De transities in de het sociaal domein hebben geleid tot verandering van wet- en regelgeving in de zorg. Een van de doelen was ook de vermindering van regels in het werk van de professionals. Maar dat is lang niet overal gelukt. Integendeel, in de jeugdzorg bijvoorbeeld is in 2015 de nieuwe Jeugdwet ingegaan en zou de overgang van de verantwoordelijkheid naar de gemeenten moeten leiden tot minder bureaucratie en minder verkokering. Dat is eigenlijk nog niet gebeurd.

Privacy rond regels wetten, regels en systemen in de zorg

Wet- en regelgeving in de zorg heeft zeker ook een positieve kant. De overheid maakt die regels om de hulp en ondersteuning zoveel mogelijk in goede banen te  laten verlopen en om de cliënt te beschermen. Hulp en zorg moeten aan hoge standaarden voldoen om van goede kwaliteit te zijn. En daar zijn regels voor nodig. Tegelijkertijd voelen professionals in het sociaal domein zich vaak ook beperkt in hun professionele ruimte door alle regels. In de schuldhulpverlening bijvoorbeeld is het zeer nuttig om vroegtijdig bij mensen aan de bel te trekken als ze in financiële problemen komen. Een van de belangrijkste problemen bij vroeg signalering zijn de privacy voorschriften.

Niet alleen bij de schuldhulpverlening lopen mensen aan tegen de privacy regels. Ook in de jeugdzorg lopen professionals aan tegen regels bij uitwisseling van gegevens van de cliënten. In het wijkteam zitten ambtenaren werk en inkomen naast professionals in de schuldhulp. Welke informatie kun je wel en niet delen?

Samenwerking wetten, regels en systemen in de zorg

Belangrijk om de wereld van wet- en regelgeving in de zorg is de samenwerking tussen hulpverleners. ‘Het sociaal domein is een oneindig laboratorium’, zegt bestuurskundige Jan Kees Helderman in het magazine Zorg+Welzijn. Er wordt volgens Helderman veel gepraat en ontmoet, maar dit gebeurt volgens hem te weinig systematisch. ‘Ik denk dat het sociaal domein een oneindig laboratorium is, ook voor beleidsmakers. Je komt voortdurend nieuwe kwesties tegen en daarvan afgeleide problemen die je moet oplossen met elkaar. Dat kun je alleen maar doen door dat systematisch te organiseren. Door bijvoorbeeld één keer per kwartaal met systeemwereld en uitvoering bij elkaar te zitten en elkaars werk te bespreken, knelpunten te signaleren, wet- en regelgeving uit te leggen waardoor bijvoorbeeld blijkt dat iets wel kan terwijl professionals dachten dat het niet kon.’

Er zijn dus verschillende thema’s binnen het thema wetten, regels en systemen in de zorg. In dit dossier worden vernieuwingen en veranderingen in de wet- en regelgeving in de zorg besproken. En zeker ook de discussies die het keurslijf en mogelijkheden met zich meebrengen. Lees dit dossier.