Zelfredzaamheid

Veel belemmeringen bij duurzaam werk voor jongeren met arbeidsbeperking

Wajongers blijven ‘tweederangsburgers’

Ondanks veel protest van een brede coalitie van belangenorganisaties, vakbonden en mensen uit de doelgroep, heeft de Eerste Kamer ingestemd met de harmonisatie van de Wajong. ‘Mensen met een beperking of chronische ziekte blijven hierdoor een soort tweederangsburgers’, zegt Illya Soffer, directeur van Ieder(in).
Zelfredzaamheid

Coronacrisis: meer kwetsbare gezinnen blijken zelfredzaam

Veel kwetsbare gezinnen krijgen momenteel geen of minder professionele ondersteuning. Zorgwekkend? Dat valt wel mee, vindt sociaal werker Evalien Verschuren. ‘Mensen kunnen nu niet meer op ons leunen en tonen zich ineens zelfredzaam.’

‘Onderschat niet hoe eenzaam veel alleenstaande moeders zijn’

Ervaringsdeskundige Eva Yoo Ri Brussaard (39) is een van de drie genomineerden voor de Zorg+Welzijn Award. Haar stichting Single Supermom is in twaalf jaar uitgegroeid tot de grootste community voor alleenstaande moeders in Nederland. ‘Versterk de ouders, dan gaat het ook beter met de kinderen en het gezin. Daar strijd ik voor.’
Participatie

Minister van Gehandicaptenzaken: ‘De gebarentolk naast Rutte is een mijlpaal’

Rick Brink (34) is de allereerste minister van Gehandicaptenzaken van ons land. Hij werd tijdens een live tv-show officieel benoemd, maar dat betekent zeker niet dat het alleen maar een functie voor de show is. ‘We hebben al een hoop bereikt.’

Ambities van de moeders staan centraal bij Droommoeders

Met een pragmatisch aanpak helpt het project Droommoeders jonge, alleenstaande vrouwen met kinderen aan een betere toekomst. Centraal staat de ambitie van de vrouwen zélf. ‘Het doel van de moeders is leidend, niet hun problemen. We richten ons op wat de vrouwen wel kunnen’, aldus projectleider Mardoeka Christensen.
Zelfredzaamheid

Van ouderdom naar levensloop

Ouderen zouden veel meer dan nu mogen beseffen dat ze de kwaliteit van hun leven in eigen hand hebben. Professionals kunnen daarbij helpen, vindt hoogleraar Marcel Olde Rikkert. ‘Als je onder ogen ziet dat jij hier gekomen bent, dat jij dat gedaan hebt, dat daar trots bij hoort, dat je daarin waardevolle lessen hebt opgedaan over jou en je leven, dan helpt dat bij de sores die je op dat moment wellicht hebt.’
Zelfredzaamheid

Blog: Empowerment in de praktijk

Empowerment: een belangrijk begrip in zorg en welzijn. Maar tegelijk ook een jeukwoord. Empowerment of mensen in hun kracht zetten, wat is het, hoe doe je dat en kun je als sociaal professional überhaupt wel empoweren?
Zelfredzaamheid
Hoe mooi is het als je zelfs de meest kwetsbare doelgroep een veilig eigen plekje kunt geven?

Individueel wonen vergroot eigen regie voor alle niveaus

Je leven lang samenwonen met mensen waar je niet voor kiest. Het zou toch niet nodig moeten zijn? Iedere cliënt verdient een eigen woning, maar is dat wel mogelijk?

Mensen vallen liever dood dan dat ze hulp vragen van hun…

Als iemand met beginnende dementie vereenzaamt, buren afwerend zijn, vrienden zoekende, dan ligt daar een rol voor de sociaal werker. Maar die sociaal werker laat deze ‘kerntaak’, mede dankzij beleid, nu te vaak liggen, vindt lector Lilian Linders.
Transformatie

We moeten minder hulpverlenen

‘Extra geld naar de jeugdzorg is niet de oplossing. Stop met voeden van rupsje-nooit-genoeg.’ Dat is het advies van Gert Schout, themaleider ‘Eigen Kracht in de GGZ’ bij het VUmc in Amsterdam. Hij pleit voor een omslag. ‘De leefwereld aan zet vraagt om vertrouwen in mensen en processen.’  

Over zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid zorgt voor dilemma's

‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen.' Dat zegt de Nationale ombudsman in zijn jaarverslag 2016. Ook onder professionals is er een levendige discussie over hoe ver zelfredzaamheid moet gaan en voor welke cliënt. Langer thuis wonen stelt ouderen en zorgverleners bijvoorbeeld dagelijks voor dilemma’s over zelfredzaamheid.

Lees meer

Wanneer is je cliënt zelfredzaam? Wanneer hij of zij het vermogen heeft om zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Dat is de formulering in de zorg voor ouderen. Het idee is dat door behoud en/of versterking van zelfredzaamheid de – extra – zorg kan worden voorkomen of uitgesteld. Maar zelfredzaamheid gaat verder. Het gaat ook over het vermogen om jezelf te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers.

Beperkingen

En niet alleen voor ouderen geldt dat professionals inzetten op zo groot mogelijke zelfredzaamheid. Ook in de schuldhulpverlening, zorg voor chronisch zieken en voor mensen met een beperking is zelfredzaamheid het devies. Het thema is een leidraad geworden in de hulpverlening, maar inmiddels lopen professionals ook tegen de beperkingen op. Want hoe ver kun je gaan met begeleiding van je cliënt met als uitgangspunt zo veel mogelijk zelfredzaam? Veel kwetsbare mensen kunnen niet zelfredzaam zijn, sommige mensen hebben altijd ondersteuning nodig.

De vraag werpt zich zo langzamerhand op of de – politieke – nadruk op zelfredzaamheid niet al te ver gaat. De nationale ombudsman uitte flinke kritiek in april 2017: ‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen, burgers, worden uitgesloten van voorzieningen, overheidsdiensten en al het andere goede dat de samenleving heeft te bieden. Het stellen van eisen aan burgers waarvan vaststaat dat zij daar niet aan kunnen voldoen, is niet behoorlijk.’

Participeren

Maar de professionele nadruk of zelfredzaamheid heeft zeker ook geleid tot verbetering van de hulpverlening. Professionals zijn meer gaan denken en werken vanuit hun cliënt. Er zijn ook organisaties opgericht die zelfredzaamheid als basis hebben voor hun dienstverlening. Zoals de Stichting DeBroekriem, een organisatie die mensen helpt om in de maatschappij te participeren. De oprichters van de stichting geloven dat de zelfredzaamheid van burgers dankzij slimme verbindingen vergroot kan worden. En hun concept is succesvol, want volgens de oprichter heeft 61 procent van de vrijwilligers die zich aanmeldden bij DeBroekriem binnen een half jaar een baan, ook de mensen die daarvoor al langere tijd thuis zaten.

Schulden

Ook in de schuldhulpverlening is zelfredzaamheid niet alleen een doel, maar ook een middel om schulden kwijt te raken. De kans dat mensen terugvallen in schulden, nadat ze met succes een schuldentraject hebben doorlopen, is best groot. Vier jaar na afronding van het traject zijn er bovengemiddeld veel betalingsachterstanden. Om dit te voorkomen, zou er meer ingezet moeten worden op budgetbeheer. En mensen te leren zelf met hun budget om te gaan.

In dit dossier wordt het thema zelfredzaamheid in allerlei facetten belicht. Het blijft een leidraad in de hulpverlening, immers de beste motivatie is de eigen motivatie. De vraag is hoe ver je als professional kunt gaan in het niet helpen, om de zelfredzaamheid van de cliënt te bevorderen. Lees in dit dossier de artikelen over deze discussie en over de oplossingen die professionals vinden.

Uitgelicht congres

Congres Zorgmijders – Extra editie

ReeHorst

Congres Wijkteams – Extra editie

ReeHorst

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Wijkteams 2020

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst