Verslaving

Verslaving

IN HET BUITENLAND – Leren van succesvolle drugspreventie in IJsland

Ruim twintig jaar geleden stond de IJslandse jeugd nog te boek als grootverbruikers van drank, sigaretten en cannabis. Twee decennia later is het middelengebruik onder vijftien- en zestienjarigen het laagst van Europa. Zes Nederlandse gemeenten volgden een pilot om van de IJslandse aanpak te leren.
LVB

Drugs en lvb? ‘Risico op verslaving is groter bij deze doelgroep’

'Mensen met een licht verstandelijke beperking gebruiken minder vaak drugs dan mensen zonder verstandelijke beperking, maar als ze gebruiken, zijn hun problemen vaak wel groter.' Dat zegt onderzoeker Noud Frielink. Zo lopen mensen met een licht verstandelijke beperking (lvb) bijvoorbeeld meer risico om verslaafd te raken.
LVB
‘Stoppen met een verslaving lukt alleen als je het echt zelf wilt’

‘Stoppen met een verslaving lukt alleen als je het echt zelf…

Uit onderzoek blijkt dat mensen met een licht verstandelijke beperking net iets minder vaak middelen gebruiken dan mensen zonder verstandelijke beperking, maar als zij gebruiken, is de kans op verslaving groter. Waarom zijn juist mensen met een licht verstandelijke beperking zo kwetsbaar als het gaat om verslaving?
Waarom faalt hulp als de problemen zich opstapelen?

Waarom faalt hulp als de problemen zich opstapelen?

Onderzoekers Harry Kruiter en Floor Kellerman van het Instituut voor Publieke Waarden laten in hun nieuwe onderzoeksrapport zien hoe mensen met een stapeling van soms slechts twee of drie problemen uitgesloten worden van hulp. ‘Het is de harde waarheid over onze welvaartsmaatschappij dat wij nog steeds niet in staat zijn om deze mensen te helpen.’
Zorgmijders
Skaeve Huse passend eindstation voor onaangepasten

Skaeve Huse passend eindstation voor onaangepasten

Skaeve Huse-huisvesting biedt ernstige overlastgevers in de wijk een eigen woning, een eindje weg van de 'normale maatschappij'. Hoe werkt zo’n woonvorm? We nemen een kijkje bij het Skaeve Huse project in Eindhoven.
‘Welkom is een soort safe house’

‘Welkom is een soort safe house’

Welkom in Veenendaal is een sociaal woonconcept waar thuisloze jongeren én thuisloze ouderen kunnen wonen. De tachtig appartementen herbergen mensen die aan het eind van hun latijn zijn, maar willen groeien. ‘Motivatie is de drijvende kracht’, zegt initiatiefnemer Cora van de Bovenkamp.
LVB

DE TERRORCLIËNT ‘We baarden hem op in zijn trouwpak’

ISABEL DIJKSTRA (32), persoonlijk begeleider verstandelijk-gehandicaptenzorg: 'Voordat ik werd aangenomen op een begeleid zelfstandig-wonenvoorziening voor mensen met een licht verstandelijke beperking en multiproblematiek, liep ik een ochtend mee. Ik ontmoette Jan, een joviale veertiger die klusjes deed in het pand.'
LVB

‘We moeten stoppen met doorplaatsen van verslaafden met LVB’

Volgens het SCP hebben ongeveer 2,3 miljoen Nederlanders een IQ tussen de 50 en 85, een licht verstandelijke beperking (LVB). In combinatie met een verslaving aan alcohol of drugs leidt dat tot grote problemen die niet goed worden aangepakt, aldus onderzoeker Marion Kiewik. Zij is op dit onderzoek gepromoveerd. ‘Deze mensen komen vaak terecht in een carrousel van doorplaatsingen, weinig instellingen willen ze hebben.’
Professionalisering
Nieuw platform voor professionals helpt versnippering van kennis voorkomen

Nieuw platform voor professionals helpt versnippering van kennis voorkomen

Er zijn talloze websites, platformen en kennisbanken gebouwd met daarop veel en goede informatie over vraagstukken in het sociaal domein. 'Ondanks dat blijkt dat het voor professionals vaak lastig is om snel antwoord te vinden op vragen.' Een nieuw platform biedt hulp.
Verwarde personen
Andries Baart: ‘Sociaal werker moet beschikken over onmachtscompetentie’

Andries Baart: ‘Sociaal werker moet beschikken over onmachtscompetentie’

Onmacht van professionals speelt vaak een grote rol in ernstige casussen rond cliënten. Andries Baart: ‘Ik ben op zoek naar een antwoord op de vraag wat professionals kunnen doen op momenten dat ze niets kunnen doen. Noem het de onmachtscompetentie.'

Over verslaving

Het taboe van een verslaving

Het hebben van een verslaving is nog steeds een taboe. Wie een verslaving heeft of hiervoor in behandeling is, houdt dit vaak zo lang mogelijk geheim. Toch is bekend dat miljoenen Nederlanders verslaafd zijn. Bijvoorbeeld aan alcohol, drugs, gokken of gamen. Uit onderzoek van het Trimbos Instituut blijkt dat twintig procent van de Nederlandse bevolking ooit aan misbruik of afhankelijkheid van drugs of alcohol leidt. Hoe doorbreken we het taboe op dit onderwerp?

Lees meer

De meeste Nederlanders schamen zich er niet meer voor om te vertellen dat ze naar een psycholoog gaan om bijvoorbeeld een depressie of burn-out te behandelen. Het hebben van een verslaving houden vele mensen echter nog geheim. Hierop rust nog steeds een taboe. Toch is bekend dat miljoenen Nederlanders verslaafd zijn. Bijvoorbeeld aan alcohol, drugs, gokken of gamen. Uit onderzoek van het Trimbos Instituut blijkt dat twintig procent van de Nederlandse bevolking ooit aan misbruik of afhankelijkheid van drugs of alcohol leidt.

Feiten en cijfers

Hieronder een aantal feiten en cijfers over verschillende vormen van verslaving en middelenmisbruik:

  • Uit het NEMESIS-2 onderzoek van Trimbos kwam naar voren dat tussen 2007 en 2009 477.000 Nederlanders verslaafd waren aan alcohol of alcohol misbruikten. Van hen waren er 30.764 in behandeling.
  • In het NEMESIS-2 onderzoek is ook nagegaan hoeveel Nederlanders verslaafd zijn aan cannabis. Dit aantal wordt geschat op 29.300 mensen, ofwel 0,3 procent van de bevolking tussen 18 en 64 jaar. Bij mannen ligt het percentage op 0,4 procent en bij vrouwen op 0,1 procent. Daarnaast zijn er nog eens 40.200 mensen die cannabis misbruiken cannabis. Zij ondervinden wel allerlei negatieve gevolgen van cannabis, maar er is bij hen volgens de onderzoekers nog geen sprake van gewenning en het optreden van onthoudingsverschijnselen bij stoppen.
  • Uit een bevolkingsonderzoek gedaan in 2014 kwam naar voren dat een kwart (24,2 procent) van de Nederlandse bevolking dagelijks rookt. Het gaat dan om 3.531.547 mensen. Zeventien procent van de rokers rookt meer dan twintig sigaretten per dag. Dat zijn 600.363 mensen vanaf twaalf jaar.
  • Ongeveer 1,5 procent van de jongeren tussen dertien en zestien jaar kan beschouwd worden als gameverslaafde. Dit komt neer op 12.000 jongeren. Dat stelt de Stichting Informatie Voorziening Zorg naar aanleiding van onderzoek in 2014. Van het aantal hulpzoekers is 76 procent jonger dan 25 jaar.

Dit zijn slechts enkele cijfers en voorbeelden van mogelijke verslavingen. Mensen kunnen verder bijvoorbeeld verslaafd raken aan seks, slaappillen en gokken. Met zoveel verslaafden in het land is het bijzonder dat er nog steeds een groot taboe op verslaving rust. Toch blijkt dit taboe uit van alles. Bijvoorbeeld uit het grote gat tussen het aantal verslaafden en het aantal behandelden. Slechts vier procent van het aantal alcoholverslaafden laat zich behandelen in de specialistische GGZ. Deze mate van onderbehandeling is veel groter dan de onderbehandeling van depressie en angst. Doordat er een taboe op verslavingen rust, proberen verslaafden hun probleem zo lang en goed mogelijk te verbergen en wordt het dus ook lastiger om signalen van een verslaving op te pikken. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel en blijft het taboe in stand.

Taboe

Hoe kunnen we met elkaar dit taboe doorbreken? In eerste instantie door het onderwerp vaker bespreekbaar te maken en scherp te zijn op signalen van verslaving. Deze signalen kunnen per verslaving verschillen. Rode ogen, verwijde pupillen en concentratieproblemen kunnen bijvoorbeeld wijzen op (overmatig) gebruik van cannabis. Geldproblemen of schulden, het verwaarlozen van vriendschappen en problemen op werk of school kunnen signalen zijn van een gokverslaving.

In dit dossier verzamelen we nieuws over verslavingen en plaatsen we tips over hoe een verslaving te herkennen en hoe hiermee om te gaan.

Uitgelicht congres

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Jaarcongres LVB

ReeHorst

Congres Samenwerken aan Sterke Jeugdhulp

Van der Valk Hotel

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst