Zelfredzaamheid

Transformatie

Corona laat zien dat integrale zorg en samenwerking kan

De coronacrisis zette bijna overal druk op de ketel, waardoor samenwerkingen en aanpakken die voorheen niet van de grond kwamen, ineens realiteit werden. Nick Zonneveld van Vilans is daar opgetogen over: 'Integraal samenwerken kan dus wel. Nu hopen dat we die samenwerkingen kunnen verduurzamen.'

Gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening: ‘Blijf laagdrempelig werken’

De wijzigingen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening die per 1 januari 2021 ingaan, kunnen positief uitpakken voor de schuldhulpverlening. Maar alleen als geïnvesteerd wordt in laagdrempelige ondersteuning en schuldhulpverleners daarvoor de ruimte krijgen én nemen, benadrukt jurist en schuldexpert André Moerman.
Zelfredzaamheid

‘Help burgers meer mentale veerkracht te ontwikkelen’

Nu het aantal coronabesmettingen weer oploopt, mensen hun baan verliezen, de schulden oplopen en de eenzaamheid toeneemt, moeten gemeenten en sociaal werkers mensen leren hun psychische veerkracht te vergroten. Dat vindt Jaap van der Stel, lector geestelijke gezondheidszorg aan de Hogeschool Leiden.
Eenzaamheid
koken

KIPPENVEL ‘Ze begrepen hoe belangrijk het koken voor hem is’

De zomer is een tijd van reflectie. Wat maakt jouw werk de moeite waard? Voor Jenny Zwijnenburg was het de warmte waarmee Joost na een korte afwezigheid werd onthaald in het vangnetwerk.

Arme gezinnen krijgen geld zonder tegenprestatie, ‘want goede resultaten in de…

Waarom zouden arme mensen in zichzelf investeren als je ze geld geeft zonder een tegenprestatie te vragen? Zouden ze wel in staat zijn verstandig met geld om te gaan? Kansfonds experimenteert toch met 'gewoon geld geven' aan arme gezinnen. De hoop op positieve effecten komt door een pilot in de Verenigde Staten.
Mantelzorg

Alzheimer Nederland wil tweede coronagolf vóór zijn

Bij een tweede coronagolf moet er meer aandacht zijn voor mantelzorgers. Dat adviseert het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een onlangs verschenen publicatie. Alzheimer Nederland roept op om niet te wachten tot een nieuwe corona uitbraak. ‘Laten we mantelzorgers meer betrekken bij de besluitvorming rondom corona.’
Jeugdhulp

Column: No knives, better lives

William Miero wordt verdrietig van berichten van jongeren die als dader of slachtoffer te maken krijgen met messengeweld en steekpartijen. Hij vraagt zich af: waarom is hier zo weinig aandacht voor? 

Vluchten van haar familie was dapper, maar hoe moet het verder?

Dat haar broer en zus haar mishandelden, was voor Samira al niet nieuw meer. Maar toen ze met behulp van een aansteker haar maagdelijkheid veilig stelden, was het toppunt bereikt en vluchtte ze. Ze krijgt nu hulp bij Fier. ‘Ze heeft onder meer last van trauma’s, nachtmerries, lichamelijke klachten en schuldgevoelens. Daarnaast doet ze aan automutilatie en heeft ze suïcidale gedachten.’
Ervaringsdeskundig
Als er één beroepsgroep is die de kloof tussen systeem- leefwereld kan overbruggen, is het wel die van de ervaringswerkers.

Meer ruimte voor ervaringswerkers vergroot hun meerwaarde

Als er één beroepsgroep is die de kloof tussen systeem- leefwereld kan overbruggen, is het wel die van de ervaringswerkers. In het sociaal domein zijn dan ook steeds meer ervaringswerkers te vinden. Movisie onderzocht wat ze precies doen en wat zij zelf als meerwaarde van hun werk zien. Wat kunnen werkgevers en ervaringswerkers zelf doen om de inzet ten volle te benutten?
Professionalisering

Column: What’s in a name

Nadenkend over haar werk-inspiratiebronnen, kwam Jacqueline op een rode draad. 'Die inspiratie zit 'm voor mij niet klinkende methodieken, maar juist in het kleine zoals iets simpels als het noemen van iemands naam.'

Over zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid zorgt voor dilemma's

‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen.' Dat zegt de Nationale ombudsman in zijn jaarverslag 2016. Ook onder professionals is er een levendige discussie over hoe ver zelfredzaamheid moet gaan en voor welke cliënt. Langer thuis wonen stelt ouderen en zorgverleners bijvoorbeeld dagelijks voor dilemma’s over zelfredzaamheid.

Lees meer

Wanneer is je cliënt zelfredzaam? Wanneer hij of zij het vermogen heeft om zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Dat is de formulering in de zorg voor ouderen. Het idee is dat door behoud en/of versterking van zelfredzaamheid de – extra – zorg kan worden voorkomen of uitgesteld. Maar zelfredzaamheid gaat verder. Het gaat ook over het vermogen om jezelf te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers.

Beperkingen

En niet alleen voor ouderen geldt dat professionals inzetten op zo groot mogelijke zelfredzaamheid. Ook in de schuldhulpverlening, zorg voor chronisch zieken en voor mensen met een beperking is zelfredzaamheid het devies. Het thema is een leidraad geworden in de hulpverlening, maar inmiddels lopen professionals ook tegen de beperkingen op. Want hoe ver kun je gaan met begeleiding van je cliënt met als uitgangspunt zo veel mogelijk zelfredzaam? Veel kwetsbare mensen kunnen niet zelfredzaam zijn, sommige mensen hebben altijd ondersteuning nodig.

De vraag werpt zich zo langzamerhand op of de – politieke – nadruk op zelfredzaamheid niet al te ver gaat. De nationale ombudsman uitte flinke kritiek in april 2017: ‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen, burgers, worden uitgesloten van voorzieningen, overheidsdiensten en al het andere goede dat de samenleving heeft te bieden. Het stellen van eisen aan burgers waarvan vaststaat dat zij daar niet aan kunnen voldoen, is niet behoorlijk.’

Participeren

Maar de professionele nadruk of zelfredzaamheid heeft zeker ook geleid tot verbetering van de hulpverlening. Professionals zijn meer gaan denken en werken vanuit hun cliënt. Er zijn ook organisaties opgericht die zelfredzaamheid als basis hebben voor hun dienstverlening. Zoals de Stichting DeBroekriem, een organisatie die mensen helpt om in de maatschappij te participeren. De oprichters van de stichting geloven dat de zelfredzaamheid van burgers dankzij slimme verbindingen vergroot kan worden. En hun concept is succesvol, want volgens de oprichter heeft 61 procent van de vrijwilligers die zich aanmeldden bij DeBroekriem binnen een half jaar een baan, ook de mensen die daarvoor al langere tijd thuis zaten.

Schulden

Ook in de schuldhulpverlening is zelfredzaamheid niet alleen een doel, maar ook een middel om schulden kwijt te raken. De kans dat mensen terugvallen in schulden, nadat ze met succes een schuldentraject hebben doorlopen, is best groot. Vier jaar na afronding van het traject zijn er bovengemiddeld veel betalingsachterstanden. Om dit te voorkomen, zou er meer ingezet moeten worden op budgetbeheer. En mensen te leren zelf met hun budget om te gaan.

In dit dossier wordt het thema zelfredzaamheid in allerlei facetten belicht. Het blijft een leidraad in de hulpverlening, immers de beste motivatie is de eigen motivatie. De vraag is hoe ver je als professional kunt gaan in het niet helpen, om de zelfredzaamheid van de cliënt te bevorderen. Lees in dit dossier de artikelen over deze discussie en over de oplossingen die professionals vinden.

Uitgelicht congres

Congres Huiselijk Geweld

Gooiland

Congres Zorgmijders – Extra editie

ReeHorst

Congres Wijkteams – Extra editie

ReeHorst

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Wijkteams 2020

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst