Jeugdhulp

Jeugdhulp

Voorkomen van problemen is een recht van kinderen

Gemeenten zijn nauwelijks nog toegekomen aan een preventieve aanpak in de jeugdhulp. Maar preventie is wel de manier om de zorgvraag te verminderen. Uit onderzoek van het NJi blijkt dat preventieve projecten nog geen groot effect hebben op het voorkomen van problemen. En toch moet er in geïnvesteerd worden. ‘Kies niet voor losse projecten, maar pak de problemen aan in samenhang.’
Jeugdhulp

Kinderwerkers zijn onmis- maar onzichtbaar

Kinderwerk is belangrijk voor het opvoedklimaat van kinderen en voor het vroegtijdig signaleren van problemen. Het heeft echter ten onrechte het imago van een ‘knutselclubje’, zo blijkt uit onderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). ‘Goede kinderwerkers zijn een onmisbare schakel in de sociale basis rond opgroeien.’
Jeugdhulp

Minder jeugdzorg als wijkteam intensief wordt ingezet

De vernieuwing van de jeugdzorg leidt in veel gemeenten nog niet tot een afname in gebruik van specialistische hulpverlening, zo laat onderzoek van het CPB zien. 'Het roept vragen op over de kwaliteit van het aanbod van wijkteams en praktijkondersteuners.'
Jeugdhulp
Kinderen aan de drank

‘Het is schokkend hoe die kinderen eruit zien na bingedrinken’

De Nederlandse kinderarts Nico van der Lely gaat zijn alcoholaanpak nu ook in België uitrollen. Van der Lely maakt zich al jaren hard voor minder alcoholgebruik bij jongeren. In 2006 richtte hij de eerste polikliniek voor Jeugd en Alcohol op. Inmiddels zijn er twaalf van dit soort poliklinieken en is het aantal alcoholvergiftigingen onder jongeren enorm gedaald.
Seksueel misbruik
condoom op duim

Seksuele voorlichting: openheid is niet zaligmakend

Antropoloog Jelle Wiering onderzocht vier jaar lang hoe wij in Nederland seksuele voorlichting geven aan jongeren. Wat hem opviel is dat religie steevast de zondebok is. ‘Het doel van de voorlichting is dat leerlingen leren om open over seks te praten. Maar is een klas met gastdocent in het bijzijn van al je klasgenoten daar wel de geschikte plek voor?’
Transformatie
twee gezichten

‘De beste hulpverleners zijn professionals met lef’

Hoe komt het dat de jeugdinterventies Nieuwe Perspectieven en ReSet zo goed werken? Promovenda Marion Herben: ‘Zelfstandig werkende professionals die aansluiten bij de context van de hulpvraag.’
Eenzaamheid
depressie binnen

Coronacrisis heeft impact op psychische gezondheid

Hoe gaat het met de psychische gezondheid van Nederland als gevolg van de coronacrisis? Veel mensen maken zich daar zorgen over. Het Sociaal Cultureel Planbureau combineerde corona-onderzoeken met wetenschappelijke kennis over psychische gezondheid en crises. 'We zien inderdaad meer stress en angst, zeker bij specifieke groepen.'
Verslaving

IN HET BUITENLAND – Leren van succesvolle drugspreventie in IJsland

Ruim twintig jaar geleden stond de IJslandse jeugd nog te boek als grootverbruikers van drank, sigaretten en cannabis. Twee decennia later is het middelengebruik onder vijftien- en zestienjarigen het laagst van Europa. Zes Nederlandse gemeenten volgden een pilot om van de IJslandse aanpak te leren.
Wmo
Meer grip op kosten: Den Haag gaat Wmo-vraag voorspellen

Meer grip op kosten: Den Haag gaat Wmo-vraag voorspellen

Met big data per wijk voorspellen hoeveel hulp en ondersteuning burgers in de toekomst nodig hebben? De gemeente Den Haag is zo ver. Met een zelf ontwikkeld model hoopt ze kosten voor de uitvoering van de Wmo te beheersen, het geld meer preventief in te zetten en burgers beter te bedienen. Wat betekent dit model voor sociaal werkers?
Jeugdhulp

Jongerenwerkers op zoek naar identiteit

Voor jongerenwerkers valt het in de veranderde samenleving niet altijd mee om de juiste rol te pakken. ‘Iedereen wil iets van ons: het onderwijs, de politie, hulpverlening’, aldus Desiree Peeters van welzijnsorganisatie Cordaad uit Zuidoost Brabant. 'De vraag is: wat vinden we zélf belangrijk? Waar staan we voor?’

Over jeugdhulp

Is wachten op Jeugdhulp echt onvermijdelijk?

Vanaf 2015 wordt de hulp aan kinderen en jongeren gecoördineerd en uitgevoerd door de gemeenten. Maar de problemen in de jeugdsector rollen over elkaar heen. Te weinig hulp, te weinig geld, te lange wachtlijsten. Professionals moeten elkaar zien te vinden en samenwerken. Kinderen en ouders krijgen nog veel te vaak niet de zorg die nodig is. Waar staat de jeugdhulp en waar gaat zij naar toe?

Lees meer

‘Wachten op jeugdhulp is onvermijdelijk, blijkt uit een casusonderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut NJi in het voorjaar 2017. Een belangrijke oplossing voor de wachtlijsten in de jeugdzorg vindt (ex-) staatssecretaris Martin van Rijn in de drastische vermindering van de administratie van aanbieders jeugdhulp. Zodat de professionals hun tijd weer kunnen besteden aan de kinderen en niet aan het papierwerk.

Maar dat is zeker niet het enige dat moet gebeuren om kinderen en ouders de hulp te bieden die nodig is. In het rapport  “Zorgen voor de jeugd” waarschuwt de Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) om maatregelen te nemen voor het behoud van de jeugdhulp. De instellingen voor jeugdhulp worden geteisterd door gebrek aan geld en door enorme administratieve lasten. De specialistische jeugdhulp dreigt er aan ten onder te gaan. De Transitieautoriteit – pleit voor een tijdelijke ‘innovatiepot’ om jeugdhulpaanbieders en gemeenten ‘een zetje in de rug te geven voor wat meer financiële armslag.’

Specialistische behandeling

De problemen in de jeugdzorg kregen in 2017 een hoogtepunt met de noodkreet van de ouders van de 16- jarige Emma. Zij deden een oproep via Facebook en de media, omdat er geen opvangplek voor het meisje, die suïcidaal was , maar nergens hulp kon krijgen. Dat leidde tot actie van staatssecretaris Van Rijn en een debat in de Tweede Kamer over deze situaties in de jeugd-ggz. De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie reageerde: ‘Het probleem is dat veel gemeenten te weinig dure specialistische behandelingen inkopen’. Tijdens het debat in de Tweede Kamer, kreeg de staatssecretaris een lijst met zo’n vijftig vergelijkbare, acute gevallen van kinderen die geen acute hulp konden krijgen. De staatssecretaris heeft daarop ingegrepen en alle gemeenten die onvoldoende acute jeugd-ggz hebben geregeld gesommeerd het probleem op te lossen. Van Rijn: ‘Bestuurlijke vraagstukken over financiën en wachtlijsten mogen in acute gevallen nooit een reden zijn om een kind niet tijdig te behandelen.’

Zijn er nog goede berichten te melden uit de jeugdhulp? ‘Er gaat ook veel goed’, stellen vier brancheorganisaties in het voorjaar 2017 in een brief naar de ministeries van VWS en Veiligheid en Justitie. De brancheorganisaties voor jeugdhulp hebben in de brief ook duidelijk gemaakt welke dringende maatregelen er op korte termijn nodig zijn. ‘We zijn nu ruim twee jaar na de decentralisatie die verbetering moest brengen voor de jeugdhulp. De hulp zou integraal worden, toegankelijk en dicht bij het kind. Meer preventie, slimmere samenwerking en een einde aan verkokering en perverse prikkels omdat alle jeugdhulpvormen nu onder één opdrachtgever vallen: de gemeente. Van dat ideaal zien we twee jaar na de decentralisatie helaas nog te weinig terug.’

Wijkteam

Met de decentralisatie heeft ook het wijkteam een taak gekregen in de eerstelijnshulp aan kinderen en jongeren. Wijkteamprofessionals komen achter de deur, signaleren en geven lichte hulp als dat nodig is. Toch is ook de hulp door wijkteams vaak niet op orde, volgens Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer.  Het probleem is dat in de hulpverlening aan kinderen niet goed gediagnosticeerd wordt. ‘Als professionals in wijkteams niet goed in staat zijn de hulp die nodig is te diagnosticeren, is dat schadelijk voor kinderen. Volgens een onderzoek is ‘gebrek aan kennis en handelingsverlegenheid’ het probleem, maar ook: oneigenlijk gebruik van “drang” naar ouders en kinderen toe. Kalverboer: ‘Er wordt onder professionals te licht gedacht over hoe je op de goede manier vaststelt wat er bij een kind aan de hand is.’

De komende jaren worden voor de gemeenten, de jeugdzorgsector en voor de professionals die er werken, cruciaal. Om kinderen, jongeren en ouders de jeugdhulp te kunnen bieden die ze nodig hebben. In dit dossier volgen we de weg die daarin wordt afgelegd.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Samenwerken aan Sterke Jeugdhulp

ReeHorst

Congres Huiselijk Geweld

ReeHorst