Zelfredzaamheid

‘Realiseer je dat je werk teamsport is’

Zorg en ondersteuning op maat, de klant centraal. Het lijkt vanzelfsprekend en iedereen wil het. Maar in de praktijk zitten systemen, protocollen, structuren nog steeds vaak in de weg, zegt Kitty Jurrius in haar letorale rede. Haar oplossingsrichting: ‘Realiseer je dat je werk teamsport is.’
Dementie

‘Ook met dementie kan je nog een mooi laatste hoofdstuk hebben’

De zorg voor mensen met dementie persoonlijker, gelijkwaardiger en stimulerender maken. Dat is de missie van Francien van de Ven, manager bij zorgboerderij Ouderenlandgoed Grootenhout. Ze schreef er een boek over. ‘Probeer de mens te blijven zien.’
Zelfredzaamheid

DE STELLING ‘Het verzorgingshuis 4.0 moet terugkomen’

Heeft het 'ouderwetse' verzorgingshuis echt afgedaan of is het tijd voor een versie 4.0? Een discussie tussen voormalig ouderenadviseur en huidige onderzoeker van Tranzo Jenny Zwijnenburg en Vilans directeur en bijzonder hoogleraar Henk Nies.
Zelfredzaamheid
‘Langer thuis wonen heeft alleen zin als je betekenisvol thuis kunt blijven wonen.’

Langer thuis wonen: wat is nog acceptabel?

Met het programma ‘Langer thuis’ van minister Hugo de Jonge is nog veel mis, zo bleek onlangs tijdens een Kamerdebat. Hoogleraar ouderengeneeskunde Jos Schols beaamt dat. ‘Langer thuis wonen heeft alleen zin als je betekenisvol thuis kunt blijven wonen.’
Zelfredzaamheid
Een onsje kunst scheelt een kilo medicijn

‘Een onsje kunst scheelt een kilo medicijn’

De gevel aan de Piet Heinkade met de woorden ‘Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder’ kan niet anders dan het Ramses Shaffy Huis zijn: een uniek woon- en werkcomplex voor oudere en jongere kunstenaars in Amsterdam. Drie jaar geleden namen de eerste bewoners er hun intrek en inmiddels staan er 175 gegadigden op de wachtlijst.
Wmo

SCP: Zorg voor langer zelfstandig wonen hoort niet bij wijkteam

De toekomstige ouderenzorg heeft meer specifieke deskundigheid van professionals nodig om ouderen thuis te begeleiden. Dat blijkt uit de kennissynthese van het Sociaal en Cultureel Planbureau. ‘Er wordt nog steeds te veel op de eigen kracht ingezet’.
Wijkteam

IN BEELD Bij de mensen thuis

Je moet er soms om lachen. Om de foto's van Peter Hermanides die in de thuiszorg werkt. Tegelijkertijd krijgt je er geen vervelend voyeuristisch gevoel bij. Ze zijn vaak ontroerend mooi. Bijzonder.
E-health

‘Een robot geeft de thuiswonende oudere meer vrijheid’

Robots spelen op steeds meer plekken en in allerlei vormen een rol in zorg en welzijn. Ze doen nu al lichaamsoefeningen voor, converseren, schenken drank in, of dienen als geheugensteun. ‘Toen Phi een liedje voor haar zong, straalde ze en pakte ze Phi’s handen.’
E-health

E-health noodzaak bij dubbel controleren medicatie

Negen van de tien zorgverleners vindt het noodzakelijk om de medicatie van hun oudere cliënten dubbel te controleren, dus samen met een collega. Slechts 22 procent van de verzorgenden en verpleegkundigen past die dubbele controle in de zorg thuis ook daadwerkelijk toe.
Zelfredzaamheid

‘Bevorderen van zelfredzaamheid wordt niet betaald’

Het budget van zorgaanbieders voor zorg aan cliënten raakt op. Dat gebeurt elk jaar. De extra zorg die de zorginstellingen leveren, wordt uit eigen zak door instellingen betaald. Dat komt omdat zorgverzekeraars voor lage tarieven zorg inkopen en omdat ze minder zorg inkopen dan daadwerkelijk wordt geleverd. Het gevolg is dat zorginstellingen vaak in het […]

Over zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid zorgt voor dilemma's

‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen.' Dat zegt de Nationale ombudsman in zijn jaarverslag 2016. Ook onder professionals is er een levendige discussie over hoe ver zelfredzaamheid moet gaan en voor welke cliënt. Langer thuis wonen stelt ouderen en zorgverleners bijvoorbeeld dagelijks voor dilemma’s over zelfredzaamheid.

Lees meer

Wanneer is je cliënt zelfredzaam? Wanneer hij of zij het vermogen heeft om zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Dat is de formulering in de zorg voor ouderen. Het idee is dat door behoud en/of versterking van zelfredzaamheid de – extra – zorg kan worden voorkomen of uitgesteld. Maar zelfredzaamheid gaat verder. Het gaat ook over het vermogen om jezelf te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers.

Beperkingen

En niet alleen voor ouderen geldt dat professionals inzetten op zo groot mogelijke zelfredzaamheid. Ook in de schuldhulpverlening, zorg voor chronisch zieken en voor mensen met een beperking is zelfredzaamheid het devies. Het thema is een leidraad geworden in de hulpverlening, maar inmiddels lopen professionals ook tegen de beperkingen op. Want hoe ver kun je gaan met begeleiding van je cliënt met als uitgangspunt zo veel mogelijk zelfredzaam? Veel kwetsbare mensen kunnen niet zelfredzaam zijn, sommige mensen hebben altijd ondersteuning nodig.

De vraag werpt zich zo langzamerhand op of de – politieke – nadruk op zelfredzaamheid niet al te ver gaat. De nationale ombudsman uitte flinke kritiek in april 2017: ‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen, burgers, worden uitgesloten van voorzieningen, overheidsdiensten en al het andere goede dat de samenleving heeft te bieden. Het stellen van eisen aan burgers waarvan vaststaat dat zij daar niet aan kunnen voldoen, is niet behoorlijk.’

Participeren

Maar de professionele nadruk of zelfredzaamheid heeft zeker ook geleid tot verbetering van de hulpverlening. Professionals zijn meer gaan denken en werken vanuit hun cliënt. Er zijn ook organisaties opgericht die zelfredzaamheid als basis hebben voor hun dienstverlening. Zoals de Stichting DeBroekriem, een organisatie die mensen helpt om in de maatschappij te participeren. De oprichters van de stichting geloven dat de zelfredzaamheid van burgers dankzij slimme verbindingen vergroot kan worden. En hun concept is succesvol, want volgens de oprichter heeft 61 procent van de vrijwilligers die zich aanmeldden bij DeBroekriem binnen een half jaar een baan, ook de mensen die daarvoor al langere tijd thuis zaten.

Schulden

Ook in de schuldhulpverlening is zelfredzaamheid niet alleen een doel, maar ook een middel om schulden kwijt te raken. De kans dat mensen terugvallen in schulden, nadat ze met succes een schuldentraject hebben doorlopen, is best groot. Vier jaar na afronding van het traject zijn er bovengemiddeld veel betalingsachterstanden. Om dit te voorkomen, zou er meer ingezet moeten worden op budgetbeheer. En mensen te leren zelf met hun budget om te gaan.

In dit dossier wordt het thema zelfredzaamheid in allerlei facetten belicht. Het blijft een leidraad in de hulpverlening, immers de beste motivatie is de eigen motivatie. De vraag is hoe ver je als professional kunt gaan in het niet helpen, om de zelfredzaamheid van de cliënt te bevorderen. Lees in dit dossier de artikelen over deze discussie en over de oplossingen die professionals vinden.

Uitgelicht congres

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Huiselijk Geweld

ReeHorst

Congres Zorgmijders – Extra editie

ReeHorst

Congres Wijkteams – Extra editie

ReeHorst

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst