Verslaving

Verslaving

IN HET BUITENLAND – Leren van succesvolle drugspreventie in IJsland

Ruim twintig jaar geleden stond de IJslandse jeugd nog te boek als grootverbruikers van drank, sigaretten en cannabis. Twee decennia later is het middelengebruik onder vijftien- en zestienjarigen het laagst van Europa. Zes Nederlandse gemeenten volgden een pilot om van de IJslandse aanpak te leren.
Verslaving

‘Mensen met een verslaving willen geraakt worden’

Structuur is een van de voorwaarden voor mensen om uit hun verslaving te komen. Net als persoonlijk vertrouwelijk contact. Dat werd tijdens de coronacrisis ineens doorbroken. Toon Walravens, al tweeëntwintig jaar af van zijn verslaving, werd ’s nachts zwetend wakker: ‘Het leek alsof de trapleuning halverwege ophield.’
Zorgmijders

THEMA ‘Je weet me te vinden’

Wendy Broeren werkt met zorgmijders. Ze balanceert waar nodig op de rand van wat professioneel acceptabel is. 'Als zo iemand niet doet wat jij wilt, dan heb jij het niet goed gedaan.'
Verslaving
neusspray en andere medicatie

IN HET BUITENLAND – Deense neusspray als drugspreventie

Niet de ogen sluiten, maar juist erkennen dat drugs erbij horen. D66 pleit in manifest  'Ikmaakmedrug' voor een nieuwe drugsaanpak. In Denemarken zet sociaal-ondernemer Michael Lodberg Olsen zich al jaren in voor een open drugsbeleid van de overheid. En met succes.
Ervaringsdeskundig

Kunnen ervaringsdeskundigen professionals vervangen?

Opgroeien in een ontwricht gezin, met verslaafde ouders. Op je elfde uit huis geplaatst, op je twaalfde zelf verslaafd aan alcohol en softdrugs, later aan cocaïne. En meerdere keren in de gevangenis belanden. Het gebeurde Toon Walravens. ‘Deze ervaringen zijn een soort rijkdom geworden.’
Zelfredzaamheid

‘Kijk wat een ander nodig heeft zodat jij je werk beter…

Het daklozenprobleem wordt steeds groter. Dat weet ook straatdokter Igor van Laere. ‘De samenstelling van de groep daklozen verandert ook. Voorheen was dakloosheid vooral een mannenprobleem. De laatste tijd komen daar steeds meer gezinnen, vrouwen en jongeren bij.’
Verslaving

‘Men denkt dat verslaving een ziekte van de ruggengraat is’

Je kunt zelf toch iets doen aan je verslaving? Zo wordt vaak gedacht over verslaving, ook door hulpverleners. Maar verslaving is een chronische hersenaandoening, stelt verslavingsarts Ralph van de Wijnckel. ‘Samenwerking met het sociaal domein rondom zorg en hulp voor mensen met een verslaving is er nauwelijks, maar is wel broodnodig.’
Verslaving

THEMA ‘Ze komen bij ons als het echt niet meer gaat’

Cliënten met een verslaving leggen vaak een lang traject door de hulpverlening af. Terugval ligt op de loer. Volgens Jan Willem Poot moeten hulpverleners eerst werken aan het creëren van verbinding, vertrouwen en gelijkwaardigheid voordat een behandeling kan starten. ‘Je moet deze cliënten overladen met liefde en warmte.’
LVB
‘Stoppen met een verslaving lukt alleen als je het echt zelf wilt’

‘Stoppen met een verslaving lukt alleen als je het echt zelf…

Uit onderzoek blijkt dat mensen met een licht verstandelijke beperking net iets minder vaak middelen gebruiken dan mensen zonder verstandelijke beperking, maar als zij gebruiken, is de kans op verslaving groter. Waarom zijn juist mensen met een licht verstandelijke beperking zo kwetsbaar als het gaat om verslaving?
Verwarde personen
Toegankelijkheid voorzieningen voor beschermd wonen steeds meer onder druk

Toegankelijkheid voorzieningen voor beschermd wonen steeds meer onder druk

De landelijke toegankelijkheid van voorzieningen voor beschermd wonen komt steeds meer onder druk te staan, dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau. Hanneke Henkens, manager van GGzE De Boei, een grote voorziening voor beschermd wonen herkent dit. ‘Gemeenten willen zich inzetten voor wie zich gedraagt en aaibaar is.’

Over verslaving

Het taboe van een verslaving

Het hebben van een verslaving is nog steeds een taboe. Wie een verslaving heeft of hiervoor in behandeling is, houdt dit vaak zo lang mogelijk geheim. Toch is bekend dat miljoenen Nederlanders verslaafd zijn. Bijvoorbeeld aan alcohol, drugs, gokken of gamen. Uit onderzoek van het Trimbos Instituut blijkt dat twintig procent van de Nederlandse bevolking ooit aan misbruik of afhankelijkheid van drugs of alcohol leidt. Hoe doorbreken we het taboe op dit onderwerp?

Lees meer

De meeste Nederlanders schamen zich er niet meer voor om te vertellen dat ze naar een psycholoog gaan om bijvoorbeeld een depressie of burn-out te behandelen. Het hebben van een verslaving houden vele mensen echter nog geheim. Hierop rust nog steeds een taboe. Toch is bekend dat miljoenen Nederlanders verslaafd zijn. Bijvoorbeeld aan alcohol, drugs, gokken of gamen. Uit onderzoek van het Trimbos Instituut blijkt dat twintig procent van de Nederlandse bevolking ooit aan misbruik of afhankelijkheid van drugs of alcohol leidt.

Feiten en cijfers

Hieronder een aantal feiten en cijfers over verschillende vormen van verslaving en middelenmisbruik:

  • Uit het NEMESIS-2 onderzoek van Trimbos kwam naar voren dat tussen 2007 en 2009 477.000 Nederlanders verslaafd waren aan alcohol of alcohol misbruikten. Van hen waren er 30.764 in behandeling.
  • In het NEMESIS-2 onderzoek is ook nagegaan hoeveel Nederlanders verslaafd zijn aan cannabis. Dit aantal wordt geschat op 29.300 mensen, ofwel 0,3 procent van de bevolking tussen 18 en 64 jaar. Bij mannen ligt het percentage op 0,4 procent en bij vrouwen op 0,1 procent. Daarnaast zijn er nog eens 40.200 mensen die cannabis misbruiken cannabis. Zij ondervinden wel allerlei negatieve gevolgen van cannabis, maar er is bij hen volgens de onderzoekers nog geen sprake van gewenning en het optreden van onthoudingsverschijnselen bij stoppen.
  • Uit een bevolkingsonderzoek gedaan in 2014 kwam naar voren dat een kwart (24,2 procent) van de Nederlandse bevolking dagelijks rookt. Het gaat dan om 3.531.547 mensen. Zeventien procent van de rokers rookt meer dan twintig sigaretten per dag. Dat zijn 600.363 mensen vanaf twaalf jaar.
  • Ongeveer 1,5 procent van de jongeren tussen dertien en zestien jaar kan beschouwd worden als gameverslaafde. Dit komt neer op 12.000 jongeren. Dat stelt de Stichting Informatie Voorziening Zorg naar aanleiding van onderzoek in 2014. Van het aantal hulpzoekers is 76 procent jonger dan 25 jaar.

Dit zijn slechts enkele cijfers en voorbeelden van mogelijke verslavingen. Mensen kunnen verder bijvoorbeeld verslaafd raken aan seks, slaappillen en gokken. Met zoveel verslaafden in het land is het bijzonder dat er nog steeds een groot taboe op verslaving rust. Toch blijkt dit taboe uit van alles. Bijvoorbeeld uit het grote gat tussen het aantal verslaafden en het aantal behandelden. Slechts vier procent van het aantal alcoholverslaafden laat zich behandelen in de specialistische GGZ. Deze mate van onderbehandeling is veel groter dan de onderbehandeling van depressie en angst. Doordat er een taboe op verslavingen rust, proberen verslaafden hun probleem zo lang en goed mogelijk te verbergen en wordt het dus ook lastiger om signalen van een verslaving op te pikken. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel en blijft het taboe in stand.

Taboe

Hoe kunnen we met elkaar dit taboe doorbreken? In eerste instantie door het onderwerp vaker bespreekbaar te maken en scherp te zijn op signalen van verslaving. Deze signalen kunnen per verslaving verschillen. Rode ogen, verwijde pupillen en concentratieproblemen kunnen bijvoorbeeld wijzen op (overmatig) gebruik van cannabis. Geldproblemen of schulden, het verwaarlozen van vriendschappen en problemen op werk of school kunnen signalen zijn van een gokverslaving.

In dit dossier verzamelen we nieuws over verslavingen en plaatsen we tips over hoe een verslaving te herkennen en hoe hiermee om te gaan.

Uitgelicht congres

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Jaarcongres LVB

ReeHorst

Congres Samenwerken aan Sterke Jeugdhulp

Van der Valk Hotel

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst