Huiselijk geweld en seksueel misbruik

‘Wijkteams zijn cruciale schakel in aanpak van huiselijk geweld’

Het stoppen en duurzaam oplossen van huiselijk geweld en kindermishandeling in Nederland moet beter. Sociale wijkteams én gemeenten spelen daarin een cruciaal rol, zegt Lieke Bruinooge van het landelijke programma Geweld hoort nergens thuis. Ze ziet de aandacht voor onveiligheid achter de voordeur in de samenleving in deze tijd gelukkig groeien.
Wijkteam
Wijkteams waken over kwetsbare mensen

Corona: Wijkteams waken over kwetsbare mensen

Wijkteams zijn tijdens de coronacrisis aangewezen op digitaal werken. Samenwerken is belangrijker dan ooit, hoorde onderzoeker Alissa van Zijl toen ze een belrondje maakte langs professionals. ´Burgers zien het niet, maar de wijkteams waken over kwetsbare mensen.´
Wijkteam
veiligheid gezinnen

Veiligheid in gezinnen blijvend aandachtspunt voor wijkteams

Het signaleren van onveilige opvoedsituaties en het inschatten van veiligheidsrisico’s: voor veel zorgverleners uit sociale wijkteams een hele kluif. Anita Kraak van het Nederlands Jeugd Instituut geeft tips.

Het ‘grijze gebied’: wanneer is iets seksueel grensoverschrijdend?

Volgens een schatting worden jaarlijks 62.000 kinderen in Nederland slachtoffer van strafbaar seksueel geweld. Charlot Pierik: ‘Het is belangrijk dat jongeren met elkaar leren praten over het “grijze gebied”. Dan kunnen we meer preventief te werk gaan in de aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag.’

‘Opa zoekt kleinzoon’

Sugardaddy’s die ronselen, jongens die gechanteerd worden. Er speelt zich van alles af in de verborgen wereld van de jongensprostitutie. ‘Ik ben nu blij dat er met #MeToo ook mannen naar buiten komen.’

‘Je moet niet elke buurman wantrouwen, maar wees niet naïef’

De discussie over seksueel misbruik die wereldwijd is losgebarsten na #metoo is goed. Maar het is slechts het topje van de ijsberg.

Kindermishandeling aanpakken? Begin bij de ouders

Professionals zijn al jarenlang intensief bezig om kindermishandeling te signaleren en aan te pakken. Toch daalt het aantal kinderen dat psychisch of fysiek wordt mishandeld niet. ‘De hulp is vaak gericht op veiligheid en niet op de onderliggende oorzaken van geweld.'
1-kindermishandeling-PicScout.jpg

Wegkijken is geen optie bij kindermishandeling

‘Ik wil dat alle professionals zich vrij en gesteund voelen om stappen te zetten om kindermishandeling en huiselijk geweld tegen te gaan. Dat we met elkaar de handelingsverlegenheid kunnen doorbreken.'
Wijkteam
1-Kindermishandeling-AdobeStock.jpg

Basisdocument om afwegingskader Meldcode te bepalen

Per 1 januari 2019 zijn professionals verplicht te werken met een afwegingskader in de Meldcode. Het Ministerie van VWS heeft nu een document beschikbaar gesteld dat helpt deze afwegingskaders op te stellen.
praten-met-kind-iStock.jpg

Hoe neem je een kind serieus?

‘Professionals ervaren vaak een drempel om het gesprek met een kind aan te gaan. Ze zijn bang om kinderen te belasten. Maar het is juist andersom. Spreek je niet met het kind, dan passeer je het en neem je het niet serieus.’

Over huiselijk geweld en seksueel misbruik

Mishandeling is een taboe, nog steeds

Geweld in de privésfeer is de omvangrijkste vorm van geweld in de Nederlandse samenleving. Het gaat om mishandeling van de partner, van kinderen, maar ook van ouderen en eer gerelateerd geweld. Jaarlijks hebben naar schatting tussen de 200.000 en 230.000 mensen te maken met ernstig of herhaaldelijk huiselijk geweld. Sociaal werkers komen achter de voordeur en kunnen signaleren, hulp verlenen en samenwerken met het landelijke meld- en adviespunt: Veilig Thuis.

Lees meer

Veilig Thuis is de organisatie die vanaf 2015 is opgericht om de hulpverlening en melding van mishandeling en huiselijk geweld te bundelen. Er zijn 26 Veilig Thuis-organisaties opgericht, verdeeld over evenzoveel regio’s.  Niet alleen – een vermoeden van – mishandeling van kinderen kan worden gemeld, ook ouderenmishandeling, eer gerelateerd geweld en partnergeweld zijn problemen waar Veilig Thuis in is gespecialiseerd. De meldcode is voor professionals een belangrijk instrument om met signalen van huiselijk geweld om te gaan.

Recent is gebleken dat sinds 2015 de meldcode kindermishandeling nog niet in orde is. Uit onderzoek van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) blijkt dat: ‘De signalering, aanpak en hulp in situaties van geweld in afhankelijkheid een continue alertheid en aandacht vereisen. Zowel in het durven zien en bespreken van signalen, als in het zorgen dat de slachtoffers de juiste hulpverlening krijgen.’ IGZ onderzoekt sinds 2012 in verschillende sectoren van de gezondheidszorg of er wordt gewerkt met een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling en of die meldcodes op de juiste manier worden gebruikt.

Mishandeling

Rond mishandeling, beter nog: het melden van mishandeling, hangt nog steeds een taboe. Ook bij professionals. Vooral als het gaat om ouderenmishandeling. Volgens Anja Jonkers, hoofdinspecteur  bij de IGZ zullen ouderen die slachtoffer zijn van mishandeling dat niet snel melden: ‘Aan de ene kant omdat ze zich schamen, aan de andere kant omdat ze door te melden aangeven dat ze kwetsbaar zijn en het zelf niet meer kunnen oplossen. Het is natuurlijk ook enorm moeilijk om als ouder te moeten vertellen dat bijvoorbeeld je eigenkind of schoonzoon je iets aandoet.’

Van kindermishandeling wordt vaker melding gedaan dan van ouderenmishandeling. Dit betekent niet dat kindermishandeling vaker voorkomt. Volgens Marianne van der Krans, projectleider ouderenmishandeling bij Veilig huis Utrecht, heeft de ‘maatschappij inmiddels geaccepteerd dat je aan de bel kan trekken bij een instantie als het gaat om het welzijn van kinderen. Maar gaat het om volwassenen, dan vinden we het lastig.’ Volgens Van der Krans kent iedereen ‘die met zijn voeten in de klei staat en kennis heeft van wat ouderenmishandeling is, wel een situatie van ouderenmishandeling.’

Signaleren

Professionals in wijkteams en in de hulpverlening staan dichtbij slachtoffers van mishandeling. Omdat ze bij de mensen achter de deur komen en omdat ze gezamenlijk op zoek gaan naar een oplossing voor de problemen die er zijn. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat het wijkteam wordt ingezet als moeder en kind uit de Vrouwenopvang komen. Omdat doorlopende hulp dan cruciaal is om de veiligheid van moeder en kind te borgen. Het blijkt dat daar nog een wereld te winnen is. Vaak ontbreekt een “integraal plan” voor nazorg na de opvang. Bovendien is er nog veel te doen aan de samenwerking tussen hulporganisaties.

In dit dossier “Huiselijk geweld” vind je informatie en opinies over signaleren van huiselijk geweld, over het gebruik en ontwikkelingen rondom de meldcode en over behandeling en nazorg van slachtoffers en plegers van huiselijk geweld. Sociale professionals blijven op de hoogte van de recente ontwikkelingen en discussies over hulpverlening aan slachtoffers van huiselijk geweld.

Uitgelicht congres

Congres Huiselijk Geweld

ReeHorst

Congres Huiselijk Geweld

ReeHorst

Congres Seksueel Geweld

ReeHorst

Jaarcongres LVB

ReeHorst

Congres Samenwerken aan Sterke Jeugdhulp

Van der Valk Hotel