Zorgmijders

Zorgmijders
Onbegrepen gedrag

Dossier: zorgmijders en onbegrepen gedrag beter leren begrijpen

Het is voor sociaal werkers lastig om contact te maken met zorgmijders. Zij lijden vaak een teruggetrokken bestaan, dit geeft hen een gevoel van veiligheid wat lastig te doorbreken is. Hoe benader je mensen met onbegrepen gedrag? Hoe doorbreek je weerstand? Hoe verbeter je de samenwerking met andere professionals? In dit dossier delen we belangrijke inzichten en praktische tips over onbegrepen gedrag.
Zorgmijders

Het vertrouwen van zorgmijders terugwinnen: hen zelf om hulp vragen doet wonderen

Hoe win je het vertrouwen van zorgmijders en mensen met onbegrepen gedrag? Stichting Ervaring die Staat in Eindhoven is gepokt en gemazeld in het aansluiten op de leefwereld van mensen die afgehaakt zijn in het reguliere systeem. Directeur Els Keet: ‘Dit werk lukt alleen als je verbinding maakt met anderen en jezelf ter discussie durft te stellen.’
Zorgmijders

SNEAKPREVIEW ‘Zorgmijders willen best hulp, maar ándere hulp’

Bert Santema (63) werkt als ambulant trajectondersteuner met zorgmijders. ‘Ik ben een liefhebber van deze groep, vanwege hun heel eigen kijken op dingen.' Bert spreekt 22 mei 2024 op het Zorg+Welzijn congres ‘Onbegrepen en zorgmijdend gedrag'.
Zorgmijders
Drugs

Stigmatisering hulpverleners maakt van mensen met verslaving zorgmijders

Van interviews met tien zorgmijders met een verslaving leerde verpleegkundig specialist ggz Laura Caris dat zij last hebben van stigmatisering van hulpverleners. Stigmatisering door onder andere sociaal werkers is zelfs een van de redenen om helemaal geen hulp (meer) te zoeken. Ook is er veel schaamte en angst en een groot kennistekort.
Zorgmijders
jongeren op straat met alcohol

Handboek straathoekwerk: ‘Straathoekwerkers hebben hun kantoor op straat’

In het jaar dat het straathoekwerk in Nederland officieel vijftig jaar bestaat, verschijnt het Handboek Straathoekwerk. Het handboek is de eerste, wetenschappelijk onderbouwde methodische uitwerking van het straathoekwerk in Noordwest-Europa. Wat is straathoekwerk? Hoe helpt dit boek straathoekwerkers? En wat kunnen andere sociaal werkers ervan opsteken?
Zorgmijders

Tuchtrechter waarschuwt verpleegkundige na bemoeizorg, wat kun jij ervan leren?

De tuchtrechter heeft een psychiatrisch verpleegkundige een waarschuwing opgelegd vanwege het vergezellen van een wijkagent in het kader van bemoeizorg. Dit was volgens de tuchtrechter ongeoorloofd. Wat kunnen zorgverleners van deze tuchtzaak leren?
Zorgmijders

‘Voor sommige zorgmijders is geen oplossing, probeer het leven dan menswaardig te maken’

Mensen verleiden om hulp te accepteren én te bieden. Zo omschrijven wijkagent Jan Jacobs en ggd’er Wendy Broere hun werk met zorgwekkende zorgmijders. Zij zoeken mensen op in hun tent, onder het plastic of in hun verrotte caravan. ‘Ik krijg jeuk van hulpverleners die een dossier sluiten omdat de zorgmijder niet is komen opdagen.’
Zorgmijders
psychiatrisch verpleegkundige Gert Schout

Meer zorgmijders, meer onmacht: ‘Complexiteit toch vaker opzoeken’

De groep zorgmijders groeit; steeds meer mensen zijn het vertrouwen in zorg en staat compleet verloren. Tegelijk groeit bij sociaal werkers het gevoel van onmacht. Ze missen het vermogen gecoördineerde en initiatiefrijke hulp te initiëren (zorgverlamming). Het gevolg: heel veel dwangmaatregelen, zegt sociaalpsychiatrisch verpleegkundige Gert Schout. ‘We moeten het moeras weer opzoeken.’
Zorgmijders

Nieuwe richtlijn zorgmijders komt met veel urgente aanbevelingen en dilemma’s

Een nieuwe richtlijn zorgmijding geeft aan wijkteams aanbevelingen voor het signaleren van en het omgaan met zorgmijding in de eerste lijn. Beschreven staat onder andere hoe je een vertrouwensrelatie opbouwt met specifieke groepen zorgmijders. Er zijn belangrijke interventies die nog onvoldoende in de praktijk worden gebracht.
Zorgmijders
Zorgmijders

Hoe komt zorgmijdend gedrag tot stand en hoe ga je ermee om?

Zorgmijders leiden vaak een teruggetrokken bestaan, omdat het hen een gevoel van veiligheid en zekerheid geeft. Het is lastig om dat als sociaal professional te doorbreken, maar het kán wel. Anja Machielse, hoogleraar humanisme en sociale weerbaarheid, doet onderzoek naar het onderwerp en deelde onlangs haar bevindingen op het Congres Zorgmijders van Zorg+Welzijn.

Over zorgmijders

Zorgmijders of zorgvuldige zorgzoekers?

De Zorgmijder vraagt het uiterste van professionals. In inzet, in samenwerking, in het vinden en houden van contact, in het organiseren van passende ondersteuning. Iedere casus is uniek en ook weer niet. Het gaat om mensen die zich afgewend hebben van de samenleving, van de zorg die zij juist vaak hard nodig hebben. Aan de andere kant zijn het vaak ook mensen waar de samenleving, en de zorg, zich van afgewend hebben.

Lees meer

De zorgmijder is misschien wel de grootste uitdaging van het sociaal domein. Het zijn vaak kwetsbare mensen die heel veel baat kunnen hebben bij zorg en ondersteuning, maar die daar, om allerlei redenen, geen behoefte aan hebben. Het is een groep die vaak ‘hulpverleners’ moe is, die je vooral niet moet dwingen naar zorg en die kritisch is. Hoogleraar Niels Mulder omschreef hen als ‘zorgvuldige zorgzoekers’. En dat is wellicht ook precies wat ze zijn.

Vertrouwensrelatie zorgmijder

Mulder: ‘Op het eerste gezicht lijkt iemand misschien zorg te mijden omdat hij niet op afspraken komt, zelf vindt dat er psychisch niets aan de hand is of niet naar de huisarts wil, maar als je met zo iemand in gesprek gaat, wil diegene vaak wel een bepaald type hulp, zoals praktische hulp. Denk aan het helpen met de afwas, of iemand die eens een kop koffie komt drinken.’ Mulder drukt professionals op het hart vooral goed te luisteren naar het verhaal dat de cliënt vertelt. ‘In eerste instantie doet het er helemaal niet zo veel toe wát die persoon vertelt, maar door erop in te haken ontstaat er een gesprek, kom je erachter wat iemand wél wil, bouw je een vertrouwensrelatie op en heb je een basis om verder te gaan.’

Zorgvermoeid bij zorgmijder

Marcello van den Anker, nu werkzaam als ervaringsdeskundige, was zelf ook ‘zorgvermoeid’. ‘Van alle die hulpverleners was ik zorgvermoeid geraakt, dat vind ik een betere term dan zorgmijder. Leg het “niet willen” niet alleen bij de zorgmijder neer: misschien doe jij als hulpverlener ook wel iets niet goed, of speelt er iets heel anders waardoor er geen echt contact kan ontstaan.’ Zelf vond hij bijvoorbeeld dat zorgverleners zich altijd boven hem plaatsten, en ging hij een spel spelen om het ze moeilijk te maken. ‘Totdat er een ervaringswerker kwam die me liet zien dat ík mezelf juist onder hen plaatste. Ik voelde me als kind al minder dan anderen, dom. Die ervaringswerker gaf me wat ik als klein jochie al nodig had gehad: hij zag me, nam de tijd om mij te leren kennen. Hij sprak mijn taal, dat gaf hoop. Daardoor kon ik in beweging komen.’

Gelijkwaardige partners

Hans van Eeken, net als Marcello van den Anker ervaringsdeskundige, herkent zich in de woorden van Van den Anker. Tegelijkertijd begrijpt hij dat professionals niet altijd de tijd hebben om uitvoerig met cliënten in gesprek te gaan, puur om hen te leren kennen en hun vertrouwen te winnen. Maar ook daar is een oplossing voor, bijvoorbeeld het inhuren van een ervaringswerker.

Ervaringswerker tegen zorgmijder

Van Eeken trok onlangs bijvoorbeeld enkele weken samen op met een psychiater op de crisisdienst in Amsterdam. ‘We werken als gelijkwaardige partners samen, gaan samen het gesprek in. Hij staat onder druk, moet snel door, ik heb de tijd. Hij neemt besluiten, hij kan veel wat ik niet kan en andersom. Gaat hij weg, dan blijf ik zitten bij de cliënt voor een kop koffie. Dan vraag ik: “Hoe is dit nu allemaal voor u?”. Dan komen de tranen, contact, er ontstaat een relatie, verbinding. Ik zou het alle zorgteams aanraden om een ervaringswerker in te huren: verbinding is het begin van herstel, altijd.’

Uitgelicht congres

Congres GGZ uit de knel

Congres Sociaal werk: navigeren tussen overheid en burger

ReeHorst Ede

Nursing Experience

Zorg voor thuiswonende kwetsbare ouderen

Van der Valk Hotel