Huiselijk geweld en seksueel misbruik

IN HET BUITENLAND 1001 verhalen over huiselijk geweld

De podcast Sheherazade vertelt een verhaal over huiselijk geweld en rechtenactivisten in Iran. ‘Delen wat je meemaakt, al dan niet via een metafoor, zorgt ervoor dat je je niet meer alleen voelt’, leerde podcastmaker Misha Melita. Een les voor alle professionals die met dit onderwerp in aanraking komen.
‘Mensen met een trauma hebben behoefte aan kalmering van hun lichaam’

‘Met alleen begrip genees je het trauma niet’

‘Mensen met een trauma hebben behoefte aan kalmering van hun lichaam.’ Dat zegt psychiater Bessel van der Kolk. Volgens hem zijn medicatie en cognitieve therapie niet voldoende. Hij kiest voor alternatieve vormen van behandeling zoals yoga, EMDR, theater, aanrakingen en MDMA (vaak de werkzame stof in XTC).
We denken nog steeds dat vrouwen geen pleger kunnen zijn

We denken nog steeds dat vrouwen geen pleger kunnen zijn

Slaan, schoppen, gekleineerd en bedreigd worden. Dat mannen slachtoffer kunnen zijn van huiselijk geweld is ook bij hulpverleners nog niet altijd bekend. Toch bestaat de mannenopvang al ruim tien jaar. ‘Mannen wachten lang met hulp zoeken. De schaamte is veel groter.’
LVB

KIPPENVEL ‘Ik gunde haar die kans zó erg’

Laura is ambulant gezinswerker in de jeugdzorg. Hiervoor werkte zij elf jaar als gezinscoach op een 24-uursvoorziening voor ouders met een licht verstandelijke beperking en mulitproblematiek. Ze maakte er meerdere uithuisplaatsingen (UHP’s) mee. Een zal ze nooit vergeten.
Jeugdhulp

‘We hebben allemaal een mechanisme om mishandeling te ontkennen’

Met ingang van 1 januari 2019 wordt de Meldcode Kindermishandeling aangescherpt. ‘Ik hoop oprecht dat professionals niet denken: “Er komt iets bij”, maar zich gesteund voelen’, aldus Anita Kraak van het Nederlands Jeugdinstituut. ‘Kindermishandeling aanpakken is iets anders dan een gebroken arm gipsen.’
Nederlandse kindcheck is meest succesvolle instrument wereldwijd

Bij psychische mishandeling worden grenzen eerder opgerekt

Verwey-Jonker Instituut heeft onderzoek gedaan onder 1068 gezinnen die zijn aangemeld bij Veilig Thuis voor kindermishandeling of partnergeweld. De onderzoekers hebben zowel de ouders als de kinderen ondervraagd. ‘Wij zijn geschrokken van de aantallen incidenten en de ernst van het geweld.’
Dementie

Onderzoek: Te weinig aandacht voor intimiteit bij dementie

Als dementie het leven binnensluipt, hoe gaan ouderen dan om met intimiteit en seksualiteit? En krijgen zij hierbij steun van zorgprofessionals? Onderzoek van Tineke Roelofs laat zien dat er nog een wereld te winnen is.
1 op de 20 thuiswonende ouderen krijgt te maken met ouderenmishandeling

Meer geld maar weinig kennis over ouderenmishandeling

Uit onderzoek van de Inspectie Gezondheidszorg blijkt dat 67 meldingen zijn binnengekomen over vermoedens van ouderenmishandeling door professionals tussen 2011 en 2014. ‘Het topje van de ijsberg’, zegt Nico van Oosten van Movisie. Andere onderzoeken laten heel andere cijfers zien.

‘We laten mishandelde kinderen behoorlijk in de steek’

‘Het is goed dat er de laatste tien jaar zoveel wetgeving is ontstaan om kindermishandeling terug te dringen, maar we moeten niet denken dat dit de oplossing van het probleem is.’ Dat zegt bijzonder hoogleraar Majone Steketee.

‘Mannen misschien kwetsbaarder dan vrouwen’

Na een pilot van negen jaar trekt het kabinet structureel geld uit voor mannenopvang. Mannen die slachtoffer zijn van mishandeling kunnen op steeds meer plekken terecht. Nu nog het taboe eraf: ‘Hulpverleners, zoals huisartsen, herkennen de signalen niet.’

Over huiselijk geweld en seksueel misbruik

Mishandeling is een taboe, nog steeds

Geweld in de privésfeer is de omvangrijkste vorm van geweld in de Nederlandse samenleving. Het gaat om mishandeling van de partner, van kinderen, maar ook van ouderen en eer gerelateerd geweld. Jaarlijks hebben naar schatting tussen de 200.000 en 230.000 mensen te maken met ernstig of herhaaldelijk huiselijk geweld. Sociaal werkers komen achter de voordeur en kunnen signaleren, hulp verlenen en samenwerken met het landelijke meld- en adviespunt: Veilig Thuis.

Lees meer

Veilig Thuis is de organisatie die vanaf 2015 is opgericht om de hulpverlening en melding van mishandeling en huiselijk geweld te bundelen. Er zijn 26 Veilig Thuis-organisaties opgericht, verdeeld over evenzoveel regio’s.  Niet alleen – een vermoeden van – mishandeling van kinderen kan worden gemeld, ook ouderenmishandeling, eer gerelateerd geweld en partnergeweld zijn problemen waar Veilig Thuis in is gespecialiseerd. De meldcode is voor professionals een belangrijk instrument om met signalen van huiselijk geweld om te gaan.

Recent is gebleken dat sinds 2015 de meldcode kindermishandeling nog niet in orde is. Uit onderzoek van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) blijkt dat: ‘De signalering, aanpak en hulp in situaties van geweld in afhankelijkheid een continue alertheid en aandacht vereisen. Zowel in het durven zien en bespreken van signalen, als in het zorgen dat de slachtoffers de juiste hulpverlening krijgen.’ IGZ onderzoekt sinds 2012 in verschillende sectoren van de gezondheidszorg of er wordt gewerkt met een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling en of die meldcodes op de juiste manier worden gebruikt.

Mishandeling

Rond mishandeling, beter nog: het melden van mishandeling, hangt nog steeds een taboe. Ook bij professionals. Vooral als het gaat om ouderenmishandeling. Volgens Anja Jonkers, hoofdinspecteur  bij de IGZ zullen ouderen die slachtoffer zijn van mishandeling dat niet snel melden: ‘Aan de ene kant omdat ze zich schamen, aan de andere kant omdat ze door te melden aangeven dat ze kwetsbaar zijn en het zelf niet meer kunnen oplossen. Het is natuurlijk ook enorm moeilijk om als ouder te moeten vertellen dat bijvoorbeeld je eigenkind of schoonzoon je iets aandoet.’

Van kindermishandeling wordt vaker melding gedaan dan van ouderenmishandeling. Dit betekent niet dat kindermishandeling vaker voorkomt. Volgens Marianne van der Krans, projectleider ouderenmishandeling bij Veilig huis Utrecht, heeft de ‘maatschappij inmiddels geaccepteerd dat je aan de bel kan trekken bij een instantie als het gaat om het welzijn van kinderen. Maar gaat het om volwassenen, dan vinden we het lastig.’ Volgens Van der Krans kent iedereen ‘die met zijn voeten in de klei staat en kennis heeft van wat ouderenmishandeling is, wel een situatie van ouderenmishandeling.’

Signaleren

Professionals in wijkteams en in de hulpverlening staan dichtbij slachtoffers van mishandeling. Omdat ze bij de mensen achter de deur komen en omdat ze gezamenlijk op zoek gaan naar een oplossing voor de problemen die er zijn. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat het wijkteam wordt ingezet als moeder en kind uit de Vrouwenopvang komen. Omdat doorlopende hulp dan cruciaal is om de veiligheid van moeder en kind te borgen. Het blijkt dat daar nog een wereld te winnen is. Vaak ontbreekt een “integraal plan” voor nazorg na de opvang. Bovendien is er nog veel te doen aan de samenwerking tussen hulporganisaties.

In dit dossier “Huiselijk geweld” vind je informatie en opinies over signaleren van huiselijk geweld, over het gebruik en ontwikkelingen rondom de meldcode en over behandeling en nazorg van slachtoffers en plegers van huiselijk geweld. Sociale professionals blijven op de hoogte van de recente ontwikkelingen en discussies over hulpverlening aan slachtoffers van huiselijk geweld.

Uitgelicht congres

Congres Seksueel Geweld

Van der Valk Hotel

Jaarcongres LVB

ReeHorst

Congres Samenwerken aan Sterke Jeugdhulp

Van der Valk Hotel