Verslaving

Verslaving
Alcohol als oorzaak of gevolg van sociale problemen

Zorgen om neerslachtige drinkers: ‘Kunnen in vicieuze cirkel terechtkomen’

We zijn in het tweede deel van de coronatijd opmerkelijk genoeg minder alcohol gaan drinken, althans een deel van de Nederlanders. Mensen die last hebben van angst, neerslachtigheid en stress zijn (veel) meer alcohol gaan drinken. Carmen Voogt, als wetenschappelijk medewerker alcohol verbonden aan het Trimbos-instituut, vindt dat die groep in de gaten gehouden moet worden. ‘Het gaat om een kwetsbare groep mensen.'
Verslaving

De geschiedenis van verslavingszorg en wat we daarvan kunnen leren

Rondom verslaving zijn al sinds de 19e eeuw diverse behandelinterventies ontstaan. Wat zijn de belangrijkste ontdekkingen en hoe kijken we tegen verslaving en verslaafden aan? Boukje Dijkstra, die vandaag het Zorg+Welzijn Congres Verslaving in het sociaal domein opende: ‘Eenzijdige visies hebben ons veel mooie interventies opgeleverd maar tegenwoordig gaat het om een geïntegreerde aanpak.’
Verslaving

GHB-aanpak succes door maatwerk verslavingszorg, politie en gemeente

De gemeente Etten-Leur begon zes jaar geleden met een nieuwe aanpak voor GHB-gebruikers. Een aanpak waarin gemeenten, politie, verslavingszorg en andere hulpverlening samenwerkt om de problemen aan te pakken. Met succes, het aantal verslaafden is sterk teruggelopen. 
Verslaving

‘Ik ben vaak de zoveelste hulpverlener die voor de deur staat’

Investeer in de vertrouwensband met je cliënt en luister eens echt naar wat hij of zij wil. Of dat nu een aquarium, een kippenhok of een muziekinstrument is. Claudia Thyssen, ambulant begeleider bij Zorgplus GGZ, zweert bij de zogeheten Individuele Rehabilitatiebenadering. ‘Veel van mijn cliënten willen helemaal niks en dan moet je als hulpverlener toch een ingang vinden.’
Professionalisering

Laatste kans: wie gun jij de Zorg+Welzijn Award 2021?

We hebben vanwege de coronacrisis een bewogen jaar achter de rug. Wie heeft zich afgelopen jaar extra ingezet voor mensen die dat zo hard nodig hadden en maakte zo het verschil in het ingewikkelde sociaal domein? Ken jij die persoon? Dan kan hij of zij misschien wel de winnaar worden van de Zorg+Welzijn Award 2021.
Dak- en thuislozen

De straatpastor: geen hulpverlener maar troostverlener

De medewerkster van het crematorium kijkt mij van boven haar mondkapje vragend aan. We staan samen in de aula naast de kist van een overleden man die verbleef in de daklozenopvang. De kist is bezaaid met waxinelichtjes en allerlei persoonlijke spulletjes. Het stilleven op de kist vormt een prachtig eerbetoon aan deze verslaafde man die zijn bijzondere en ruige leven te vroeg moest loslaten.
Dak- en thuislozen

Evi Hanssen: ‘Je bent kwetsbaarder dan je denkt’

Personeel werven door vooral de diversiteit en de leuke kanten van zorg- en welzijnswerk te laten zien. Dat is het doel van het televisieprogramma Heel Holland Zorgt. Rode draad in elke uitzending is een bekende Nederlander die meehelpt in een zorg- en welzijnsorganisatie. De Vlaamse presentatrice Evi Hanssen ging een dag aan het werk bij de Utrechtse Tussenvoorziening die opvang biedt aan dak- en thuislozen.
Verslaving
alcoholproblematiek

‘Ik zie dagelijks de alcoholproblematiek achter voordeuren’

Hij was een schat van een man, een lieve vader én een alcoholist. Pas op haar achttiende, toen hij hard van de trap af viel en Saskia Schurman in het ziekenhuis te horen kreeg dat hij ‘stomdronken’ was, viel het kwartje. Papa deed inderdaad wel vaker vreemd. Nu, vele jaren later, zet Schurman haar ervaringen in om verslaafden en familieleden te ondersteunen.
Verslaving

RUGZAKJE ‘Ik was zo eigenwijs en dus niet te helpen’

Voormalig profvoetballer Glenn Helder raakte door zijn gokverslaving - en vrijgevigheid - zwaar in de schulden. Zijn ongecontroleerde woede bracht hem in de gevangenis. Nu geeft hij lezingen en coacht hij (gok)verslaafden, opdat ze van zijn fouten leren. 'Ik ben geen hulpverlener, ik ben Glenn. Ik doe het op mijn manier.'
Eenzaamheid
koken

KIPPENVEL ‘Ze begrepen hoe belangrijk het koken voor hem is’

De zomer is een tijd van reflectie. Wat maakt jouw werk de moeite waard? Voor Jenny Zwijnenburg was het de warmte waarmee Joost na een korte afwezigheid werd onthaald in het vangnetwerk.

Over verslaving

Het taboe van een verslaving

Het hebben van een verslaving is nog steeds een taboe. Wie een verslaving heeft of hiervoor in behandeling is, houdt dit vaak zo lang mogelijk geheim. Toch is bekend dat miljoenen Nederlanders verslaafd zijn. Bijvoorbeeld aan alcohol, drugs, gokken of gamen. Uit onderzoek van het Trimbos Instituut blijkt dat twintig procent van de Nederlandse bevolking ooit aan misbruik of afhankelijkheid van drugs of alcohol leidt. Hoe doorbreken we het taboe op dit onderwerp?

Lees meer

De meeste Nederlanders schamen zich er niet meer voor om te vertellen dat ze naar een psycholoog gaan om bijvoorbeeld een depressie of burn-out te behandelen. Het hebben van een verslaving houden vele mensen echter nog geheim. Hierop rust nog steeds een taboe. Toch is bekend dat miljoenen Nederlanders verslaafd zijn. Bijvoorbeeld aan alcohol, drugs, gokken of gamen. Uit onderzoek van het Trimbos Instituut blijkt dat twintig procent van de Nederlandse bevolking ooit aan misbruik of afhankelijkheid van drugs of alcohol leidt.

Feiten en cijfers

Hieronder een aantal feiten en cijfers over verschillende vormen van verslaving en middelenmisbruik:

  • Uit het NEMESIS-2 onderzoek van Trimbos kwam naar voren dat tussen 2007 en 2009 477.000 Nederlanders verslaafd waren aan alcohol of alcohol misbruikten. Van hen waren er 30.764 in behandeling.
  • In het NEMESIS-2 onderzoek is ook nagegaan hoeveel Nederlanders verslaafd zijn aan cannabis. Dit aantal wordt geschat op 29.300 mensen, ofwel 0,3 procent van de bevolking tussen 18 en 64 jaar. Bij mannen ligt het percentage op 0,4 procent en bij vrouwen op 0,1 procent. Daarnaast zijn er nog eens 40.200 mensen die cannabis misbruiken cannabis. Zij ondervinden wel allerlei negatieve gevolgen van cannabis, maar er is bij hen volgens de onderzoekers nog geen sprake van gewenning en het optreden van onthoudingsverschijnselen bij stoppen.
  • Uit een bevolkingsonderzoek gedaan in 2014 kwam naar voren dat een kwart (24,2 procent) van de Nederlandse bevolking dagelijks rookt. Het gaat dan om 3.531.547 mensen. Zeventien procent van de rokers rookt meer dan twintig sigaretten per dag. Dat zijn 600.363 mensen vanaf twaalf jaar.
  • Ongeveer 1,5 procent van de jongeren tussen dertien en zestien jaar kan beschouwd worden als gameverslaafde. Dit komt neer op 12.000 jongeren. Dat stelt de Stichting Informatie Voorziening Zorg naar aanleiding van onderzoek in 2014. Van het aantal hulpzoekers is 76 procent jonger dan 25 jaar.

Dit zijn slechts enkele cijfers en voorbeelden van mogelijke verslavingen. Mensen kunnen verder bijvoorbeeld verslaafd raken aan seks, slaappillen en gokken. Met zoveel verslaafden in het land is het bijzonder dat er nog steeds een groot taboe op verslaving rust. Toch blijkt dit taboe uit van alles. Bijvoorbeeld uit het grote gat tussen het aantal verslaafden en het aantal behandelden. Slechts vier procent van het aantal alcoholverslaafden laat zich behandelen in de specialistische GGZ. Deze mate van onderbehandeling is veel groter dan de onderbehandeling van depressie en angst. Doordat er een taboe op verslavingen rust, proberen verslaafden hun probleem zo lang en goed mogelijk te verbergen en wordt het dus ook lastiger om signalen van een verslaving op te pikken. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel en blijft het taboe in stand.

Taboe

Hoe kunnen we met elkaar dit taboe doorbreken? In eerste instantie door het onderwerp vaker bespreekbaar te maken en scherp te zijn op signalen van verslaving. Deze signalen kunnen per verslaving verschillen. Rode ogen, verwijde pupillen en concentratieproblemen kunnen bijvoorbeeld wijzen op (overmatig) gebruik van cannabis. Geldproblemen of schulden, het verwaarlozen van vriendschappen en problemen op werk of school kunnen signalen zijn van een gokverslaving.

In dit dossier verzamelen we nieuws over verslavingen en plaatsen we tips over hoe een verslaving te herkennen en hoe hiermee om te gaan.

Uitgelicht congres

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Jaarcongres Ondermijning in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Impact van intergenerationele overdracht

ReeHorst

Congres Wijkteams

Van der Valk Hotel