Participatie

Eenzaamheid

‘Ouderen met sociale contacten kunnen alsnog eenzaam zijn’

Er is steeds meer aandacht voor mentale zorg voor ouderen, ziet Didi Rhebergen, voorzitter van de afdeling Ouderenpsychiatrie van de NVvP. Eenzaamheid is door de pandemie op de kaart gezet. ‘Nu moeten we doorpakken.’ 
Eenzaamheid

De kracht van kunst: ‘Als ik dans, vergeet ik alles’

‘Kunst- en cultuur bevordert contacten en verbinding en kan zo bijdragen aan minder eenzaamheid en meer sociale cohesie in een wijk’, zegt senior adviseur Saskia van Grinsven. Voor Movisie onderzocht ze in Houten een mooi voorbeeld van samenwerking tussen het sociaal en het culturele domein waarbij uiteindelijk zestig ouderen stonden te shinen op het podium.
Eenzaamheid

Burgerinitiatieven cruciaal voor herstel in sociaal domein

Aan het begin van de coronacrisis ontstonden in korte tijd honderden sociale initiatieven. De meeste van deze initiatieven laten zien dat een gerichte aanpak van sociale problemen op wijkniveau door vrijwilligers heel succesvol kan zijn. Daar zitten wel wat mitsen en maren aan vast.
Participatie

EDITORIAL Langer thuis wonen?

Zo lang mogelijk in je eigen huis en je vertrouwde omgeving blijven wonen. Dat is de norm in het Nederlandse beleid. Of het nu gaat om ouderen, jongeren, mensen met psychische problemen of andere groepen. Maar kijk je van een afstand naar dit uitgangspunt, dan kun je je afvragen hoe wenselijk dat eigenlijk echt is
Eenzaamheid

‘Hoe minder face-to-face contact, hoe meer eenzaamheid’

Het contact met mensen die iets verder van je af staan, zoals kennissen en collega’s, is belangrijker dan tot nu toe werd gedacht bij het verminderen van gevoelens van eenzaamheid. Dit concluderen onderzoekers van de Tilburg University in onderzoek naar eenzaamheid ten tijde van de eerste lockdown. Nu het land net opnieuw min of meer in lockdown is gegaan, is hun onderzoek des te relevanter.
Jeugdhulp
gameboy

KIPPENVEL ‘Ik heb stiekem naar hem gekeken, met tranen in mijn…

Jolanda van Gerwe is directeur van Join us, een stichting die bijeenkomsten organiseert om eenzame jongeren te helpen uit hun schulp te kruipen, aan hun zelfbeeld te werken en sociale vaardigheden op te doen. Een paar jaar geleden begeleidde Van Gerwe zelf nog avonden en één jongen is haar altijd bijgebleven.
Eenzaamheid

Column: Ouderen, het zijn net mensen

Ouderen zijn hot, als doelgroep, ontdekt Zorg+Welzijn redacteur Sterre ten Houte de Lange. Maar bij elk interview denkt ze: over welke oudere gaat dit? De ouderen die zij kent passen niet in de verhalen van de deskundigen.
Eenzaamheid
Judith Jansen

Column: Zin in trage gesprekken

De oma van Judith Jansen kan niet naar zang. Nog steeds niet, hoewel de lockdown al een poosje opgeheven is. Een lelijke breuk in een vast woensdagavondpatroon dat ze al heeft sinds haar twintigste, toen ze zich aansloot bij het kerkkoor.
Zelfredzaamheid

‘Help burgers meer mentale veerkracht te ontwikkelen’

Nu het aantal coronabesmettingen weer oploopt, mensen hun baan verliezen, de schulden oplopen en de eenzaamheid toeneemt, moeten gemeenten en sociaal werkers mensen leren hun psychische veerkracht te vergroten. Dat vindt Jaap van der Stel, lector geestelijke gezondheidszorg aan de Hogeschool Leiden.
Veel belemmeringen bij duurzaam werk voor jongeren met arbeidsbeperking

Wajongers blijven ‘tweederangsburgers’

Ondanks veel protest van een brede coalitie van belangenorganisaties, vakbonden en mensen uit de doelgroep, heeft de Eerste Kamer ingestemd met de harmonisatie van de Wajong. ‘Mensen met een beperking of chronische ziekte blijven hierdoor een soort tweederangsburgers’, zegt Illya Soffer, directeur van Ieder(in).

Over participatie

Wat is de Participatiewet?

Iedereen die kan werken, maar die het zonder ondersteuning niet redt op de arbeidsmarkt, valt sinds 1 januari 2015 onder de Participatiewet. Doel van deze wet is dat meer mensen, ook mensen met een arbeidsbeperking, werk vinden. In de Participatiewet wet zijn de voormalige Wet sociale werkvoorziening, de Wet werk en bijstand en de Wajong samengevoegd. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet.

Lees meer

Sinds de invoering van de Participatiewet op 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk om mensen die ondersteuning nodig hebben, aan de slag te krijgen op de arbeidsmarkt. Om dit te kunnen realiseren, zijn er in de wet een aantal instrumenten opgenomen die gemeenten moeten helpen zoals loonkostensubsidie en beschut werk. Naast het bieden van ondersteuning die gericht is op arbeidsinschakeling, hebben gemeenten ook de taak om inwoners die onder de Participatiewet vallen, wanneer dat nodig blijkt, inkomensondersteuning te bieden. Gemeenten bepalen zelf welke inwoners voor welke vorm van ondersteuning in aanmerking komen.

Om daadwerkelijk te zorgen dat mensen die ondersteuning nodig hebben in dienst genomen worden door een werkgever, kunnen gemeenten werkgevers een loonkostensubsidie verstrekken. Deze subsidie kan uitgekeerd worden als een werkgever iemand in dienst neemt die per uur niet volledig productief zijn en daardoor eigenlijk niet het wettelijk minimum loon kunnen verdienen.

Beschut werk en banenafspraak

Een ander onderdeel van de Participatiewet is de opbouw van beschut werk. Beschut werk is bedoeld voor mensen die zo veel begeleiding nodig hebben op hun werkplek (bijvoorbeeld door hun lichamelijke of psychische beperking) dat het niet realistisch is om van een reguliere werkgever te verwachten dat hij hen in dienst neemt. Daarom is er vanuit het rijk budget beschikbaar gesteld om in totaal 30.000 beschutte werkplekken te realiseren. Dit gaat echter nog niet zo voorspoedig als gehoopt. Zo was er in 2015 bijvoorbeeld budget om 1600 plekken te realiseren, uiteindelijk zijn dat er maar 44 geworden. De Tweede Kamer heeft daarom vastgesteld dat gemeenten vanaf 1 januari 2017 verplicht zijn om beschut werk aan te gaan bieden. Binnen vijf jaar moeten de plekken die in 2015 en 2016 niet gerealiseerd werden, alsnog beschikbaar komen. Het totaal van 30.000 plekken moet in 2048 gehaald zijn.

En dan is er nog de banenafspraak. In 2013 is, in het sociaal akkoord, afgesproken dat werkgevers voor 2026 stapsgewijs 100.000 extra banen creëren voor mensen met een ziekte of een handicap. De overheid creëert daar bovenop ook 25.000 banen. Deze banenafspraak staat los van het bieden van beschut werk. Wanneer de doelstellingen van de banenafspraak niet gehaald worden, kan er een dwingend quotum afgesproken worden. Dat quotum houdt in dat op termijn elke werkgever met 25 en meer werknemers een formele verplichting krijgt arbeidsplaatsen open te stellen aan mensen met een arbeidsbeperking en moet betalen voor niet vervulde plekken.

Tegenprestatie en basisinkomen

Naast regels, subsidiemogelijkheden en afspraken voor en met werkgevers, zijn er in de Particpatiewet ook verplichtingen opgenomen voor burgers. Eén van die verplichtingen is de tegenprestatie naar vermogen. Dit betekent dat gemeenten inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen, kunnen verplichten hier een tegenprestatie voor te leveren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het verplicht uitvoeren van vrijwilligerswerk. De enige voorwaarden die het rijk stelt aan de tegenprestatie, is dat de tegenprestatie het re-integratiebeleid niet mag doorkruisen en dat er geen tegenprestatie gevraagd mag worden van alleenstaande ouders die de volledige zorg hebben voor één of meer kinderen tot vijf jaar.

Om na te gaan of mensen met een bijstandsuitkering sneller uitstromen naar werk en daardoor dus minder (lang) afhankelijk zijn van een uitkering, wordt er nu in verschillende gemeenten getest of een basisinkomen zou werken. Er zijn hiervoor verschillende experimenten in gang. Vanuit het rijk wordt een experiment gesubsidieerd. In dit experiment mogen bijstandsgerechtigden deelnemen op vrijwillige basis en worden ze ingedeeld in drie groepen: een ontheffings-, een intensiverings- en een vrijlatingsgroep. Op die manier kunnen gemeenten testen hoe gedrag van bijstandsgerechtigden verandert naarmate ze meer of minder verplichtingen krijgen en wel of geen geld mogen bijverdienen naast hun uitkering. Een aantal gemeenten, zoals Terneuzen en Zwolle, die dit experiment te ingewikkeld vinden, ontwikkelen zelf experimenten waarbij de regeldrang minder hoog is.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Ervarings deskundigheid

ReeHorst