Jeugdhulp

Wijkteam

‘Hulpverlening faciliteert individualisering’ 

Albert-Jan Kruiter vindt dat de hulpverlening individualiserend werkt, vertelt hij op het Wijkteams congres van Zorg+Welzijn. ‘Alles straalt uit naar de hulpbehoevende: het draait om jou als individu. Het gevolg is dat we vergeten dat er ook nog een "wij" is, een collectief.' Sommige problematiek is collectief op te lossen. Daar heeft volgens Kruiter het wijkteam een grote rol bij.
Informele zorg
Gezinshulpgezinnen

Buurtgezinnen floreert: ‘Laten we niet te overspannen reageren op stress in gezinnen’

In elk gezin is er sprake van stress: de informele gezinshulp die via Buurtgezinnen wordt geboden, werkt daarom preventief. Tegelijkertijd ziet Leontine Bibo dat de crisis in de jeugdzorg ook niet aan haar vrijwilligers voorbijgaat. ‘Het systeem is dichtgeslibd’, zegt de directeur van Buurtgezinnen.

Hoe pas je de Wet zorg en dwang in de wijk toe zonder een enorme toename van bureaucratie?

Niet focussen op het stappenplan, maar op zelfbeschikking door cliënten. Dat adviseren de zes regio’s die het afgelopen anderhalf jaar experimenteerden met de Wet zorg en dwang in de wijk. Projectleider Marjolein Lotsy van ActiZ: ‘Je bewust zijn van je keuzes is het allerbelangrijkst.’

Column: Hoe dan?

Sharon Koks-den Outer is chronisch ziek: ze kreeg de diagnose MS én FNS. Toen ze dat hoorde, voelde ze zich wanhopig. Wat haar heeft geholpen om hiermee om te gaan? 'Ik heb enorm hard gewerkt aan mijn leefstijl, aan persoonlijke groei en zelfcompassie.' 

‘Er is te weinig oog voor de waarde van sociaal werk, dus maak een vuist’

Er is nauwelijks aandacht voor de échte betekenis van sociaal werk, zegt Leonie le Sage, lector Professionele Identiteit van de sociaal werker. Zij doet onderzoek naar gezinnen in armoede. ’Het zijn de sociaal werkers die de eerste noden lenigen. Hun belangrijke rol voor gezinnen in nood is onderbelicht.’
Wet- en regelgeving

Meer uren werken? Ondanks personeelstekort kan dat niet altijd, ziet FNV

De overheid wil graag dat zorgverleners en sociaal werkers meer uren gaan maken. Maar als we de bonden moeten geloven, krijgen vele medewerkers in Zorg en Welzijn nul op rekest als ze vragen om wat uren extra. Wordt dit beeld herkend in het sociaal domein?
Jeugdhulp

Hoe bevorderen sociaal werkers en leerkrachten samen het welbevinden van jongeren?

Er is sinds corona veel belangstelling voor het welbevinden van jongeren. Hoe kunnen scholen, maar ook sociaal professionals buiten school duurzaam en met een brede blik investeren in dat welbevinden?

De klimaatcrisis is óók een sociale crisis: ‘Het is reden om nú in actie te komen’

Sociaal werkers komen achter de voordeur. Zij kunnen als geen ander het tekortschieten van sociaal beleid blootleggen. Doe dat ook als het over klimaatrechtvaardigheid gaat, is de oproep van Maja Ročak. Zij is één van de schrijvers van het ‘Pleidooi voor een eco-sociale benadering van sociaal werk’.

‘De AVG is de slechtst begrepen wet in Nederland’ 

Als je werkt in het sociaal domein ken je het probleem. Je biedt integrale ondersteuning volgens de opdracht vanuit de wetgever. In de praktijk ondervind je hinder van ‘de privacywetgeving’. Maar klopt dat wel? Wat zegt de privacywetgeving, met name de AVG nou écht?
De wijkrechtbank: ‘We benutten de ruimte die er is’

Schulden in beeld deel 2: dankzij de schuldenfunctionaris krijgen meer mensen passende hulp

‘We functioneren als een zij-ingang voor de schuldhulpverlening.’ Dat zegt Frank Knaap, als schuldenfunctionaris werkzaam bij de rechtbank Den Haag. Mede dankzij hem worden meer mensen die nog niet in beeld waren, doorverwezen naar de gemeentelijke schuldhulpverlening. In onze serie over schuldhulp vertelt Knaap over zijn werk.

Over jeugdhulp

Is wachten op Jeugdhulp echt onvermijdelijk?

Vanaf 2015 wordt de hulp aan kinderen en jongeren gecoördineerd en uitgevoerd door de gemeenten. Maar de problemen in de jeugdsector rollen over elkaar heen. Te weinig hulp, te weinig geld, te lange wachtlijsten. Professionals moeten elkaar zien te vinden en samenwerken. Kinderen en ouders krijgen nog veel te vaak niet de zorg die nodig is. Waar staat de jeugdhulp en waar gaat zij naar toe?

Lees meer

‘Wachten op jeugdhulp is onvermijdelijk, blijkt uit een casusonderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut NJi in het voorjaar 2017. Een belangrijke oplossing voor de wachtlijsten in de jeugdzorg vindt (ex-) staatssecretaris Martin van Rijn in de drastische vermindering van de administratie van aanbieders jeugdhulp. Zodat de professionals hun tijd weer kunnen besteden aan de kinderen en niet aan het papierwerk.

Maar dat is zeker niet het enige dat moet gebeuren om kinderen en ouders de hulp te bieden die nodig is. In het rapport  “Zorgen voor de jeugd” waarschuwt de Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) om maatregelen te nemen voor het behoud van de jeugdhulp. De instellingen voor jeugdhulp worden geteisterd door gebrek aan geld en door enorme administratieve lasten. De specialistische jeugdhulp dreigt er aan ten onder te gaan. De Transitieautoriteit – pleit voor een tijdelijke ‘innovatiepot’ om jeugdhulpaanbieders en gemeenten ‘een zetje in de rug te geven voor wat meer financiële armslag.’

Specialistische behandeling

De problemen in de jeugdzorg kregen in 2017 een hoogtepunt met de noodkreet van de ouders van de 16- jarige Emma. Zij deden een oproep via Facebook en de media, omdat er geen opvangplek voor het meisje, die suïcidaal was , maar nergens hulp kon krijgen. Dat leidde tot actie van staatssecretaris Van Rijn en een debat in de Tweede Kamer over deze situaties in de jeugd-ggz. De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie reageerde: ‘Het probleem is dat veel gemeenten te weinig dure specialistische behandelingen inkopen’. Tijdens het debat in de Tweede Kamer, kreeg de staatssecretaris een lijst met zo’n vijftig vergelijkbare, acute gevallen van kinderen die geen acute hulp konden krijgen. De staatssecretaris heeft daarop ingegrepen en alle gemeenten die onvoldoende acute jeugd-ggz hebben geregeld gesommeerd het probleem op te lossen. Van Rijn: ‘Bestuurlijke vraagstukken over financiën en wachtlijsten mogen in acute gevallen nooit een reden zijn om een kind niet tijdig te behandelen.’

Zijn er nog goede berichten te melden uit de jeugdhulp? ‘Er gaat ook veel goed’, stellen vier brancheorganisaties in het voorjaar 2017 in een brief naar de ministeries van VWS en Veiligheid en Justitie. De brancheorganisaties voor jeugdhulp hebben in de brief ook duidelijk gemaakt welke dringende maatregelen er op korte termijn nodig zijn. ‘We zijn nu ruim twee jaar na de decentralisatie die verbetering moest brengen voor de jeugdhulp. De hulp zou integraal worden, toegankelijk en dicht bij het kind. Meer preventie, slimmere samenwerking en een einde aan verkokering en perverse prikkels omdat alle jeugdhulpvormen nu onder één opdrachtgever vallen: de gemeente. Van dat ideaal zien we twee jaar na de decentralisatie helaas nog te weinig terug.’

Wijkteam

Met de decentralisatie heeft ook het wijkteam een taak gekregen in de eerstelijnshulp aan kinderen en jongeren. Wijkteamprofessionals komen achter de deur, signaleren en geven lichte hulp als dat nodig is. Toch is ook de hulp door wijkteams vaak niet op orde, volgens Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer.  Het probleem is dat in de hulpverlening aan kinderen niet goed gediagnosticeerd wordt. ‘Als professionals in wijkteams niet goed in staat zijn de hulp die nodig is te diagnosticeren, is dat schadelijk voor kinderen. Volgens een onderzoek is ‘gebrek aan kennis en handelingsverlegenheid’ het probleem, maar ook: oneigenlijk gebruik van “drang” naar ouders en kinderen toe. Kalverboer: ‘Er wordt onder professionals te licht gedacht over hoe je op de goede manier vaststelt wat er bij een kind aan de hand is.’

De komende jaren worden voor de gemeenten, de jeugdzorgsector en voor de professionals die er werken, cruciaal. Om kinderen, jongeren en ouders de jeugdhulp te kunnen bieden die ze nodig hebben. In dit dossier volgen we de weg die daarin wordt afgelegd.

Uitgelicht congres

Congres Verslaving in het sociaal domein

Van der Valk Hotel

Jaarcongres Eenzaamheid 2023

Hotel Veenendaal