Seksueel misbruik

Seksueel misbruik

BOEK ‘Ik was heel ontvankelijk voor iemand die me aandacht…

Leo Lanser beschrijft in zijn boek De holle boom het verhaal van Leeuw, die in de jaren zestig en zeventig een groot deel van zijn jeugd in internaten woont. Hier moet hij, afgesneden van thuis, genezen van zijn astma.

HET RUGZAKJE ‘Ik ben gaan schrijven omdat ik met niemand kon…

Voor honderdduizenden pubers biedt de succesvolle Hoe overleef ik-reeks van Francine Oomen troost en steun. Die miste ze zelf in haar pubertijd, waarin ze kampte met een agressieve stiefvader, seksueel misbruik en een eetstoornis. 'Mijn basisgevoel was jarenlang: je deugt niet.'

Schuld en schaamte blokkeren gesprek over seksueel geweld

Slachtoffers van seksueel geweld kunnen meestal moeilijk praten over wat hen is overkomen. Hulpverleners kunnen vaak verder komen met open vragen en door het vertrouwen te winnen van slachtoffers. Dat blijkt toch heel lastig doordat het moeilijk is over intimiteit te praten. Maar ook vanwege onbewuste “victim blaming”.
Seksueel misbruik

‘Slachtoffer van loverboy heeft tijd nodig om af te kicken’

Seksueel misbruik is zo oud als het leven zelf, maar de manier waarop het gebeurt, verandert. Zo is het klassieke beeld van een ‘loverboy’ deels achterhaald blijkt uit onderzoek van het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel. Hulpverlener Sanne van Oosterom herkent dat beeld: ‘Het gaat niet meer over liefde, maar over manipulatie en chantage.’
Jeugdhulp

Astrid Oosenbrug: ‘In het pleeggezin werd ik niet geknuffeld, maar geslagen’

Astrid Oosenbrug (52), voorzitter van het COC en voormalig Tweede Kamerlid, is pas vier als haar moeder vertrekt. Het leidt tot een hoop ellende: tehuizen, een naar pleeggezin en verbroken familiebanden. 'Er zijn door de jeugdzorg onbegrijpelijke keuzes gemaakt.'
Seksueel misbruik

KIPPENVEL ‘Alles zag ik in één klap wegvallen’

Jacqueline Kleijer was jarenlang hulpverlener bij Pretty Woman, een organisatie voor hulpverlening rondom relaties en seksualiteit aan meiden en jongens. Ze geeft nu trainingen en gastlessen voor Bureau Jeugd en Media.
Seksueel misbruik

Seksueel misbruik is tijdens de lockdown extremer geworden

‘Focus niet meteen op die leerachterstand, maar geef kinderen na de lockdown ruimte om op adem te komen.’ Een dringend advies van Kim van Laar, ervaringsdeskundige en directeur van Team-Kim aan professionals. ‘Sommige kinderen zijn blij dat ze deze periode overleefd hebben.’
Seksueel misbruik

‘Victim blaming is soms nog schadelijker dan het geweld zelf’

Achter zinnetjes als 'had je maar niet zo dronken moeten worden' of 'jij zou je nooit laten slaan' gaan normen schuil die kunnen leiden tot victim blaming, zegt onderzoeker Jamila Mejdoubi. Haar boodschap aan sociaal werkers: ‘Kijk kritisch naar je eigen normen en probeer een slachtoffer te ontschuldigen.’
Seksueel misbruik

Onderzoek seksueel geweld: ‘Problematiek wordt steeds heftiger’

Er is weinig zicht op slachtoffers van seksueel geweld en het systeem eromheen, en onvoldoende diagnostiek. Dat constateren professionals in een rapport over de aanpak van seksueel geweld tegen jonge vrouwen in Amsterdam. Nationaal Rapporteur Herman Bolhaar pleit voor erkenning van basale veiligheid. 'Sommige meiden worden zelf ook dader.'
Seksueel misbruik

Niet worden geloofd is grootste angst van slachtoffers

De cijfers zijn schokkend: van alle vrouwen met een verstandelijke beperking heeft zestig procent te maken gehad met seksueel misbruik. Maar toch blijft de aandacht voor deze problematiek beperkt, zegt klinisch psycholoog en orthopedagoog Aafke Scharloo. ‘We willen er gewoon niet aan.'

Over seksueel misbruik

Hoe signaleer je misbruik en wat doe je na signalering?

De cijfers over seksueel misbruik zijn schokkend. Zo blijkt uit onderzoek dat ieder jaar 62.000 Nederlandse kinderen op enige wijze voor het eerst te maken krijgen met misbruik en dat 1 op de 8 vrouwen en 1 op de 25 mannen aangeeft ooit verkracht te zijn. En deze cijfers zijn nog maar het topje van de ijsberg want van de meeste gevallen wordt geen aangifte gedaan.

Lees meer

Het thema seksueel misbruik roept heel veel op, juist daarom willen mensen er niet van weten en kijken ze liever weg. Dat geldt voor professionals, maar vaak ook voor de mensen die er zelf mee te maken hebben gehad. Niet gek, weet klinisch psycholoog Iva Bicanic, die al ruim twintig jaar met slachtoffers van seksueel misbruik werkt. ‘We willen eigenlijk niet geloven dat er mensen zijn die hun geslachtsdelen, handen of vingers in gaatjes van kinderen stoppen. Maar we moeten ons realiseren dat het gebeurt en dat de omvang en impact ervan enorm is.’

Rol voor sociaal professionals

Volgens Bicanic is misbruik iets van alle tijden. Primaire preventie is bijna niet mogelijk, er is wereldwijd nog geen effectieve methode gevonden om dit mogelijk te maken. In secundaire preventie is nog wel een stap te zetten. Is er misbruik gaande? Dan moeten we zorgen dat het zo snel mogelijk naar buiten komt. Hierin is ook een rol weggelegd voor sociaal werkers. Bicanic: ‘Realiseer je, en accepteer, als sociaal professional dat misbruik bestaat in alle vormen en maten en dat de omvang ervan enorm is. Realiseer je ook dat het heel breed is en het ook online en hands off kan plaatsvinden. Het gaat niet alleen om de klassieke gevallen van meisjes die van hun fiets worden getrokken en worden verkracht, maar ook om bijvoorbeeld een kind dat gedwongen wordt om porno te kijken.’

Wat te doen als je signalen opvangt

Heb je als sociaal werker het vermoeden dat een iemand slachtoffer is (geweest) van misbruik? Dan ais de eerste stap om Veilig Thuis of het Landelijk Experticecentrum Kindermishandeling (LECK) te consulteren voor de forensisch-medische expertise. Zij kunnen je adviseren over wat te doen en het LECK kan helpen om eventuele foto’s van letsel te interpreteren. Bicanic: ‘Ga je vervolgens het gesprek aan met het slachtoffer? Maak dan altijd een exact verslag van wat je doet. De kans op het stellen van suggestieve vragen is groot en natuurlijk zou het daarom het beste zijn als iemand die daartoe bevoegd is het eerste gesprek voert, zoals politie. Maar in de praktijk werkt het niet zo dat politie altijd direct in beeld is. Schrijf daarom exact uit wat er gezegd en gevraagd is, niet alleen door het slachtoffer, maar ook door jezelf. Dat kan later van pas komen. Als het seksueel geweld korter dan een week geleden heeft plaats gevonden, is het advies te bellen naar het Centrum Seksueel Geweld. Daar werkt de politie samen met (medische) hulpverleners. Als je 0800-0188 belt, word je naar één van de vijftien locaties van het Centrum Seksueel Geweld geleid.’

Uitgelicht congres

Congres Seksueel Geweld

ReeHorst