Zelfredzaamheid

Participatie
koor

Tussen wal en schip: buurthuizen overleven dit niet

Terwijl veel Nederlanders zich tijdens de coronacrisis van hun behulpzame kant laten zien, dreigen bestaande burgerinitiatieven om te vallen. Jan Smelik: 'Het systeem dat burgers niet vertrouwt, kunnen we nu veranderen.’
Zelfredzaamheid

Corona: Kwetsbare bewoners nu echt in de knel

‘We begonnen deze coronatijd met een crisisaanpak. Nu blijkt dat het nog lang gaat duren moeten we overstappen van sprinten naar een marathon.’ Sociaal werker Sjef van der Klein over de effecten van een maand lock down.
Zelfredzaamheid
Een onsje kunst scheelt een kilo medicijn

‘Een onsje kunst scheelt een kilo medicijn’

De gevel aan de Piet Heinkade met de woorden ‘Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder’ kan niet anders dan het Ramses Shaffy Huis zijn: een uniek woon- en werkcomplex voor oudere en jongere kunstenaars in Amsterdam. Drie jaar geleden namen de eerste bewoners er hun intrek en inmiddels staan er 175 gegadigden op de wachtlijst.
Zelfredzaamheid
Jouw taalgebruik is van invloed op de eigen regie van je cliënt

Jouw taalgebruik is van invloed op de eigen regie van je…

Sociaal werkers streven ernaar om eigen kracht en eigen regie van bewoners te activeren, op basis van gelijkwaardigheid. Maar het pakt soms anders uit; taal kan onbedoeld ongelijkwaardigheid in de hand werken en ervoor zorgen dat sociaal werkers zélf regie blijven houden.
Professionalisering

Waardige zorg: ik ben geen nummer

Cliënten behandelen als voorwerp, klein kind, monster of iemand helemaal negeren; het klinkt heel hard, er is geen professionals die zo wil handelen, en toch gebeurt het. De universiteit van Humanistiek onderzocht hoe je waardige zorg kunt leveren aan mensen met meervoudige problematiek en waar de valkuilen liggen.
Dagbesteding

Zegen of probleem?

Het is een mooi streven om mensen zo veel mogelijk verantwoordelijkheid te geven voor hun eigen zorg en welzijn. Al jaren is dit het uitgangspunt van de participatiesamenleving. Maar hoe werkt deze koers momenteel in de praktijk?
Dagbesteding

In de schoolbanken: ‘Je moet van alle markten thuis zijn’

Kwetsbare mensen wonen tegenwoordig steeds vaker (langer) thuis. Ook in de thuissituatie kunnen ze echter behoefte hebben aan begeleiding, bijvoorbeeld bij de invulling van hun dagbesteding. Bij Albeda Zorgcollege kun je leren je hoe je hun zelfredzaamheid bevordert.
‘Ik ben minder bang om dood te gaan dan om mijn pgb kwijt te raken’

‘Ik ben minder bang om dood te gaan dan om mijn…

Gemeenten hebben de afgelopen twee jaar een kwart minder persoonsgebonden budgetten (pgb’s) verstrekt aan hun inwoners. Wat betekent dit? Aline Molenaar: ‘Het is te kort door de bocht om te stellen dat mensen daardoor geen zorg krijgen. Maar ze hebben wel minder zeggenschap en zelfstandigheid dan met een pgb.’
Zelfredzaamheid

Meer zelfredzaamheid voor mensen met beperking

Het vergroten van de zelfredzaamheid van mensen met een beperking. Dat is het doel van de academie voor Zelfstandigheid. In steeds meer gemeenten kunnen mensen met een verstandelijke beperking of psychische problematiek modules volgen bij de speciale academie.
Wmo

Abonnement Wmo gunstig voor grote zorgvragers

Om een stapeling van kosten te voorkomen en administratieve druk te verlagen, introduceert het nieuwe kabinet een abonnementstarief op Wmo-ondersteuning van 17,50 euro per vier weken. Tweede Kamerlid Vera Bergkamp (D66): 'Een prettige regeling voor mensen die veel zorg en ondersteuning nodig hebben.’

Over zelfredzaamheid

Zelfredzaamheid zorgt voor dilemma's

‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen.' Dat zegt de Nationale ombudsman in zijn jaarverslag 2016. Ook onder professionals is er een levendige discussie over hoe ver zelfredzaamheid moet gaan en voor welke cliënt. Langer thuis wonen stelt ouderen en zorgverleners bijvoorbeeld dagelijks voor dilemma’s over zelfredzaamheid.

Lees meer

Wanneer is je cliënt zelfredzaam? Wanneer hij of zij het vermogen heeft om zichzelf te redden op alle levensterreinen, met zo min mogelijk professionele ondersteuning. Dat is de formulering in de zorg voor ouderen. Het idee is dat door behoud en/of versterking van zelfredzaamheid de – extra – zorg kan worden voorkomen of uitgesteld. Maar zelfredzaamheid gaat verder. Het gaat ook over het vermogen om jezelf te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers.

Beperkingen

En niet alleen voor ouderen geldt dat professionals inzetten op zo groot mogelijke zelfredzaamheid. Ook in de schuldhulpverlening, zorg voor chronisch zieken en voor mensen met een beperking is zelfredzaamheid het devies. Het thema is een leidraad geworden in de hulpverlening, maar inmiddels lopen professionals ook tegen de beperkingen op. Want hoe ver kun je gaan met begeleiding van je cliënt met als uitgangspunt zo veel mogelijk zelfredzaam? Veel kwetsbare mensen kunnen niet zelfredzaam zijn, sommige mensen hebben altijd ondersteuning nodig.

De vraag werpt zich zo langzamerhand op of de – politieke – nadruk op zelfredzaamheid niet al te ver gaat. De nationale ombudsman uitte flinke kritiek in april 2017: ‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen, burgers, worden uitgesloten van voorzieningen, overheidsdiensten en al het andere goede dat de samenleving heeft te bieden. Het stellen van eisen aan burgers waarvan vaststaat dat zij daar niet aan kunnen voldoen, is niet behoorlijk.’

Participeren

Maar de professionele nadruk of zelfredzaamheid heeft zeker ook geleid tot verbetering van de hulpverlening. Professionals zijn meer gaan denken en werken vanuit hun cliënt. Er zijn ook organisaties opgericht die zelfredzaamheid als basis hebben voor hun dienstverlening. Zoals de Stichting DeBroekriem, een organisatie die mensen helpt om in de maatschappij te participeren. De oprichters van de stichting geloven dat de zelfredzaamheid van burgers dankzij slimme verbindingen vergroot kan worden. En hun concept is succesvol, want volgens de oprichter heeft 61 procent van de vrijwilligers die zich aanmeldden bij DeBroekriem binnen een half jaar een baan, ook de mensen die daarvoor al langere tijd thuis zaten.

Schulden

Ook in de schuldhulpverlening is zelfredzaamheid niet alleen een doel, maar ook een middel om schulden kwijt te raken. De kans dat mensen terugvallen in schulden, nadat ze met succes een schuldentraject hebben doorlopen, is best groot. Vier jaar na afronding van het traject zijn er bovengemiddeld veel betalingsachterstanden. Om dit te voorkomen, zou er meer ingezet moeten worden op budgetbeheer. En mensen te leren zelf met hun budget om te gaan.

In dit dossier wordt het thema zelfredzaamheid in allerlei facetten belicht. Het blijft een leidraad in de hulpverlening, immers de beste motivatie is de eigen motivatie. De vraag is hoe ver je als professional kunt gaan in het niet helpen, om de zelfredzaamheid van de cliënt te bevorderen. Lees in dit dossier de artikelen over deze discussie en over de oplossingen die professionals vinden.

Uitgelicht congres

Congres Huiselijk Geweld

Gooiland

Congres Zorgmijders – Extra editie

ReeHorst

Congres Wijkteams – Extra editie

ReeHorst

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Wijkteams 2020

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst