Huiselijk geweld

Een grote vraag: wat noem je kindermishandeling?

Mishandeling en verwaarlozing worden veel vaker gemist dan gedacht. Uit onderzoek blijkt dat er bij 41 procent van de ziekenhuisopnames van kinderen onder de vijf sprake is van kindermishandeling. Persoonlijke kleuring speelt daar een rol in. ‘Ook bij professionals in de jeugdhulp’, zegt Anita Kraak van het Nederlands Jeugdinstituut. Wat bepaalt die persoonlijke kleuring?

THEMA Reportage | ‘Niets doen is echt geen optie’

Met het project WIJ… doorbreken de cirkel van geweld geeft Stichting Open Mind voormalig slachtoffers en plegers van huiselijk geweld en kindermishandeling een stem. De bedoeling is dat mensen er meer over gaan praten en in actie komen en daarmee voorkomen dat ook volgende generaties de dupe worden.

Vrouwelijke plegers van huiselijk geweld: ‘Ik had mijn vriend kunnen doodsteken’

Een vrouw die haar man neersteekt? Een moeder die haar kinderen slaat? Meer dan 1 miljoen Nederlanders zijn jaarlijks het slachtoffer van huiselijk geweld, de plegers zijn zeker niet altijd mannen. Toch wordt het gewelddadige gedrag van vrouwelijke plegers vaak onterecht vergoelijkt, zeggen zij zelf.

Kindermishandeling: 6 valkuilen bij praten met kinderen en hoe je hen…

Wanneer er vermoedens zijn van kindermishandeling, is het belangrijk dat je hierover als hulpverlener in gesprek gaat met kinderen. Wat zijn daarbij de valkuilen? Marike van Gemert - trainer en oprichter van de Academie voor Praten met Kinderen en auteur van het Praktijkboek praten met kinderen over kindermishandeling- zet ze op een rij.
Jeugdhulp

Kindermishandeling: 7 dingen die we kunnen leren van grootschalig onderzoek

Wat kun je als sociaal werker leren van onderzoekscijfers, als het gaat om de signalering en aanpak van kindermishandeling? De conclusies van grootschalig onderzoek bieden hiervoor handvatten. Mariëlle Dekker -directeur van Augeo- analyseert de resultaten en zet de leerpunten op een rij.
Huiselijk geweld

Huiselijk geweld: ‘Écht contact met slachtoffers maken is belangrijker dan deskundigheid’

Hameeda Lakho werd jarenlang zwaar mishandeld door haar vader en stiefmoeder. Uiteindelijk belandde ze in kindertehuizen. Over haar ervaringen schreef ze een boek waarvan inmiddels 250.000 exemplaren verkocht zijn: 'Het is belangrijk dat hulpverleners met oprechte aandacht luisteren. Anders blijf je om elkaar heen dansen en bereik je elkaar niet.'
Huiselijk geweld
Emotionele mishandeling

‘Er niet toe doen, is pijnlijker dan geslagen worden’

Emotionele mishandeling, of nog erger, verwaarlozing, van kinderen wordt door professionals vaak over het hoofd gezien. Verbetering van de ouder-kind- relatie is volgens hoogleraar Bernet Elzinga essentieel voor herstel. 'Als je ouders niet betrekt, is therapie als water naar de zee dragen.'
Huiselijk geweld

Victim blaming: ‘Ook sociaal werker maakt wel eens verkeerde opmerking’

Veel mensen buitelen over elkaar heen als John de Mol in het programma BOOS benadrukt dat slachtoffers van seksueel overschrijdend gedrag aan de bel moeten trekken. Maar een verkeerde opmerking bij dit soort casussen is algauw gemaakt, óók door sociaal werkers, zeggen experts: ‘Luisteren zonder oordeel blijft lastig.’

‘Er niet toe doen, is pijnlijker dan geslagen worden’

Emotionele mishandeling, of nog erger, verwaarlozing, van kinderen wordt door professionals vaak over het hoofd gezien. Verbetering van de ouder-kind- relatie is volgens hoogleraar Bernet Elzinga vervolgens essentieel voor herstel. 'Als je ouders niet betrekt, is therapie als water naar de zee dragen.'
Huiselijk geweld

THEMA ‘Er was eigenlijk nergens aandacht voor’

Peter Staal was tot twee jaar geleden mantelzorger voor zijn moeder met een verstandelijke beperking. Lang was er geen aandacht voor de beperking van zijn ouders en de invloed daarvan op zijn leven: emotionele en lichamelijke verwaarlozing. Hij zegt: 'Ik voelde vooral de schaamte en ik stond in de overlevingsstand.'

Over huiselijk geweld

Mishandeling is een taboe, nog steeds

Geweld in de privésfeer is de omvangrijkste vorm van geweld in de Nederlandse samenleving. Het gaat om mishandeling van de partner, van kinderen, maar ook van ouderen en eergerelateerd geweld. Jaarlijks hebben naar schatting tussen de 200.000 en 230.000 mensen te maken met ernstig of herhaaldelijk huiselijk geweld. Sociaal werkers komen achter de voordeur en kunnen signaleren, hulp verlenen en samenwerken met het landelijke meld- en adviespunt: Veilig Thuis.

Lees meer

Veilig Thuis is de organisatie die vanaf 2015 is opgericht om de hulpverlening en melding van mishandeling en huiselijk geweld te bundelen. Er zijn 26 Veilig Thuis-organisaties opgericht, verdeeld over evenzoveel regio’s. Niet alleen – een vermoeden van – mishandeling van kinderen kan worden gemeld, ook ouderenmishandeling, eer gerelateerd geweld en partnergeweld zijn problemen waar Veilig Thuis in is gespecialiseerd. De meldcode is voor professionals een belangrijk instrument om met signalen van huiselijk geweld om te gaan.

Mishandeling

Rond mishandeling, beter nog: het melden van mishandeling, hangt nog steeds een taboe. Ook bij professionals. Vooral als het gaat om ouderenmishandeling. Volgens Anja Jonkers, hoofdinspecteur bij de IGZ zullen ouderen die slachtoffer zijn van mishandeling dat niet snel melden: ‘Aan de ene kant omdat ze zich schamen, aan de andere kant omdat ze door te melden aangeven dat ze kwetsbaar zijn en het zelf niet meer kunnen oplossen. Het is natuurlijk ook enorm moeilijk om als ouder te moeten vertellen dat bijvoorbeeld je eigenkind of schoonzoon je iets aandoet.’

Van kindermishandeling wordt vaker melding gedaan dan van ouderenmishandeling. Dit betekent niet dat kindermishandeling vaker voorkomt. Volgens Marianne van der Krans, projectleider ouderenmishandeling bij Veilig huis Utrecht, heeft de ‘maatschappij inmiddels geaccepteerd dat je aan de bel kan trekken bij een instantie als het gaat om het welzijn van kinderen. Maar gaat het om volwassenen, dan vinden we het lastig.’ Volgens Van der Krans kent iedereen ‘die met zijn voeten in de klei staat en kennis heeft van wat ouderenmishandeling is, wel een situatie van ouderenmishandeling.’

Signaleren

Professionals in wijkteams en in de hulpverlening staan dichtbij slachtoffers van mishandeling. Omdat ze bij de mensen achter de deur komen en omdat ze gezamenlijk op zoek gaan naar een oplossing voor de problemen die er zijn. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat het wijkteam wordt ingezet als moeder en kind uit de Vrouwenopvang komen. Omdat doorlopende hulp dan cruciaal is om de veiligheid van moeder en kind te borgen. Het blijkt dat daar nog een wereld te winnen is. Vaak ontbreekt een “integraal plan” voor nazorg na de opvang. Bovendien is er nog veel te doen aan de samenwerking tussen hulporganisaties.

In dit dossier “Huiselijk geweld” vind je informatie en opinies over signaleren van huiselijk geweld, over het gebruik en ontwikkelingen rondom de meldcode en over behandeling en nazorg van slachtoffers en plegers van huiselijk geweld. Sociale professionals blijven op de hoogte van de recente ontwikkelingen en discussies over hulpverlening aan slachtoffers van huiselijk geweld.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Ervaringsdeskundigheid in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Impact van intergenerationele overdracht

ReeHorst