Informele zorg

Informele zorg
Ondersteuning mantelzorg

Betere mantelzorgondersteuning? ‘Besef dat je een stukje van de puzzel bent’

Hoe zorg je voor betere ondersteuning van mantelzorgers van ouderen thuis? Movisie en Vilans zochten het uit in zo’n dertig lerende netwerken. Dat leverde een schat aan verbeteringen en tools op. Roos Scherpenzeel, programmaleider van In voor mantelzorg-thuis bij Movisie, deelt de belangrijkste lessen.

Column: Samenwerken moet je dóen

We weten al langer dat mantelzorgers gebaat zijn bij een soepele samenwerking tussen en met professionals. Toch leidt dat weten niet altijd tot anders dóen. Hoe gaan we nu verder, vraagt Roos Scherpenzeel, Expert Informele zorg en coördinator Expertisecentrum Mantelzorg bij Movisie, zich af.
Informele zorg

Column: Toegang tot passende zorg

Vanochtend vond ik een mail in mijn mailbox met een vraag van een mantelzorger. De huishoudelijke hulp voor haar ouders was afgeschaald naar twee uur per week en dat was net te weinig. Ze kregen het met het mantelzorgnetwerk niet voor elkaar om het huis schoon te houden. De reactie van de gemeente: iedereen krijgt twee uur per week huishoudelijk hulp.
Professionalisering

Q&A: ‘Coronacrisis leert ons dat we professionals meer ruimte moeten geven’

Ga uit van de behoeften van mensen, speel welzijn niet uit tegen zorg en investeer in sterke buurten en wijken. Dat zijn volgens Janny Bakker-Klein en Hans Alderliesten van Movisie wellicht de belangrijkste lessen die de coronacrisis ons geleerd heeft. In deze Q&A spreken zij met Zorg+Welzijn hoofdredacteur Sophie van Hogendorp over de invloed die deze crisis heeft en had op het sociaal domein en wat dat betekent voor de toekomst.
Informele zorg
Mellouki Brieuc-Yves Cadat-Lampe Cadat-Lampe is senior adviseur cliëntenparticipatie en democratische vernieuwing Movisie

Blog: Als het ziekenhuis belt

Het OLVG-ziekenhuis belt fysiotherapeut Sacha. ‘Een dame van 85 vraagt naar u. U bent haar fysiotherapeut. Zij heeft verder niemand, geen familie, geen vrienden. Zij ligt al twee weken bij ons met een gebroken heup. Haar kunstgebit, horloge en andere spullen liggen thuis. Kunt u helpen?’
Informele zorg

Hulpverlener moet aansluiten bij de zorg van de mantelzorger

Om mantelzorgers te ondersteunen zijn al veel programma’s ontwikkeld. Toch lukt het hulpverleners vaak niet om met de zorg voor de cliënt goed aan te sluiten bij de mantelzorger. Kennisorganisaties Movisie en Vilans hebben een programma ontwikkeld om ‘de taaie vraagstukken van de samenwerking bij langer thuis wonen’ aan te pakken. ‘Hulpverleners moeten aan kunnen sluiten bij de zorgsituatie thuis.’
Eenzaamheid
eenzame oudere

‘We moeten het gesprek over eenzaamheid in de wijk aangaan’

Helaas is eenzaamheid over vijf jaar niet uitgebannen, denkt Jan Willem van de Maat van Movisie. Ondanks het actieprogramma “Eén tegen eenzaamheid”. Veel gemeenten zijn aan de slag gegaan om met bewoners, organisaties, professionals en bedrijfsleven te verkennen wat er gebeurt en wat nog meer nodig is. ‘Het begint met mensen die goed getraind zijn om met eenzaamheid om te gaan.’
Informele zorg
Joke Meindersma is adviseur bij Movisie

Blog: Is vrijwilligerswerk kwetsbaar?

Ik voel mij prima thuis in het hokje ‘zelfredzame burger’. Ik heb een baan, mijn gezin draait lekker, ik ben gezond, ik ben actief bij meerdere bewonersinitiatieven en ik zit in het bestuur van twee stichtingen. Zo op papier pas ik perfect in het ideaalplaatje van de participatiesamenleving. Tot ik vorig jaar mantelzorger werd.
Informele zorg

Infographic Movisie: Wat werkt bij mantelzorgondersteuning

Iedere maand presenteert Zorg+Welzijn een infographic van Movisie over een belangrijk vraagstuk in het sociaal domein. Dit keer is de informatie afkomstig uit het dossier 'Wat werkt bij mantelzorgondersteuning'. In dit dossier samengesteld door Movisie staan gegevens uit wetenschappelijk onderzoek over wat werkt bij de ondersteuning van mantelzorgers.
Informele zorg

‘We moeten jonge mantelzorgers eerder opsporen’

Bijna één op de tien jongeren in Nederland zorgt voor een ziek familielid. Of heeft een ouder of broertje, zusje met een psychische beperking of verslaving. Deze jongeren zijn geholpen als school of hulpverlener herkent dat ze steun kunnen gebruiken. Dat spreekt nog lang niet altijd vanzelf.

Over informele zorg

Het belang van informele zorg

Mantelzorgers, vrijwilligers, burenhulp, lotgenotencontact, zelfhulp, actief burgerschap: er zijn vele vormen van informele – en dus onbetaalde – zorg en ondersteuning. Samen met professionals houden deze informele zorgverleners het Nederlandse zorgstelsel draaiende.

Lees meer

Ons land scoort internationaal gezien hoog als het gaat om informele zorg, zegt onderzoeker Marianne Potting, al is het nooit genoeg. ‘Dat zit ‘m niet in de bereidheid onder Nederlanders om zich in te zetten, maar omdat de toenemende vraag om zorg en ondersteuning veel groter is dan het aanbod. Dat heeft onder andere te maken met het bezuinigen op professionals. De indicatie om een professional in te zetten, wordt steeds zwaarder. Bovendien verandert de visie: je hebt niet altijd professionals nodig voor de beste ondersteuning. Soms is het prettiger om te praten met iemand uit je eigen omgeving die je vertrouwt, zoals je buurvrouw.’

Samenwerken

Om zo goed mogelijk zorg en ondersteuning te kunnen geven, moeten informele zorgverleners en professionals samenwerken. Hoe doe je dat het beste? Herken en erken elkaars unieke bijdrage, zegt Potting. Daarmee begint het. ‘Dat is een voorwaarde tot samenwerking. Je hebt elkaar nodig, omdat je allebei een unieke en belangrijke rol inneemt in het leven en welzijn van de cliënt.’ Verder moeten organisaties beseffen dat professionals niet automatisch op de juiste manier met vrijwilligers omgaan, hoe goed ze ook zijn in hun werk. ‘Werken met cliënten is niet hetzelfde als werken met vrijwilligers. Dat laatste verloopt niet vanzelfsprekend probleemloos. Professionals zouden daarin begeleiding moeten krijgen.’

Curriculum aanpassen

Potting ziet hiervoor zeker oplossingen. ‘Hoe je vrijwilligers aanstuurt, kunnen we opnemen in het curriculum. Bestaande professionals kunnen we bijscholen. Daarnaast is het verstandig om te erkennen dat “omgaan met en aansturen van vrijwilligers” een competentie is. Die vaardigheid zie ik bijvoorbeeld bijna nooit genoemd in vacatures.’

Waardering

Ten slotte zouden organisaties het vrijwilligersbeleid kunnen aanpassen. Goed omgaan met vrijwilligers betekent volgens Potting meer dan de vrijwilliger verzekeren en hem een kerstpakket geven. ‘Organisaties moeten bedenken welke kennis over cliënten ze wel of niet met vrijwilligers delen en hoe ze vrijwilligers betrekken bij incidenten. En als een vrijwilliger na jarenlange zorg vertrekt, rondt het traject dan goed af. Waardering is echt superbelangrijk.’