Jeugdhulp

Transformatie
Transformatie van het sociaal domein

Transformatie van het sociaal domein: zo pakte Oude IJsselstreek het aan

Gemeente Oude IJsselstreek besloot in de herfst van 2018 dat het anders moest in het sociaal domein. Inmiddels zijn er ambitieuze stappen gezet op het gebied van normalisatie, preventie en innovatie. Hoe kreeg de gemeente dat voor elkaar?

Nieuw wetsvoorstel inkoop jeugdzorg en wmo: en nu?

Een nieuwe wet moet een einde maken aan de ingewikkelde aanbestedingsprocedures voor jeugdzorg en wmo. Wat betekent dit voor professionals in de sector?
Jeugdhulp
Zorgverlening tijdens de lockdown

Wat leert de eerste lockdown ons over zorgvraag en -verlening?

De eerste lockdown zette zowel sociaal professionals als cliënten behoorlijk onder druk. Wat veranderde er voor hen tijdens deze onstuimige periode? Wat ging er goed en minder goed in de zorg- en hulpverlening? En wat kunnen we daarvan leren? Het Verwey-Jonker Instituut deed er onderzoek naar.
Jeugdhulp

Er voor het kind zijn, als ouders dat niet kunnen

Bij een complexe scheiding kunnen kinderen in de situatie komen dat zij – al of niet onder druk – een ouder verstoten. Niet goed voor de ouders, niet goed voor het kind. Een expertteam adviseert om in een vroeg stadium een “specialist contactverlies” in te zetten om ouderverstoting tegen te gaan. Isabelle kent de situatie uit eigen ervaring. ‘Mijn ouders hadden misschien kunnen beseffen wat er nodig was voor de kinderen.’
Jeugdhulp

Kamers met Aandacht, waarom heeft niemand dit eerder bedacht?

Jongeren die uitstromen uit de jeugdzorg vallen vaak tussen wal en schip. Wanneer redt iemand het wel en wanneer niet? Bianca van der Neut deed er onderzoek naar en ontwikkelde een laagdrempelige oplossing voor 18-plussers die (nog net) niet goed voor zichzelf kunnen zorgen: Kamers met Aandacht.
Wmo
hand ophouden

‘Preventie is een wassen neus; schaf het wijkteam af’

Gemeenten moeten niet zo zeuren over hun financiële tekorten, vindt Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie aan de Universiteit van Maastricht. ‘Ze houden nu heel makkelijk hun handje op bij de Rijksoverheid, zonder kritisch naar hun eigen beleid te kijken. Er zijn zoveel manieren waarop ze hun uitgaven wél in de hand kunnen houden.’
Transformatie

‘Angst om regels te overtreden groter dan drive om passende ondersteuning…

De principes achter de decentralisatie van zorg en welzijn zijn nog steeds de juiste, stelt Jet Bussemaker. Maar het werkelijk anders werken stuit op andere, dieperliggende logica’s. ‘We vechten tegen een manier van kijken die inmiddels geïnternaliseerd is bij alle mensen die in dat systeem werken.’
Wmo
Meer grip op kosten: Den Haag gaat Wmo-vraag voorspellen

Meer grip op kosten: Den Haag gaat Wmo-vraag voorspellen

Met big data per wijk voorspellen hoeveel hulp en ondersteuning burgers in de toekomst nodig hebben? De gemeente Den Haag is zo ver. Met een zelf ontwikkeld model hoopt ze kosten voor de uitvoering van de Wmo te beheersen, het geld meer preventief in te zetten en burgers beter te bedienen. Wat betekent dit model voor sociaal werkers?
Jeugdhulp

Bespreek met de cliënt hoe je kunt bezuinigen op jeugdzorg

In de gemeente Midden-Groningen wil het college van B en W de drempel voor jeugdzorg verhogen. Waren er niet juist problemen met wachtlijsten? ‘We krijgen te weinig geld van de overheid’, aldus de gemeente. De belangenbehartiger van cliënten Zorgbelang is niet verbaasd over de bezuinigingen. ‘Wij hebben ideeën over hoe je op andere manieren dan snijden in de zorg geld kunt besparen.’
Jeugdhulp

Margrite Kalverboer: ‘We weten in de jeugdhulp niet wie verantwoordelijk is’

De jeugdhulp blijft maar een zorgenkind. Het is tijd voor een overkoepelende visie, als basis voor alle hulp aan kinderen. Die oproep deed de Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer aan minister Hugo de Jonge. Is de decentralisatie van de jeugdhulp mislukt? ‘Ik zie nog steeds dat organisaties en ook de overheid niet het belang van het kind voorop stellen.’

Over jeugdhulp

Is wachten op Jeugdhulp echt onvermijdelijk?

Vanaf 2015 wordt de hulp aan kinderen en jongeren gecoördineerd en uitgevoerd door de gemeenten. Maar de problemen in de jeugdsector rollen over elkaar heen. Te weinig hulp, te weinig geld, te lange wachtlijsten. Professionals moeten elkaar zien te vinden en samenwerken. Kinderen en ouders krijgen nog veel te vaak niet de zorg die nodig is. Waar staat de jeugdhulp en waar gaat zij naar toe?

Lees meer

‘Wachten op jeugdhulp is onvermijdelijk, blijkt uit een casusonderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut NJi in het voorjaar 2017. Een belangrijke oplossing voor de wachtlijsten in de jeugdzorg vindt (ex-) staatssecretaris Martin van Rijn in de drastische vermindering van de administratie van aanbieders jeugdhulp. Zodat de professionals hun tijd weer kunnen besteden aan de kinderen en niet aan het papierwerk.

Maar dat is zeker niet het enige dat moet gebeuren om kinderen en ouders de hulp te bieden die nodig is. In het rapport  “Zorgen voor de jeugd” waarschuwt de Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) om maatregelen te nemen voor het behoud van de jeugdhulp. De instellingen voor jeugdhulp worden geteisterd door gebrek aan geld en door enorme administratieve lasten. De specialistische jeugdhulp dreigt er aan ten onder te gaan. De Transitieautoriteit – pleit voor een tijdelijke ‘innovatiepot’ om jeugdhulpaanbieders en gemeenten ‘een zetje in de rug te geven voor wat meer financiële armslag.’

Specialistische behandeling

De problemen in de jeugdzorg kregen in 2017 een hoogtepunt met de noodkreet van de ouders van de 16- jarige Emma. Zij deden een oproep via Facebook en de media, omdat er geen opvangplek voor het meisje, die suïcidaal was , maar nergens hulp kon krijgen. Dat leidde tot actie van staatssecretaris Van Rijn en een debat in de Tweede Kamer over deze situaties in de jeugd-ggz. De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie reageerde: ‘Het probleem is dat veel gemeenten te weinig dure specialistische behandelingen inkopen’. Tijdens het debat in de Tweede Kamer, kreeg de staatssecretaris een lijst met zo’n vijftig vergelijkbare, acute gevallen van kinderen die geen acute hulp konden krijgen. De staatssecretaris heeft daarop ingegrepen en alle gemeenten die onvoldoende acute jeugd-ggz hebben geregeld gesommeerd het probleem op te lossen. Van Rijn: ‘Bestuurlijke vraagstukken over financiën en wachtlijsten mogen in acute gevallen nooit een reden zijn om een kind niet tijdig te behandelen.’

Zijn er nog goede berichten te melden uit de jeugdhulp? ‘Er gaat ook veel goed’, stellen vier brancheorganisaties in het voorjaar 2017 in een brief naar de ministeries van VWS en Veiligheid en Justitie. De brancheorganisaties voor jeugdhulp hebben in de brief ook duidelijk gemaakt welke dringende maatregelen er op korte termijn nodig zijn. ‘We zijn nu ruim twee jaar na de decentralisatie die verbetering moest brengen voor de jeugdhulp. De hulp zou integraal worden, toegankelijk en dicht bij het kind. Meer preventie, slimmere samenwerking en een einde aan verkokering en perverse prikkels omdat alle jeugdhulpvormen nu onder één opdrachtgever vallen: de gemeente. Van dat ideaal zien we twee jaar na de decentralisatie helaas nog te weinig terug.’

Wijkteam

Met de decentralisatie heeft ook het wijkteam een taak gekregen in de eerstelijnshulp aan kinderen en jongeren. Wijkteamprofessionals komen achter de deur, signaleren en geven lichte hulp als dat nodig is. Toch is ook de hulp door wijkteams vaak niet op orde, volgens Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer.  Het probleem is dat in de hulpverlening aan kinderen niet goed gediagnosticeerd wordt. ‘Als professionals in wijkteams niet goed in staat zijn de hulp die nodig is te diagnosticeren, is dat schadelijk voor kinderen. Volgens een onderzoek is ‘gebrek aan kennis en handelingsverlegenheid’ het probleem, maar ook: oneigenlijk gebruik van “drang” naar ouders en kinderen toe. Kalverboer: ‘Er wordt onder professionals te licht gedacht over hoe je op de goede manier vaststelt wat er bij een kind aan de hand is.’

De komende jaren worden voor de gemeenten, de jeugdzorgsector en voor de professionals die er werken, cruciaal. Om kinderen, jongeren en ouders de jeugdhulp te kunnen bieden die ze nodig hebben. In dit dossier volgen we de weg die daarin wordt afgelegd.

Uitgelicht congres

Congres Ervarings deskundigheid

ReeHorst

Congres Seksueel Geweld

ReeHorst

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst