Zelfredzaamheid

Zorgmijders

‘Accepteer dat niet iedereen hulp wil’

Hulp komt niet altijd terecht bij wie het nodig heeft. Vraag en aanbod matchen niet, hulpzoekenden zien door de bomen het bos niet meer of durven geen hulp te vragen. Sociaal professionals en beleidsmakers zouden meer oog moeten hebben voor deze obstakels, meent bestuurskundige Mark Reijnders. 'Ga actief op zoek naar moeilijk bereikbare mensen.'
Zelfredzaamheid

Corona: Kwetsbare bewoners nu echt in de knel

‘We begonnen deze coronatijd met een crisisaanpak. Nu blijkt dat het nog lang gaat duren moeten we overstappen van sprinten naar een marathon.’ Sociaal werker Sjef van der Klein over de effecten van een maand lock down.
Zelfredzaamheid
Voor de ouderenzorg van de toekomst hebben professionals in de nulde en eerste lijn meer houvast nodig.

Zorg voor ouderen is meer dan ooit: naar de mens kijken

Voor de ouderenzorg van de toekomst hebben professionals in de nulde- en eerstelijn meer houvast nodig. En meer kennis over de mogelijkheden om thuis te blijven wonen. De tijd dringt, want de zorg voor ouderen wordt complexer en omvangrijker. ‘Kijk verder dan de diagnose.’
Zelfredzaamheid
‘Langer thuis wonen heeft alleen zin als je betekenisvol thuis kunt blijven wonen.’

Langer thuis wonen: wat is nog acceptabel?

Met het programma ‘Langer thuis’ van minister Hugo de Jonge is nog veel mis, zo bleek onlangs tijdens een Kamerdebat. Hoogleraar ouderengeneeskunde Jos Schols beaamt dat. ‘Langer thuis wonen heeft alleen zin als je betekenisvol thuis kunt blijven wonen.’
Zelfredzaamheid

Kaders doorbreken en samen het verschil maken

Sociaal Goud is een stichting die ouderen, vrijwilligers, mantelzorgers, professionals en studenten verbindt en laat bijdragen aan het welzijn van ouderen. Directeur Marleen Suurmeijer: 'We brengen mensen van verschillende leeftijden, achtergronden en pluimage bij elkaar om samen het verschil te maken. En wezenlijk van betekenis te zijn voor een ander.'
Dementie

Mensen met dementie langer thuis door logeerhuis

Om mantelzorgers van thuiswonende mensen met dementie zo nu en dan te ontzien, zette stichting WarmThuis het logeerhuis op. Tot drie weken kunnen de mensen met dementie logeren. Uit de resultaten van afgelopen vijf jaar blijkt dat de logees hierdoor een half jaar tot een jaar langer thuis kunnen wonen.
Vrijwilligers
Joke Meindersma is adviseur bij Movisie

Blog: Is vrijwilligerswerk kwetsbaar?

Ik voel mij prima thuis in het hokje ‘zelfredzame burger’. Ik heb een baan, mijn gezin draait lekker, ik ben gezond, ik ben actief bij meerdere bewonersinitiatieven en ik zit in het bestuur van twee stichtingen. Zo op papier pas ik perfect in het ideaalplaatje van de participatiesamenleving. Tot ik vorig jaar mantelzorger werd.
Dementie
Van sjoelen tot verschonen

Van sjoelen tot verschonen

In Friesland zijn hbo-studenten ‘kammeraat’ voor thuiswonenden met dementie en hun mantelzorgers. Goed voor de mens met dementie, voor de mantelzorger en voor de student. ‘Ik heb het nodig, mijn leven staat nu ook stil.’
Wmo

Kennis Wmo-consulenten schiet vaak tekort

Bij een vijfde tot een kwart van de mensen die zich bij het Wmo-loket van gemeenten melden, worden problemen rondom ondersteuning en huishoudelijke hulp onvoldoende opgelost. Dat concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau na onderzoek.
Mantelzorg

Niet alle gemeenten helpen mantelzorgers

Mensen die hun naaste dichtbij willen helpen en kiezen om te gaan samenwonen, worden in lang niet alle gemeenten ondersteund. De ene gemeenten hanteert bijvoorbeeld de kostendelersnorm, de andere niet.

Over zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid zorgt voor dilemma's

‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen.' Dat zegt de Nationale ombudsman in zijn jaarverslag 2016. Ook onder professionals is er een levendige discussie over hoe ver zelfredzaamheid moet gaan en voor welke cliënt. Langer thuis wonen stelt ouderen en zorgverleners bijvoorbeeld dagelijks voor dilemma’s over zelfredzaamheid.

Lees meer

Wanneer is je cliënt zelfredzaam? Wanneer hij of zij het vermogen heeft om zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Dat is de formulering in de zorg voor ouderen. Het idee is dat door behoud en/of versterking van zelfredzaamheid de – extra – zorg kan worden voorkomen of uitgesteld. Maar zelfredzaamheid gaat verder. Het gaat ook over het vermogen om jezelf te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers.

Beperkingen

En niet alleen voor ouderen geldt dat professionals inzetten op zo groot mogelijke zelfredzaamheid. Ook in de schuldhulpverlening, zorg voor chronisch zieken en voor mensen met een beperking is zelfredzaamheid het devies. Het thema is een leidraad geworden in de hulpverlening, maar inmiddels lopen professionals ook tegen de beperkingen op. Want hoe ver kun je gaan met begeleiding van je cliënt met als uitgangspunt zo veel mogelijk zelfredzaam? Veel kwetsbare mensen kunnen niet zelfredzaam zijn, sommige mensen hebben altijd ondersteuning nodig.

De vraag werpt zich zo langzamerhand op of de – politieke – nadruk op zelfredzaamheid niet al te ver gaat. De nationale ombudsman uitte flinke kritiek in april 2017: ‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen, burgers, worden uitgesloten van voorzieningen, overheidsdiensten en al het andere goede dat de samenleving heeft te bieden. Het stellen van eisen aan burgers waarvan vaststaat dat zij daar niet aan kunnen voldoen, is niet behoorlijk.’

Participeren

Maar de professionele nadruk of zelfredzaamheid heeft zeker ook geleid tot verbetering van de hulpverlening. Professionals zijn meer gaan denken en werken vanuit hun cliënt. Er zijn ook organisaties opgericht die zelfredzaamheid als basis hebben voor hun dienstverlening. Zoals de Stichting DeBroekriem, een organisatie die mensen helpt om in de maatschappij te participeren. De oprichters van de stichting geloven dat de zelfredzaamheid van burgers dankzij slimme verbindingen vergroot kan worden. En hun concept is succesvol, want volgens de oprichter heeft 61 procent van de vrijwilligers die zich aanmeldden bij DeBroekriem binnen een half jaar een baan, ook de mensen die daarvoor al langere tijd thuis zaten.

Schulden

Ook in de schuldhulpverlening is zelfredzaamheid niet alleen een doel, maar ook een middel om schulden kwijt te raken. De kans dat mensen terugvallen in schulden, nadat ze met succes een schuldentraject hebben doorlopen, is best groot. Vier jaar na afronding van het traject zijn er bovengemiddeld veel betalingsachterstanden. Om dit te voorkomen, zou er meer ingezet moeten worden op budgetbeheer. En mensen te leren zelf met hun budget om te gaan.

In dit dossier wordt het thema zelfredzaamheid in allerlei facetten belicht. Het blijft een leidraad in de hulpverlening, immers de beste motivatie is de eigen motivatie. De vraag is hoe ver je als professional kunt gaan in het niet helpen, om de zelfredzaamheid van de cliënt te bevorderen. Lees in dit dossier de artikelen over deze discussie en over de oplossingen die professionals vinden.

Uitgelicht congres

Congres Huiselijk Geweld

Gooiland

Congres Zorgmijders – Extra editie

ReeHorst

Congres Wijkteams – Extra editie

ReeHorst

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Wijkteams 2020

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst