Zelfredzaamheid

Veel belemmeringen bij duurzaam werk voor jongeren met arbeidsbeperking

Wajongers blijven ‘tweederangsburgers’

Ondanks veel protest van een brede coalitie van belangenorganisaties, vakbonden en mensen uit de doelgroep, heeft de Eerste Kamer ingestemd met de harmonisatie van de Wajong. ‘Mensen met een beperking of chronische ziekte blijven hierdoor een soort tweederangsburgers’, zegt Illya Soffer, directeur van Ieder(in).
Eenzaamheid

Corona: Voelt u ‘el kant’?

Ouderen met een Marokkaanse achtergrond verdwijnen in deze crisis makkelijk uit beeld. Moskee gesloten, kinderen op afstand, zelf vraagverlegen. 'Ze antwoorden in eerste instantie altijd "Ja, ja, het gaat goed".'
Vrijwilligers

‘We doen goed voor elkaar en voor anderen en dat slaat…

Maatschappelijk werker Pauline Calmez (25), oprichter en directeur van Netwerk Nieuw Rotterdam, is een van de drie genomineerden voor de Zorg+Welzijn Award. Haar lukt wat velen niet lukt: (kwetsbare) jongeren activeren en enthousiasmeren om vrijwilligerswerk te doen.
Zelfredzaamheid
oudere vrouw die mobiel belt

Corona-update: Chaos, angst en creativiteit

‘Het is chaos. Chaos vanuit huis’, vertelt sociaal werker Sjef van der Klein maandagmiddag. Als we hem langer beluisteren blijken zijn collega’s en hij juist goed te weten hoe ze in deze buitengewone omstandigheid moeten opereren, maar het is hoe dan ook wennen.
Eenzaamheid

‘Ontmoeten is nog geen vriendschap’

Esther de Bie, sociaal werker bij ONS welzijn in Veghel gespecialiseerd in ouderenwerk, werkt stevig aan preventie op het gebied van eenzaamheid. Ontmoeting na ontmoeting rijgt ze aan elkaar, in de hoop dat er een vriendschapsvonk overslaat.
In woon- en zorgcentrum Humanitas in Deventer wonen zes studenten samen met honderdzestig ouderen.

Ouderen zijn niet alleen kwetsbaar

In woon- en zorgcentrum Humanitas in Deventer wonen zes studenten samen met honderdzestig ouderen. Elke student heeft een gratis kamer met eigen badkamer en keuken. In ruil daarvoor geven ze oudere bewoners dertig uur per maand aandacht. 'Nu zie ik dat ook iemand die tachtig jaar is nog veel levenslust kan hebben.'
Wmo
eenzame oudere

SCP: Meer aandacht nodig van professionals tegen eenzaamheid

Eén op de vijf mensen die gebruik maakt van de Wmo voelt zich zeer eenzaam. Evert Pommer van het Sociaal en Cultureel Planbureau stelt: 'Een oorzaak voor grotere eenzaamheid zou kunnen zijn dat hulpverleners minder tijd hebben om met ouderen in gesprek te gaan.’
Eenzaamheid

‘Iedereen kan eenzaamheid doorbreken door aan te bellen’

Eenzaamheid signaleren en bespreekbaar maken, doorbreken en duurzaam aanpakken. Met deze actiepunten heeft minister Hugo de Jonge een totaalprogramma gelanceerd om eenzaamheid aan te pakken. De kern: gemeenten, maatschappelijke organisatie en bedrijven vormen coalities tegen eenzaamheid.
Zelfredzaamheid

Jan Willem Duyvendak: ‘thuis loopt de urine ook langs de benen’

Thuis, het grote verlangen in het sociaal domein. Langer thuis, thuis in de wijk. Jan Willem Duyvendak noemt de nadruk erop overspannen. ‘Ik vind deze ideologie geradicaliseerd.’
Eenzaamheid
Piet-Hein Peeters

Redactioneel: Verpleeghuis

Terwijl wij de laatste hand legden aan dit nummer verscheen in Volkskrant Magazine een artikel van collega Aliëtte Jonkers over levensgeluk dankzij het verpleeghuis.

Over zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid zorgt voor dilemma's

‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen.' Dat zegt de Nationale ombudsman in zijn jaarverslag 2016. Ook onder professionals is er een levendige discussie over hoe ver zelfredzaamheid moet gaan en voor welke cliënt. Langer thuis wonen stelt ouderen en zorgverleners bijvoorbeeld dagelijks voor dilemma’s over zelfredzaamheid.

Lees meer

Wanneer is je cliënt zelfredzaam? Wanneer hij of zij het vermogen heeft om zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Dat is de formulering in de zorg voor ouderen. Het idee is dat door behoud en/of versterking van zelfredzaamheid de – extra – zorg kan worden voorkomen of uitgesteld. Maar zelfredzaamheid gaat verder. Het gaat ook over het vermogen om jezelf te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers.

Beperkingen

En niet alleen voor ouderen geldt dat professionals inzetten op zo groot mogelijke zelfredzaamheid. Ook in de schuldhulpverlening, zorg voor chronisch zieken en voor mensen met een beperking is zelfredzaamheid het devies. Het thema is een leidraad geworden in de hulpverlening, maar inmiddels lopen professionals ook tegen de beperkingen op. Want hoe ver kun je gaan met begeleiding van je cliënt met als uitgangspunt zo veel mogelijk zelfredzaam? Veel kwetsbare mensen kunnen niet zelfredzaam zijn, sommige mensen hebben altijd ondersteuning nodig.

De vraag werpt zich zo langzamerhand op of de – politieke – nadruk op zelfredzaamheid niet al te ver gaat. De nationale ombudsman uitte flinke kritiek in april 2017: ‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen, burgers, worden uitgesloten van voorzieningen, overheidsdiensten en al het andere goede dat de samenleving heeft te bieden. Het stellen van eisen aan burgers waarvan vaststaat dat zij daar niet aan kunnen voldoen, is niet behoorlijk.’

Participeren

Maar de professionele nadruk of zelfredzaamheid heeft zeker ook geleid tot verbetering van de hulpverlening. Professionals zijn meer gaan denken en werken vanuit hun cliënt. Er zijn ook organisaties opgericht die zelfredzaamheid als basis hebben voor hun dienstverlening. Zoals de Stichting DeBroekriem, een organisatie die mensen helpt om in de maatschappij te participeren. De oprichters van de stichting geloven dat de zelfredzaamheid van burgers dankzij slimme verbindingen vergroot kan worden. En hun concept is succesvol, want volgens de oprichter heeft 61 procent van de vrijwilligers die zich aanmeldden bij DeBroekriem binnen een half jaar een baan, ook de mensen die daarvoor al langere tijd thuis zaten.

Schulden

Ook in de schuldhulpverlening is zelfredzaamheid niet alleen een doel, maar ook een middel om schulden kwijt te raken. De kans dat mensen terugvallen in schulden, nadat ze met succes een schuldentraject hebben doorlopen, is best groot. Vier jaar na afronding van het traject zijn er bovengemiddeld veel betalingsachterstanden. Om dit te voorkomen, zou er meer ingezet moeten worden op budgetbeheer. En mensen te leren zelf met hun budget om te gaan.

In dit dossier wordt het thema zelfredzaamheid in allerlei facetten belicht. Het blijft een leidraad in de hulpverlening, immers de beste motivatie is de eigen motivatie. De vraag is hoe ver je als professional kunt gaan in het niet helpen, om de zelfredzaamheid van de cliënt te bevorderen. Lees in dit dossier de artikelen over deze discussie en over de oplossingen die professionals vinden.

Uitgelicht congres

Congres Zorgmijders – Extra editie

ReeHorst

Congres Wijkteams – Extra editie

ReeHorst

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Wijkteams 2020

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst