Zelfredzaamheid

Veel belemmeringen bij duurzaam werk voor jongeren met arbeidsbeperking

Wajongers blijven ‘tweederangsburgers’

Ondanks veel protest van een brede coalitie van belangenorganisaties, vakbonden en mensen uit de doelgroep, heeft de Eerste Kamer ingestemd met de harmonisatie van de Wajong. ‘Mensen met een beperking of chronische ziekte blijven hierdoor een soort tweederangsburgers’, zegt Illya Soffer, directeur van Ieder(in).
Vrijwilligers

‘We stralen in alles uit dat iedereen hier welkom is’

Dorine Rüter (38) is een van de drie genomineerden voor de Zorg+Welzijn Award. Vanuit haar stichting Lokaal wist ze het Wijkcentrum Waterkracht in Zutphen in twee jaar tijd om te vormen van een plek waar voornamelijk autochtone ouderen kwamen tot een bruisende ontmoetingsplek waar kinderen, jongeren, ouderen uit alle windstreken zich thuis voelen.
Wmo
eenzame oudere

SCP: Meer aandacht nodig van professionals tegen eenzaamheid

Eén op de vijf mensen die gebruik maakt van de Wmo voelt zich zeer eenzaam. Evert Pommer van het Sociaal en Cultureel Planbureau stelt: 'Een oorzaak voor grotere eenzaamheid zou kunnen zijn dat hulpverleners minder tijd hebben om met ouderen in gesprek te gaan.’
Zelfredzaamheid
Mariska Meinen is blogger bij Zorg+Welzijn

Blog: Samen regie

Na een telefoontje van een bezorgde buurvrouw, ga ik bij een ouder echtpaar langs. Ze ontvangen me hartelijk. ‘Koffie?’ Vraagt mevrouw. Ik neem het aanbod aan waarop haar man zegt: ‘Ik ben blij dat je ja zegt, dan krijg ik tenminste ook koffie’. Ik let altijd op dit soort signalen. Soms is het een grapje, maar het kan ook waardevolle informatie zijn.
Wijkteam

Evelien Tonkens: ‘Inzet sociaal netwerk is niet altijd een goed idee’

Het sociaal netwerk van de cliënt inzetten bij de hulp is een leidraad in het sociaal werk. Dat kan heel goed werken, maar het kan een cliënt ook beschadigen, betoogde hoogleraar Evelien Tonkens op het congres Zorg+Welzijn congres Het wijkteam onder de loep. ‘Soms ontbreekt er gewoon een netwerk en wordt de cliënt de schuldige.’
Zelfredzaamheid
Ton Zijderveld is blogger bij Zorg+Welzijn

Blog: Sociaal werk zonder sociaal netwerk?

Tijdens mijn sociale opleidingen is mij geleerd hoe belangrijk het sociaal netwerk van en voor de cliënt is. Vervolgens kom je in het sociaal werkveld en wat blijkt? We werken voornamelijk met het individu. Waar is het sociaal netwerk?
Zelfredzaamheid
Mariska Meinen is blogger bij Zorg+Welzijn

Blog: Wat sociaal werkers kunnen leren van Hendrik Groen

Hendrik Groen is sinds enige tijd op maandagavond op TV te zien. Hij is een kwieke oudere man van rond de 80 en hij woont in een ouderwets bejaardenhuis. Levensmoe is hij nog lang niet. Daarom richt hij met een paar vrienden de club OMANIDO op: oud maar niet dood.
Zelfredzaamheid

Nieuw concept eigen kracht verbetert samenwerking

Het begrip “eigen kracht” is vaak niet eenduidig gedefinieerd en dat maakt het werken aan eigen kracht moeilijk. Onderzoekers van het Verwey-Jonker Instituut ontwikkelden een ‘richtinggevend concept’ voor het begrip.
Eenzaamheid
eenzame oudere

‘Eenzaamheid stijgt bij thuis, thuis en nog eens thuis’

Acht jaar Week tegen Eenzaamheid heeft niet alleen aandacht en urgentie gegeven aan mensen die leven in eenzaamheid. ‘Er gebeurt heel veel, nu moeten we het omzetten in effectieve interventies’, zegt Arie Ouwerkerk, directeur van Coalitie Erbij.
Zelfredzaamheid
Buurman en Buurman geven tips

Buurman en Buurman geven tips

Mijn kinderen zijn gek op Buurman en Buurman. Met regelmaat kijken ze naar deze twee onhandige maar zeer vindingrijke klussers. Met het aanwezige gereedschap klaren Pat en Mat (want zo heten deze mannen) klussen die zich op dat moment voordoen; een kapot dak, een schilderijtje dat opgehangen moet worden of een muurtje dat een nieuw behangetje nodig heeft. Pat en Mat doen dat op de volgende manier:

Over zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid zorgt voor dilemma's

‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen.' Dat zegt de Nationale ombudsman in zijn jaarverslag 2016. Ook onder professionals is er een levendige discussie over hoe ver zelfredzaamheid moet gaan en voor welke cliënt. Langer thuis wonen stelt ouderen en zorgverleners bijvoorbeeld dagelijks voor dilemma’s over zelfredzaamheid.

Lees meer

Wanneer is je cliënt zelfredzaam? Wanneer hij of zij het vermogen heeft om zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Dat is de formulering in de zorg voor ouderen. Het idee is dat door behoud en/of versterking van zelfredzaamheid de – extra – zorg kan worden voorkomen of uitgesteld. Maar zelfredzaamheid gaat verder. Het gaat ook over het vermogen om jezelf te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers.

Beperkingen

En niet alleen voor ouderen geldt dat professionals inzetten op zo groot mogelijke zelfredzaamheid. Ook in de schuldhulpverlening, zorg voor chronisch zieken en voor mensen met een beperking is zelfredzaamheid het devies. Het thema is een leidraad geworden in de hulpverlening, maar inmiddels lopen professionals ook tegen de beperkingen op. Want hoe ver kun je gaan met begeleiding van je cliënt met als uitgangspunt zo veel mogelijk zelfredzaam? Veel kwetsbare mensen kunnen niet zelfredzaam zijn, sommige mensen hebben altijd ondersteuning nodig.

De vraag werpt zich zo langzamerhand op of de – politieke – nadruk op zelfredzaamheid niet al te ver gaat. De nationale ombudsman uitte flinke kritiek in april 2017: ‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen, burgers, worden uitgesloten van voorzieningen, overheidsdiensten en al het andere goede dat de samenleving heeft te bieden. Het stellen van eisen aan burgers waarvan vaststaat dat zij daar niet aan kunnen voldoen, is niet behoorlijk.’

Participeren

Maar de professionele nadruk of zelfredzaamheid heeft zeker ook geleid tot verbetering van de hulpverlening. Professionals zijn meer gaan denken en werken vanuit hun cliënt. Er zijn ook organisaties opgericht die zelfredzaamheid als basis hebben voor hun dienstverlening. Zoals de Stichting DeBroekriem, een organisatie die mensen helpt om in de maatschappij te participeren. De oprichters van de stichting geloven dat de zelfredzaamheid van burgers dankzij slimme verbindingen vergroot kan worden. En hun concept is succesvol, want volgens de oprichter heeft 61 procent van de vrijwilligers die zich aanmeldden bij DeBroekriem binnen een half jaar een baan, ook de mensen die daarvoor al langere tijd thuis zaten.

Schulden

Ook in de schuldhulpverlening is zelfredzaamheid niet alleen een doel, maar ook een middel om schulden kwijt te raken. De kans dat mensen terugvallen in schulden, nadat ze met succes een schuldentraject hebben doorlopen, is best groot. Vier jaar na afronding van het traject zijn er bovengemiddeld veel betalingsachterstanden. Om dit te voorkomen, zou er meer ingezet moeten worden op budgetbeheer. En mensen te leren zelf met hun budget om te gaan.

In dit dossier wordt het thema zelfredzaamheid in allerlei facetten belicht. Het blijft een leidraad in de hulpverlening, immers de beste motivatie is de eigen motivatie. De vraag is hoe ver je als professional kunt gaan in het niet helpen, om de zelfredzaamheid van de cliënt te bevorderen. Lees in dit dossier de artikelen over deze discussie en over de oplossingen die professionals vinden.

Uitgelicht congres

Congres Zorgmijders – Extra editie

ReeHorst

Congres Wijkteams – Extra editie

ReeHorst

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Wijkteams 2020

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst