Integraal werken

De cliëntondersteuner vroeg inschakelen kan veel chaos voorkomen

In januari luidden cliëntondersteuners de noodklok: hun werk zou door oplopende wachtlijsten en een toename aan meervoudige problematiek onder druk staan. Welke gevolgen heeft dat in de dagelijkse praktijk? En wat kan een cliëntondersteuner eigenlijk betekenen voor sociaal werkers?
Wmo

‘Gemeenten, investeer in de sociale basis en in het sociaal werk’

Hoe kunnen gemeenten met krimpende budgetten voor het sociaal domein toch de sociale kwaliteit versterken en het welzijn van hun inwoners bevorderen? Movisie maakte een routekaart vol kennis over wat wél en niet werkt met handvatten en voorbeelden. Een cruciale rol ziet ze daarbij weggelegd voor het sociaal werk.
Integraal werken

Eelke Blokker: ‘De toeslagenaffaire heeft de menselijke maat een zwieper gegeven’

De toeslagenaffaire heeft voor heel veel leed gezorgd, maar ook het systeem wakker geschud, zegt Eelke Blokker, oprichter van het Instituut voor Publieke Waarden. Hij ziet in snel tempo meer ruimte voor nuance en maatwerk ontstaan. Dat is goed nieuws voor professionals in de uitvoering.
Wmo
eenzame oudere

SCP: Meer aandacht nodig van professionals tegen eenzaamheid

Eén op de vijf mensen die gebruik maakt van de Wmo voelt zich zeer eenzaam. Evert Pommer van het Sociaal en Cultureel Planbureau stelt: 'Een oorzaak voor grotere eenzaamheid zou kunnen zijn dat hulpverleners minder tijd hebben om met ouderen in gesprek te gaan.’
Integraal werken
1-Samenwerken-AdobeStock.jpg

‘Integraal werken staat nog in de kinderschoenen’

Integraal werken lijkt hét toverwoord in het sociaal domein. Zorg en ondersteuning dichtbij, meer samenhangend en goedkoper georganiseerd. Hoe worden deze beleidscredo’s in de praktijk vertaald? En welke plek heeft werk en inkomen in integrale aanpakken?
Integraal werken
1-Samenwerken-iStock.jpg

Beter sturen op integraal werken

De grote belofte van de decentralisaties was het integraal werken. Zorg en ondersteuning dichterbij, minder versnipperd en minder duur. Is dat al realiteit? Hilde van Xanten, senior adviseur sociale zorg bij Movisie: ‘Er zijn nog forse slagen te maken. Met name in de samenwerking tussen de domeinen.’
Transformatie
netwerk

‘Nieuwe partners betekent ook opnieuw inwerken’

‘De steeds terugkerende aanbestedingen van de gemeenten leggen een grote druk op de professionals.’ Aldus Lou Repetur, adviseur innovatie sociale sector bij Movisie. Ze ging op zoek naar de aannames over bevordering en belemmering van de transitie.

Over integraal werken

Hoe werk je effectief integraal?

Integraal werken is inmiddels een vast onderdeel van de werkwijze van sociaal professionals want met de veranderingen in zorg, welzijn, werk & inkomen hebben professionals met verschillende expertises elkaar steeds meer nodig.

Lees meer

Integraal werken. Het is binnen het sociaal domein een begrip dat veel genoemd wordt, maar wat houdt het nou precies is? Hilde van Xanten, senior adviseur sociale zorg bij Movisie: ‘Volgens mij zijn er twee dimensies van integraal werken. Aan de ene kant zijn er de organisatorische aspecten om tot een gezamenlijk ondersteuningsplan en uitvoering te komen. Het gaat dan bijvoorbeeld over het ontwikkelen van werkwijzen en afspraken over het benutten van verschillende expertises. Aan de andere kant gaat integraal werken over een aanpak waarin er aandacht is voor alle leefgebieden van een cliënt als één samenhangend geheel, waar de cliënt en zijn netwerk ook veel over te zeggen heeft. Nu zit het nog vaak op de samenwerking van de professionals, het moet door ontwikkelen naar echte samenwerking mét de cliënt, die moet en mag meebepalen wat er moet gebeuren.’

Integraal werken over de wetten heen

Van Xanten is ziet dat er in het land steeds meer aandacht is voor hoe integraal te werken, er wordt geëxperimenteerd en er zijn ook al goede voorbeelden te vinden. Toch is er nog volop ruimte voor verbetering. Niet alleen wat betreft de positie van cliënten bij het integraal werken, maar ook wat betreft de samenwerking tussen professionals en de randvoorwaarden daarvoor. ‘We zien heel vaak dat bijvoorbeeld zorg en ondersteuning én werk en inkomen nog niet natuurlijk samenwerken. Ze vallen in verschillende wettelijke kaders, met eigen regels en werkwijzen en dan wordt het voor professionals lastig om een samenhangend ondersteuningsplan op maat op te stellen. Maar op de plekken waar gemeente en aanbieders samen komen tot één visie, de werkwijzen echt op elkaar afstemmen en de bekostiging daarop laten aansluiten, blijkt het wel mogelijk.’

Integraal werken sociaal domein en ggz

Ook de samenwerking tussen het sociaal domein en de ggz is nog niet vanzelfsprekend. Daar zijn allerlei redenen voor zoals andere vormen van financiering, andere regels en verantwoordelijkheden en issues rond privacy. Maar toch zou het morgen al anders kunnen én moeten, vindt psychiater Niels Mulder. l jarenlang pleit hij voor een betere samenwerking tussen het sociaal domein de ggz. En ondanks dat die samenwerking mondjesmaat op gang komt, zijn er nog grote stappen te maken. ‘Heel veel cliënten en patiënten hebben te maken met zowel psychische als sociale problemen. Om hen echt goed te helpen, moeten het sociaal domein en de ggz dus samenwerken. Dat gebeurt echt nog te weinig. Het zit nog niet in het systeem en is geen basisprincipe.’

Verschuil je niet

Toch blijft de echte samenwerking vanwege de eerder genoemde redenen vaak nog achterwege. Maar je achter die redenen verschuilen is volgens Mulder niet nodig. ‘Theoretisch gezien kunnen we die samenwerking morgen al verbeteren. Er staat ons niks in de weg. Als professional moet je zelf je professionele vrijheid en verantwoordelijkheid gebruiken om te doen wat goed is. De zuilen en de schotten die er nu zijn, en die een samenwerking misschien bemoeilijken, hebben we zelf in het leven geroepen en kunnen we dus ook zelf weer laten wegvallen.

Niveaus integraal werken sociaal domein

Dat kan op verschillende niveaus. Voor de bovenste twee niveaus, regionale samenwerking en landelijke akkoorden, is tijd nodig. Maar het eerste niveau, dat van de cliënt, is een niveau waar we met elkaar morgen al het schot kunnen laten vallen. Ik kan morgen al de samenwerking zoeken met een collega uit het sociaal domein om zo samen mijn patiënt of cliënt te helpen. Het schot tussen de samenwerking van sociaal domein en ggz hoeft er op dit niveau echt niet te zijn. Dat houden we zelf in stand.’

Uitgelicht congres

Congres Samenwerken met de mantelzorger

ReeHorst