Huiselijk geweld

Huiselijk geweld
ouderenmishandeling

Zo herken en bespreek je ouderenmishandeling

Ongeveer één op de vijftig ouderen heeft op jaarbasis te maken met een vorm van ouderenmishandeling. Dat begint vaak klein, zegt Nelleke Westerveld, senior projectleider sociale veiligheid bij Movisie. Voor sociaal professionals is het daarom zaak om de signalen in een vroeg stadium te (her)kennen en te bespreken. Hoe doe je dat?

‘Pleger van psychisch geweld is een wolf in schaapskleren’

Psychisch geweld is vaak onzichtbaar, moeilijk te duiden en het slachtoffer heeft het zelf niet in de gaten. Net als Ester Wijnen, die er 7 jaar over deed om bij haar manipulatieve echtgenoot weg te gaan. ‘Ook hulpverleners worden op het verkeerde been gezet. Je ziet het pas als je het door hebt.’
Huiselijk geweld
‘Mensen met een trauma hebben behoefte aan kalmering van hun lichaam’

‘Met alleen begrip genees je het trauma niet’

‘Mensen met een trauma hebben behoefte aan kalmering van hun lichaam.’ Dat zegt psychiater Bessel van der Kolk. Volgens hem zijn medicatie en cognitieve therapie niet voldoende. Hij kiest voor alternatieve vormen van behandeling zoals yoga, EMDR, theater, aanrakingen en MDMA (vaak de werkzame stof in XTC).
Huiselijk geweld
We denken nog steeds dat vrouwen geen pleger kunnen zijn

We denken nog steeds dat vrouwen geen pleger kunnen zijn

Slaan, schoppen, gekleineerd en bedreigd worden. Dat mannen slachtoffer kunnen zijn van huiselijk geweld is ook bij hulpverleners nog niet altijd bekend. Toch bestaat de mannenopvang al ruim tien jaar. ‘Mannen wachten lang met hulp zoeken. De schaamte is veel groter.’
LVB

KIPPENVEL ‘Ik gunde haar die kans zó erg’

Laura is ambulant gezinswerker in de jeugdzorg. Hiervoor werkte zij elf jaar als gezinscoach op een 24-uursvoorziening voor ouders met een licht verstandelijke beperking en mulitproblematiek. Ze maakte er meerdere uithuisplaatsingen (UHP’s) mee. Een zal ze nooit vergeten.
Jeugdhulp

‘We hebben allemaal een mechanisme om mishandeling te ontkennen’

Met ingang van 1 januari 2019 wordt de Meldcode Kindermishandeling aangescherpt. ‘Ik hoop oprecht dat professionals niet denken: “Er komt iets bij”, maar zich gesteund voelen’, aldus Anita Kraak van het Nederlands Jeugdinstituut. ‘Kindermishandeling aanpakken is iets anders dan een gebroken arm gipsen.’
Huiselijk geweld
Nederlandse kindcheck is meest succesvolle instrument wereldwijd

Bij psychische mishandeling worden grenzen eerder opgerekt

Verwey-Jonker Instituut heeft onderzoek gedaan onder 1068 gezinnen die zijn aangemeld bij Veilig Thuis voor kindermishandeling of partnergeweld. De onderzoekers hebben zowel de ouders als de kinderen ondervraagd. ‘Wij zijn geschrokken van de aantallen incidenten en de ernst van het geweld.’
Dementie

Onderzoek: Te weinig aandacht voor intimiteit bij dementie

Als dementie het leven binnensluipt, hoe gaan ouderen dan om met intimiteit en seksualiteit? En krijgen zij hierbij steun van zorgprofessionals? Onderzoek van Tineke Roelofs laat zien dat er nog een wereld te winnen is.
Huiselijk geweld
1 op de 20 thuiswonende ouderen krijgt te maken met ouderenmishandeling

Meer geld maar weinig kennis over ouderenmishandeling

Uit onderzoek van de Inspectie Gezondheidszorg blijkt dat 67 meldingen zijn binnengekomen over vermoedens van ouderenmishandeling door professionals tussen 2011 en 2014. ‘Het topje van de ijsberg’, zegt Nico van Oosten van Movisie. Andere onderzoeken laten heel andere cijfers zien.
Huiselijk geweld

‘We laten mishandelde kinderen behoorlijk in de steek’

‘Het is goed dat er de laatste tien jaar zoveel wetgeving is ontstaan om kindermishandeling terug te dringen, maar we moeten niet denken dat dit de oplossing van het probleem is.’ Dat zegt bijzonder hoogleraar Majone Steketee.

Over huiselijk geweld

Mishandeling is een taboe, nog steeds

Geweld in de privésfeer is de omvangrijkste vorm van geweld in de Nederlandse samenleving. Het gaat om mishandeling van de partner, van kinderen, maar ook van ouderen en eergerelateerd geweld. Jaarlijks hebben naar schatting tussen de 200.000 en 230.000 mensen te maken met ernstig of herhaaldelijk huiselijk geweld. Sociaal werkers komen achter de voordeur en kunnen signaleren, hulp verlenen en samenwerken met het landelijke meld- en adviespunt: Veilig Thuis.

Lees meer

Veilig Thuis is de organisatie die vanaf 2015 is opgericht om de hulpverlening en melding van mishandeling en huiselijk geweld te bundelen. Er zijn 26 Veilig Thuis-organisaties opgericht, verdeeld over evenzoveel regio’s. Niet alleen – een vermoeden van – mishandeling van kinderen kan worden gemeld, ook ouderenmishandeling, eer gerelateerd geweld en partnergeweld zijn problemen waar Veilig Thuis in is gespecialiseerd. De meldcode is voor professionals een belangrijk instrument om met signalen van huiselijk geweld om te gaan.

Mishandeling

Rond mishandeling, beter nog: het melden van mishandeling, hangt nog steeds een taboe. Ook bij professionals. Vooral als het gaat om ouderenmishandeling. Volgens Anja Jonkers, hoofdinspecteur bij de IGZ zullen ouderen die slachtoffer zijn van mishandeling dat niet snel melden: ‘Aan de ene kant omdat ze zich schamen, aan de andere kant omdat ze door te melden aangeven dat ze kwetsbaar zijn en het zelf niet meer kunnen oplossen. Het is natuurlijk ook enorm moeilijk om als ouder te moeten vertellen dat bijvoorbeeld je eigenkind of schoonzoon je iets aandoet.’

Van kindermishandeling wordt vaker melding gedaan dan van ouderenmishandeling. Dit betekent niet dat kindermishandeling vaker voorkomt. Volgens Marianne van der Krans, projectleider ouderenmishandeling bij Veilig huis Utrecht, heeft de ‘maatschappij inmiddels geaccepteerd dat je aan de bel kan trekken bij een instantie als het gaat om het welzijn van kinderen. Maar gaat het om volwassenen, dan vinden we het lastig.’ Volgens Van der Krans kent iedereen ‘die met zijn voeten in de klei staat en kennis heeft van wat ouderenmishandeling is, wel een situatie van ouderenmishandeling.’

Signaleren

Professionals in wijkteams en in de hulpverlening staan dichtbij slachtoffers van mishandeling. Omdat ze bij de mensen achter de deur komen en omdat ze gezamenlijk op zoek gaan naar een oplossing voor de problemen die er zijn. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat het wijkteam wordt ingezet als moeder en kind uit de Vrouwenopvang komen. Omdat doorlopende hulp dan cruciaal is om de veiligheid van moeder en kind te borgen. Het blijkt dat daar nog een wereld te winnen is. Vaak ontbreekt een “integraal plan” voor nazorg na de opvang. Bovendien is er nog veel te doen aan de samenwerking tussen hulporganisaties.

In dit dossier “Huiselijk geweld” vind je informatie en opinies over signaleren van huiselijk geweld, over het gebruik en ontwikkelingen rondom de meldcode en over behandeling en nazorg van slachtoffers en plegers van huiselijk geweld. Sociale professionals blijven op de hoogte van de recente ontwikkelingen en discussies over hulpverlening aan slachtoffers van huiselijk geweld.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Ervaringsdeskundigheid in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Impact van intergenerationele overdracht

ReeHorst