Jeugdhulp

Marloes Kleinjan

‘Niemand heeft de regie over het voorkomen van mentale problemen bij…

Als de mentale gezondheid van een miljoen volwassen met 5 procent verbetert, kan dit €144 miljoen besparen. Begin met investeren bij de kinderen en jongeren, want psychische problematiek begint heel vaak al op jonge leeftijd, zegt Marloes Kleinjan van het Trimbos-instituut. Investeringen daarin zijn om meerdere redenen nu niet effectief genoeg. Hoe benutten we geld slimmer?
Jeugdhulp

‘Preventie in de wijk cruciaal voor beschadigde jongeren’

Jongeren komen vaak getraumatiseerd en beschadigd uit JeugdzorgPlus, blijkt uit onderzoek. Veel eerder en langer investeren in kinderen gezinnen is de enige manier om dit te voorkomen, zegt Isabelle van den Bergh. Zij ziet in Capelle aan de IJssel het belang van preventief werken in de wijk.
Ondermijning
jongeren behoeden voor criminaliteit

Jongeren behoeden voor criminaliteit? Bied hen een baan aan

Om ervoor te zorgen dat jongeren niet in de drugscriminaliteit belanden, is het bieden van perspectief essentieel. Bijvoorbeeld in vorm van een bijbaan, stage of (beter nog) uitzicht op een volwaardige carrière. Gemeente Arnhem startte een pilot om daar invulling aan te geven, genaamd Prospect4Cash!. De eerste resultaten zijn veelbelovend.
Jeugdhulp

‘Investeren in hulp aan kwetsbare zwangere kan achterstand doorbreken’

Welzijn begint in de baarmoeder. Dat is de grondslag voor een kansrijke start van – ongeboren – kinderen en hun moeders. Dankzij sociale verloskunde kunnen professionals in de zorg en het sociaal domein met jonge moeders samenwerken om de risico’s op armoede, psychische- en gezondheidsproblemen en mishandeling te voorkomen. 'De ultieme vorm van preventie begint bij de geboorte.'
Wmo

WRR: Houdbaarheid van de zorg valt en staat met de professional

'We luiden de noodklok', zegt Marianne de Visser, lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. De WRR publiceerde een rapport over de keuzes die de politiek nú moet maken om zorg en welzijn voor de samenleving houdbaar te houden. 'De wachtlijsten ontstaan omdat er een personeelsprobleem is. Verdere afkalving van de zorg mag niet gebeuren.'
Jeugdhulp
preventie van middelengebruik onder jongeren

Preventie op z’n IJslands: leidt het in Nederland ook tot succes?

Er gebeurde de laatste decennia iets speciaals in IJsland. Het drugs- en alcoholgebruik onder jongeren daalde er explosief, dankzij een succesvolle preventieaanpak. Kan het in Nederland voor vergelijkbare successen zorgen?
Jeugdhulp
alcoholgebruik jongeren

Herziene handreiking helpt bij vroegsignalering alcoholmisbruik jongere

Een vernieuwde handreiking geeft praktische tips voor vroegsignalering van alcoholproblematiek bij jongeren. ‘De drempel om ernaar te vragen moet omlaag.’
Jeugdhulp
Depressie

Preventie van depressie op het witte doek

Musical-acteur Jarno Korf werd op jonge leeftijd seksueel misbruikt en kampte daardoor jarenlang met depressie. Hij vertelt zijn verhaal in de educatieve en muzikale film ‘Laat het licht aan’, die binnenkort in première gaat. Het doel: depressie onder jongeren bespreekbaar maken.
Jeugdhulp

Voorkomen van problemen is een recht van kinderen

Gemeenten zijn nauwelijks nog toegekomen aan een preventieve aanpak in de jeugdhulp. Maar preventie is wel de manier om de zorgvraag te verminderen. Uit onderzoek van het NJi blijkt dat preventieve projecten nog geen groot effect hebben op het voorkomen van problemen. En toch moet er in geïnvesteerd worden. ‘Kies niet voor losse projecten, maar pak de problemen aan in samenhang.’
Jeugdhulp

Kinderwerkers zijn onmis- maar onzichtbaar

Kinderwerk is belangrijk voor het opvoedklimaat van kinderen en voor het vroegtijdig signaleren van problemen. Het heeft echter ten onrechte het imago van een ‘knutselclubje’, zo blijkt uit onderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). ‘Goede kinderwerkers zijn een onmisbare schakel in de sociale basis rond opgroeien.’

Over jeugdhulp

Is wachten op Jeugdhulp echt onvermijdelijk?

Vanaf 2015 wordt de hulp aan kinderen en jongeren gecoördineerd en uitgevoerd door de gemeenten. Maar de problemen in de jeugdsector rollen over elkaar heen. Te weinig hulp, te weinig geld, te lange wachtlijsten. Professionals moeten elkaar zien te vinden en samenwerken. Kinderen en ouders krijgen nog veel te vaak niet de zorg die nodig is. Waar staat de jeugdhulp en waar gaat zij naar toe?

Lees meer

‘Wachten op jeugdhulp is onvermijdelijk, blijkt uit een casusonderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut NJi in het voorjaar 2017. Een belangrijke oplossing voor de wachtlijsten in de jeugdzorg vindt (ex-) staatssecretaris Martin van Rijn in de drastische vermindering van de administratie van aanbieders jeugdhulp. Zodat de professionals hun tijd weer kunnen besteden aan de kinderen en niet aan het papierwerk.

Maar dat is zeker niet het enige dat moet gebeuren om kinderen en ouders de hulp te bieden die nodig is. In het rapport  “Zorgen voor de jeugd” waarschuwt de Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) om maatregelen te nemen voor het behoud van de jeugdhulp. De instellingen voor jeugdhulp worden geteisterd door gebrek aan geld en door enorme administratieve lasten. De specialistische jeugdhulp dreigt er aan ten onder te gaan. De Transitieautoriteit – pleit voor een tijdelijke ‘innovatiepot’ om jeugdhulpaanbieders en gemeenten ‘een zetje in de rug te geven voor wat meer financiële armslag.’

Specialistische behandeling

De problemen in de jeugdzorg kregen in 2017 een hoogtepunt met de noodkreet van de ouders van de 16- jarige Emma. Zij deden een oproep via Facebook en de media, omdat er geen opvangplek voor het meisje, die suïcidaal was , maar nergens hulp kon krijgen. Dat leidde tot actie van staatssecretaris Van Rijn en een debat in de Tweede Kamer over deze situaties in de jeugd-ggz. De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie reageerde: ‘Het probleem is dat veel gemeenten te weinig dure specialistische behandelingen inkopen’. Tijdens het debat in de Tweede Kamer, kreeg de staatssecretaris een lijst met zo’n vijftig vergelijkbare, acute gevallen van kinderen die geen acute hulp konden krijgen. De staatssecretaris heeft daarop ingegrepen en alle gemeenten die onvoldoende acute jeugd-ggz hebben geregeld gesommeerd het probleem op te lossen. Van Rijn: ‘Bestuurlijke vraagstukken over financiën en wachtlijsten mogen in acute gevallen nooit een reden zijn om een kind niet tijdig te behandelen.’

Zijn er nog goede berichten te melden uit de jeugdhulp? ‘Er gaat ook veel goed’, stellen vier brancheorganisaties in het voorjaar 2017 in een brief naar de ministeries van VWS en Veiligheid en Justitie. De brancheorganisaties voor jeugdhulp hebben in de brief ook duidelijk gemaakt welke dringende maatregelen er op korte termijn nodig zijn. ‘We zijn nu ruim twee jaar na de decentralisatie die verbetering moest brengen voor de jeugdhulp. De hulp zou integraal worden, toegankelijk en dicht bij het kind. Meer preventie, slimmere samenwerking en een einde aan verkokering en perverse prikkels omdat alle jeugdhulpvormen nu onder één opdrachtgever vallen: de gemeente. Van dat ideaal zien we twee jaar na de decentralisatie helaas nog te weinig terug.’

Wijkteam

Met de decentralisatie heeft ook het wijkteam een taak gekregen in de eerstelijnshulp aan kinderen en jongeren. Wijkteamprofessionals komen achter de deur, signaleren en geven lichte hulp als dat nodig is. Toch is ook de hulp door wijkteams vaak niet op orde, volgens Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer.  Het probleem is dat in de hulpverlening aan kinderen niet goed gediagnosticeerd wordt. ‘Als professionals in wijkteams niet goed in staat zijn de hulp die nodig is te diagnosticeren, is dat schadelijk voor kinderen. Volgens een onderzoek is ‘gebrek aan kennis en handelingsverlegenheid’ het probleem, maar ook: oneigenlijk gebruik van “drang” naar ouders en kinderen toe. Kalverboer: ‘Er wordt onder professionals te licht gedacht over hoe je op de goede manier vaststelt wat er bij een kind aan de hand is.’

De komende jaren worden voor de gemeenten, de jeugdzorgsector en voor de professionals die er werken, cruciaal. Om kinderen, jongeren en ouders de jeugdhulp te kunnen bieden die ze nodig hebben. In dit dossier volgen we de weg die daarin wordt afgelegd.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Ondermijning in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Impact van intergenerationele overdracht

ReeHorst

Congres Wijkteams

Van der Valk Hotel