerbetoon aan deze verslaafde man die zijn bijzondere en ruige leven te vroeg moest loslaten.
Verward gedrag

‘Ons systeem leidt tot meer escalatie en agressie’

‘We sluiten in Nederland veel meer mensen op met psychiatrische problemen dan elders in Europa’, zegt Philippe Delespaul, hoogleraar Innovatie in de Geestelijke Gezondheidszorg aan de Universiteit van Maastricht. ‘We hebben blijkbaar veel eerder het gevoel met de rug tegen de muur te staan dan onze buitenlandse collega’s.’
Ervaringsdeskundig

‘Ik heb een hekel aan het woord ervaringsdeskundige’

Mindert Rakhorst is troubleshooter, ofwel interventiespecialist. Wanneer anderen er bij een complexe casus niet meer uitkomen, wordt zijn hulp ingeschakeld. ‘Soms ga ik wel vier keer bij mensen langs zonder het over de inhoud te hebben. Heel langzaam komen mensen dan in de beweging. Maar het is geen kunstje. Deze mensen zijn niet gek, als je niet oprecht bent, prikken ze daar meteen door heen.’
Zorgmijders

Van bemoeizorg naar assertieve zorg

Hoe bied je zorg aan mensen die er niet om vragen? Het sociaal domein en de ggz moeten er samen op af, betoogde psychiater en hoogleraar Niels Mulder op het congres Dag van de Sociaal Werker. Hij muntte daarbij de term assertieve zorg als vervanger van het ‘gedateerde’ bemoeizorg. ‘Alles draait om contact maken en vertrouwen opbouwen.’
Zelfredzaamheid
zwanger beer

KIPPENVEL ‘Alle kasten en dozen werden opengetrokken’

Met het vangnetwerk in Rotterdam zoekt Jenny Zwijnenburg altijd naar activiteiten die de deelnemers samen kunnen doen. Gezamenlijke activiteiten en zorgen voor elkaar is makkelijker dan zelf om hulp vragen en het kan je evengoed enorm helpen, is de filosofie van de vangnetwerkmethode. Zo kwam de Stichting Babyspullen op hun pad.

DE TERRORCLIËNT ‘Stond ik met mondkapje op een onwillige man te…

Als een bejaard echtpaar met een voorgeschiedenis van problemen naar het verzorgingshuis moet verhuizen, gaat dat lastig worden. Midden in de coronacrisis kreeg wijkteammedewerker ELMER (36) die casus in zijn schoot geworpen.

Over zorgmijders

Zorgmijders of zorgvuldige zorgzoekers?

Zorgmijders vragen het uiterste van professionals. In inzet, in samenwerking, in het vinden en houden van contact, in het organiseren van passende ondersteuning. Iedere casus is uniek en ook weer niet. Het gaat om mensen die zich afgewend hebben van de samenleving, van de zorg die zij juist vaak hard nodig hebben. Aan de andere kant zijn het vaak ook mensen waar de samenleving, en de zorg, zich van afgewend hebben.

Lees meer

Zorgmijders zijn misschien wel de grootste uitdaging van het sociaal domein. Het zijn vaak kwetsbare mensen die heel veel baat kunnen hebben bij zorg en ondersteuning, maar die daar, om allerlei redenen, geen behoefte aan hebben. Het is een groep die vaak ‘hulpverleners’ moe is, die je vooral niet moet dwingen naar zorg en die kritisch is. Hoogleraar Niels Mulder omschreef hen als ‘zorgvuldige zorgzoekers’. En dat is wellicht ook precies wat ze zijn.

Vertrouwensrelatie

Mulder: ‘Op het eerste gezicht lijkt iemand misschien zorg te mijden omdat hij niet op afspraken komt, zelf vindt dat er psychisch niets aan de hand is of niet naar de huisarts wil, maar als je met zo iemand in gesprek gaat, wil diegene vaak wel een bepaald type hulp, zoals praktische hulp. Denk aan het helpen met de afwas, of iemand die eens een kop koffie komt drinken.’ Mulder drukt professionals op het hart vooral goed te luisteren naar het verhaal dat de cliënt vertelt. ‘In eerste instantie doet het er helemaal niet zo veel toe wát die persoon vertelt, maar door erop in te haken ontstaat er een gesprek, kom je erachter wat iemand wél wil, bouw je een vertrouwensrelatie op en heb je een basis om verder te gaan.’

Zorgvermoeid

Marcello van den Anker, nu werkzaam als ervaringsdeskundige, was zelf ook ‘zorgvermoeid’. ‘Van alle die hulpverleners was ik zorgvermoeid geraakt, dat vind ik een betere term dan zorgmijden. Leg het “niet willen” niet alleen bij de zorgmijder neer: misschien doe jij als hulpverlener ook wel iets niet goed, of speelt er iets heel anders waardoor er geen echt contact kan ontstaan.’ Zelf vond hij bijvoorbeeld dat zorgverleners zich altijd boven hem plaatsten, en ging hij een spel spelen om het ze moeilijk te maken. ‘Totdat er een ervaringswerker kwam die me liet zien dat ík mezelf juist onder hen plaatste. Ik voelde me als kind al minder dan anderen, dom. Die ervaringswerker gaf me wat ik als klein jochie al nodig had gehad: hij zag me, nam de tijd om mij te leren kennen. Hij sprak mijn taal, dat gaf hoop. Daardoor kon ik in beweging komen.’

Gelijkwaardige partners

Hans van Eeken, net als Marcello van den Anker ervaringsdeskundige, herkent zich in de woorden van Van den Anker. Tegelijkertijd begrijpt hij dat professionals niet altijd de tijd hebben om uitvoerig met cliënten in gesprek te gaan, puur om hen te leren kennen en hun vertrouwen te winnen. Maar ook daar is een oplossing voor, bijvoorbeeld het inhuren van een ervaringswerker. Van Eeken trok onlangs bijvoorbeeld enkele weken samen op met een psychiater op de crisisdienst in Amsterdam. ‘We werken als gelijkwaardige partners samen, gaan samen het gesprek in. Hij staat onder druk, moet snel door, ik heb de tijd. Hij neemt besluiten, hij kan veel wat ik niet kan en andersom. Gaat hij weg, dan blijf ik zitten bij de cliënt voor een kop koffie. Dan vraag ik: “Hoe is dit nu allemaal voor u?”. Dan komen de tranen, contact, er ontstaat een relatie, verbinding. Ik zou het alle zorgteams aanraden om een ervaringswerker in te huren: verbinding is het begin van herstel, altijd.’

Uitgelicht congres

Congres Wijkteams in het sociaal domein

Congres Armoede en Schulden

Topsprekers over schuldhulpverlening

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Samenwerken aan Sterke Jeugdhulp

ReeHorst

Congres Wijkteams 2021

Congres Huiselijk Geweld

Congres Zorgmijders