Zelfredzaamheid

Veel belemmeringen bij duurzaam werk voor jongeren met arbeidsbeperking

Wajongers blijven ‘tweederangsburgers’

Ondanks veel protest van een brede coalitie van belangenorganisaties, vakbonden en mensen uit de doelgroep, heeft de Eerste Kamer ingestemd met de harmonisatie van de Wajong. ‘Mensen met een beperking of chronische ziekte blijven hierdoor een soort tweederangsburgers’, zegt Illya Soffer, directeur van Ieder(in).
Zelfredzaamheid

‘Kijk wat een ander nodig heeft zodat jij je werk beter…

Het daklozenprobleem wordt steeds groter. Dat weet ook straatdokter Igor van Laere. ‘De samenstelling van de groep daklozen verandert ook. Voorheen was dakloosheid vooral een mannenprobleem. De laatste tijd komen daar steeds meer gezinnen, vrouwen en jongeren bij.’
Zelfredzaamheid

Het daklozenprobleem: ‘Het is op allerlei fronten vijf óver twaalf’

Ruim veertigduizend mensen in Nederland hebben geen dak boven hun hoofd. Dit aantal blijft groeien wanneer er geen extra maatregelen worden genomen. De noodkreet van het Leger des Heils richting Den Haag klinkt luid en helder. In het veld wordt gepleit voor meer aandacht voor herstel. GroenLinks wil mensen die een dakloze in huis nemen een bonus geven.
Zelfredzaamheid
Hoe mooi is het als je zelfs de meest kwetsbare doelgroep een veilig eigen plekje kunt geven?

Individueel wonen vergroot eigen regie voor alle niveaus

Je leven lang samenwonen met mensen waar je niet voor kiest. Het zou toch niet nodig moeten zijn? Iedere cliënt verdient een eigen woning, maar is dat wel mogelijk?

Mensen vallen liever dood dan dat ze hulp vragen van hun…

Als iemand met beginnende dementie vereenzaamt, buren afwerend zijn, vrienden zoekende, dan ligt daar een rol voor de sociaal werker. Maar die sociaal werker laat deze ‘kerntaak’, mede dankzij beleid, nu te vaak liggen, vindt lector Lilian Linders.
Zelfredzaamheid
Piet-Hein Peeters

Blog: Is lef een professionele eigenschap?

In 2009 publiceerde journalist Arjan Broers het boekje ’Een dwaas bestaan’ - een mooi geschreven portret van broodpater Gerrit Poels. In één van de interviews vraagt Broers ’Wat ontbreekt er aan het systeem rondom kwetsbare mensen?’. Het antwoord van Poels: ’Onmiddellijkheid. Vandaag helpen omdat er vandaag nood is.’
Transformatie

We moeten minder hulpverlenen

‘Extra geld naar de jeugdzorg is niet de oplossing. Stop met voeden van rupsje-nooit-genoeg.’ Dat is het advies van Gert Schout, themaleider ‘Eigen Kracht in de GGZ’ bij het VUmc in Amsterdam. Hij pleit voor een omslag. ‘De leefwereld aan zet vraagt om vertrouwen in mensen en processen.’  

‘Ik verwacht dat de wachtlijst voor beschermd wonen daalt’

Hoe kun je mensen met een psychische kwetsbaarheid in de wijk laten wonen? Met die vraag heeft een team van Kwintes zorgorganisatie een jaar geleden het zelfstandig wonen-project Gewoon Thuis opgezet. ‘Het werkt’, zeggen de projectleiders, maar alleen als er 24 uur lang zorg beschikbaar is. ‘De tolerantie is niet overal even groot.’
Zelfredzaamheid
‘Permanente campingbewoning is geen probleem’

‘Permanente campingbewoning is geen probleem’

Om permanente campingbewoning hangt een sfeer van criminaliteit en verkrotte caravans. Maar elke campingbewoner is anders én elke camping is anders. ‘Op sommige campings heeft misschien wel de helft van de bewoners ondersteuning nodig. Op andere campings zijn dat er veel minder.’
Transformatie
Karin Geschiere is blogger bij Zorg+Welzijn

Blog: Wat het sociaal domein kan leren van ouders

Laten we accepteren dat niet elk risico is te elimineren; dat er geen schuldige hoeft te zijn als dingen anders lopen dan gepland; dat niet controle maar verantwoording leidt tot zelfredzaamheid; dat je vertrouwen moet verdienen, maar ook blind moet kunnen geven; dat waar er mensen zijn, er ook relationeel gedoe is.

Over zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid zorgt voor dilemma's

‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen.' Dat zegt de Nationale ombudsman in zijn jaarverslag 2016. Ook onder professionals is er een levendige discussie over hoe ver zelfredzaamheid moet gaan en voor welke cliënt. Langer thuis wonen stelt ouderen en zorgverleners bijvoorbeeld dagelijks voor dilemma’s over zelfredzaamheid.

Lees meer

Wanneer is je cliënt zelfredzaam? Wanneer hij of zij het vermogen heeft om zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Dat is de formulering in de zorg voor ouderen. Het idee is dat door behoud en/of versterking van zelfredzaamheid de – extra – zorg kan worden voorkomen of uitgesteld. Maar zelfredzaamheid gaat verder. Het gaat ook over het vermogen om jezelf te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers.

Beperkingen

En niet alleen voor ouderen geldt dat professionals inzetten op zo groot mogelijke zelfredzaamheid. Ook in de schuldhulpverlening, zorg voor chronisch zieken en voor mensen met een beperking is zelfredzaamheid het devies. Het thema is een leidraad geworden in de hulpverlening, maar inmiddels lopen professionals ook tegen de beperkingen op. Want hoe ver kun je gaan met begeleiding van je cliënt met als uitgangspunt zo veel mogelijk zelfredzaam? Veel kwetsbare mensen kunnen niet zelfredzaam zijn, sommige mensen hebben altijd ondersteuning nodig.

De vraag werpt zich zo langzamerhand op of de – politieke – nadruk op zelfredzaamheid niet al te ver gaat. De nationale ombudsman uitte flinke kritiek in april 2017: ‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen, burgers, worden uitgesloten van voorzieningen, overheidsdiensten en al het andere goede dat de samenleving heeft te bieden. Het stellen van eisen aan burgers waarvan vaststaat dat zij daar niet aan kunnen voldoen, is niet behoorlijk.’

Participeren

Maar de professionele nadruk of zelfredzaamheid heeft zeker ook geleid tot verbetering van de hulpverlening. Professionals zijn meer gaan denken en werken vanuit hun cliënt. Er zijn ook organisaties opgericht die zelfredzaamheid als basis hebben voor hun dienstverlening. Zoals de Stichting DeBroekriem, een organisatie die mensen helpt om in de maatschappij te participeren. De oprichters van de stichting geloven dat de zelfredzaamheid van burgers dankzij slimme verbindingen vergroot kan worden. En hun concept is succesvol, want volgens de oprichter heeft 61 procent van de vrijwilligers die zich aanmeldden bij DeBroekriem binnen een half jaar een baan, ook de mensen die daarvoor al langere tijd thuis zaten.

Schulden

Ook in de schuldhulpverlening is zelfredzaamheid niet alleen een doel, maar ook een middel om schulden kwijt te raken. De kans dat mensen terugvallen in schulden, nadat ze met succes een schuldentraject hebben doorlopen, is best groot. Vier jaar na afronding van het traject zijn er bovengemiddeld veel betalingsachterstanden. Om dit te voorkomen, zou er meer ingezet moeten worden op budgetbeheer. En mensen te leren zelf met hun budget om te gaan.

In dit dossier wordt het thema zelfredzaamheid in allerlei facetten belicht. Het blijft een leidraad in de hulpverlening, immers de beste motivatie is de eigen motivatie. De vraag is hoe ver je als professional kunt gaan in het niet helpen, om de zelfredzaamheid van de cliënt te bevorderen. Lees in dit dossier de artikelen over deze discussie en over de oplossingen die professionals vinden.

Uitgelicht congres

Congres Zorgmijders – Extra editie

ReeHorst

Congres Wijkteams – Extra editie

ReeHorst

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Wijkteams 2020

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst