Seksueel misbruik

Jeugdhulp

Astrid Oosenbrug: ‘In het pleeggezin werd ik niet geknuffeld, maar geslagen’

Astrid Oosenbrug (52), voorzitter van het COC en voormalig Tweede Kamerlid, is pas vier als haar moeder vertrekt. Het leidt tot een hoop ellende: tehuizen, een naar pleeggezin en verbroken familiebanden. 'Er zijn door de jeugdzorg onbegrijpelijke keuzes gemaakt.'
Professionalisering

Laatste kans: wie gun jij de Zorg+Welzijn Award 2021?

We hebben vanwege de coronacrisis een bewogen jaar achter de rug. Wie heeft zich afgelopen jaar extra ingezet voor mensen die dat zo hard nodig hadden en maakte zo het verschil in het ingewikkelde sociaal domein? Ken jij die persoon? Dan kan hij of zij misschien wel de winnaar worden van de Zorg+Welzijn Award 2021.
Seksueel misbruik

Niet worden geloofd is grootste angst van slachtoffers

De cijfers zijn schokkend: van alle vrouwen met een verstandelijke beperking heeft zestig procent te maken gehad met seksueel misbruik. Maar toch blijft de aandacht voor deze problematiek beperkt, zegt klinisch psycholoog en orthopedagoog Aafke Scharloo. ‘We willen er gewoon niet aan.'
Seksueel misbruik

‘Als het leven stilstaat, komen trauma’s boven’

Het aantal hulpvragen via Chat met Fier over kindermishandeling en seksueel geweld verdubbelde tijdens de lockdown in maart en april. Dat blijkt uit een onderzoek van Fier, expertisecentrum op het gebied van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Wat kunnen we leren hiervan? ‘We moeten meer erop af gaan, dat kan ook online.’
Seksueel misbruik

EDITORIAL Je bent ontzettend nodig

Je kunt maar beter je been breken. Dat klinkt misschien raar, maar als het gaat om slachtoffers van seksueel geweld is het wel waar. Nog los van de mentale gevolgen van seksueel geweld versus een gebroken been, is het met een gebroken been zichtbaar duidelijk dat je iets hebt meegemaakt, dat je misschien pijn hebt en dat er rekening met je moet worden gehouden. Maar als je slachtoffer bent van seksueel geweld ziet waarschijnlijk niemand dat aan je.

THEMA ‘Daders zijn ook vaak lief voor slachtoffers’

Ondersteun ouders van misbruikte kinderen, begrijp waarom signaleren van seksueel geweld lastig is, snap de complexe mechanismen van misbruik. Iva Bicanic pleit voor het écht bespreekbaar maken van seksueel geweld.
Seksueel misbruik

THEMA ‘Zelfs mijn huisarts geloofde me niet’

NAAM: Sandra Vlot (74) PROBLEEM: slachtoffer van seksueel misbruik HULP: Centrum Seksueel Geweld

THEMA ‘Wat langer in een rotsituatie zitten, doorstaan slachtoffers wel’

Heftige verhalen komen voorbij bij Chat met Fier - landelijk weten steeds meer chatters de anonieme online hulpverlening van het expertisecentrum te vinden. Maar de financiering is onzeker.
Huiselijk geweld

Vluchten van haar familie was dapper, maar hoe moet het verder?

Dat haar broer en zus haar mishandelden, was voor Samira al niet nieuw meer. Maar toen ze met behulp van een aansteker haar maagdelijkheid veilig stelden, was het toppunt bereikt en vluchtte ze. Ze krijgt nu hulp bij Fier. ‘Ze heeft onder meer last van trauma’s, nachtmerries, lichamelijke klachten en schuldgevoelens. Daarnaast doet ze aan automutilatie en heeft ze suïcidale gedachten.’
Huiselijk geweld

Disclosure: als een kind zélf vertelt over mishandeling

Als het over kindermishandeling en seksueel misbruik gaat, gaat het al snel over het signaleren ervan. Maar kinderen kunnen ook zelf vertellen over wat er thuis gebeurt. Dat heet in de vakliteratuur “disclosure”. Hoe verloopt dat proces? En wat kan kinderen helpen?

Over seksueel misbruik

Hoe signaleer je misbruik en wat doe je na signalering?

De cijfers over seksueel misbruik zijn schokkend. Zo blijkt uit onderzoek dat ieder jaar 62.000 Nederlandse kinderen op enige wijze voor het eerst te maken krijgen met misbruik en dat 1 op de 8 vrouwen en 1 op de 25 mannen aangeeft ooit verkracht te zijn. En deze cijfers zijn nog maar het topje van de ijsberg want van de meeste gevallen wordt geen aangifte gedaan.

Lees meer

Het thema seksueel misbruik roept heel veel op, juist daarom willen mensen er niet van weten en kijken ze liever weg. Dat geldt voor professionals, maar vaak ook voor de mensen die er zelf mee te maken hebben gehad. Niet gek, weet klinisch psycholoog Iva Bicanic, die al ruim twintig jaar met slachtoffers van seksueel misbruik werkt. ‘We willen eigenlijk niet geloven dat er mensen zijn die hun geslachtsdelen, handen of vingers in gaatjes van kinderen stoppen. Maar we moeten ons realiseren dat het gebeurt en dat de omvang en impact ervan enorm is.’

Rol voor sociaal professionals

Volgens Bicanic is misbruik iets van alle tijden. Primaire preventie is bijna niet mogelijk, er is wereldwijd nog geen effectieve methode gevonden om dit mogelijk te maken. In secundaire preventie is nog wel een stap te zetten. Is er misbruik gaande? Dan moeten we zorgen dat het zo snel mogelijk naar buiten komt. Hierin is ook een rol weggelegd voor sociaal werkers. Bicanic: ‘Realiseer je, en accepteer, als sociaal professional dat misbruik bestaat in alle vormen en maten en dat de omvang ervan enorm is. Realiseer je ook dat het heel breed is en het ook online en hands off kan plaatsvinden. Het gaat niet alleen om de klassieke gevallen van meisjes die van hun fiets worden getrokken en worden verkracht, maar ook om bijvoorbeeld een kind dat gedwongen wordt om porno te kijken.’

Wat te doen als je signalen opvangt

Heb je als sociaal werker het vermoeden dat een iemand slachtoffer is (geweest) van misbruik? Dan ais de eerste stap om Veilig Thuis of het Landelijk Experticecentrum Kindermishandeling (LECK) te consulteren voor de forensisch-medische expertise. Zij kunnen je adviseren over wat te doen en het LECK kan helpen om eventuele foto’s van letsel te interpreteren. Bicanic: ‘Ga je vervolgens het gesprek aan met het slachtoffer? Maak dan altijd een exact verslag van wat je doet. De kans op het stellen van suggestieve vragen is groot en natuurlijk zou het daarom het beste zijn als iemand die daartoe bevoegd is het eerste gesprek voert, zoals politie. Maar in de praktijk werkt het niet zo dat politie altijd direct in beeld is. Schrijf daarom exact uit wat er gezegd en gevraagd is, niet alleen door het slachtoffer, maar ook door jezelf. Dat kan later van pas komen. Als het seksueel geweld korter dan een week geleden heeft plaats gevonden, is het advies te bellen naar het Centrum Seksueel Geweld. Daar werkt de politie samen met (medische) hulpverleners. Als je 0800-0188 belt, word je naar één van de vijftien locaties van het Centrum Seksueel Geweld geleid.’

Uitgelicht congres

Congres Seksueel Geweld