Ervaringsdeskundig

Wijkteam

Van wijkteam tot gynaecoloog: doé iets met gezondheid jeugd

Of je arm bent of rijk, de sociaaleconomische status bepaalt je gezondheid, en zeker die van de kinderen. De gezondheidsverschillen worden steeds groter. Daar wordt in de wijk al van alles aan gedaan. Heeft dat effect? ‘Samenwerken’, zo luidt het devies in het rapport “Terugdringen van gezondheidsverschillen”.
Jeugdhulp
Effectieve jeugdhulp

Effectieve, betaalbare jeugdhulp: bij deze gemeenten gaat het wél goed

Veel gemeenten vinden het lastig om op een effectieve en betaalbare manier invulling te geven aan de jeugdhulp. Sommige gemeenten lukt het echter wél.
Jeugdhulp
Werkplezier

‘Te weinig aandacht voor werkplezier hulpverleners’

Onze hersenen hebben een voortdurende behoefte om nieuwe dingen te leren. Dát zorgt voor werkplezier, zegt wetenschapsjournalist Marc Mieras. En gelukkige hulpverleners kunnen cliënten veel beter helpen.
Jeugdhulp
toestemming jeugdzorg

Toestemming bij jeugdhulp, hoe zit dat precies?

Wat kun je als sociaal werker leren van uitspraken in het tuchtrecht? Dat lees je in deze serie van Vakblad Sociaal Werk. In deze zesde aflevering komt het ontbreken van toestemming voor jeudhulp aan de orde.

De verbindende kracht van kunst voor mensen met een lvb

Ontmoeting is belangrijk bij het verminderen van eenzaamheid. Dat geldt ook voor mensen met een licht verstandelijke beperking (lvb). Hoe zorg je ervoor dat zij ook mensen ontmoeten zonder beperking? Op een digitale leerbijeenkomst van Movisie werden hiervoor twee inspirerende voorbeelden gepresenteerd.

Nieuw wetsvoorstel inkoop jeugdzorg en wmo: en nu?

Een nieuwe wet moet een einde maken aan de ingewikkelde aanbestedingsprocedures voor jeugdzorg en wmo. Wat betekent dit voor professionals in de sector?
Eenzaamheid

Je bent jong en je helpt kwetsbare mensen

De Haagse Helpers helpen kwetsbare ouderen en eenzame mensen. Oprichter Alex Haas gelooft dat de inzet voor een ander jouzelf als jongere ook veel oplevert. In drie jaar tijd heeft hij ruim 1100 jongeren bij elkaar gekregen om kwetsbaren in de stad te helpen. ‘Wij verbinden verschillende groepen en laten zien dat dat leuk is.’
Jeugdhulp

‘Ervaringskennis van ouders moet meer benut worden’

Professionals luisteren te weinig naar ouders en kinderen als het gaat om de hulp aan gezinnen. Dat vinden Marjan de Lange, zelfstandig adviseur jeugdhulp, en Afke Jong, adviseur huiselijk geweld bij de gemeente. Daarom richtten ze samen met andere ouders Netwerk Beter Samen op, een organisatie die ervaringskennis meer op de kaart wil zetten.

Discriminatie in de zorg: ‘U bent de schoonmaker?’

Een patiënt die een zwarte dokter weigert, een hulpverlener met hoofddoek die wordt aangezien voor de schoonmaker. De pijnlijke voorbeelden zijn talrijk. ‘Discriminatie in de zorg is heel lang weggewuifd, maar het tij lijkt te keren’, zegt kinderarts Jamiu Busari, kinderarts en universitair hoofddocent Medisch Onderwijs aan Maastricht University.
Jeugdhulp
Hoe kan de basiszorg voor jongeren met psychische klachten zó worden uitgevoerd dat de jongere en het gezin het beste wordt geholpen?

Jeugdzorg zit ondanks extra geld met handen in het haar

Door corona is de situatie van veel jongeren onzeker en uitzichtloos. Instellingen voor jeugd-ggz zien het aantal suïcidepogingen stijgen. Er was al 200 miljoen vrijgemaakt en daar komt nu nog 613 miljoen euro bij. 'Dit geeft lucht, maar de nood is hoog', aldus wethouder Reshma Roopram.

Over ervaringsdeskundig

Wat is de meerwaarde van de ervaringsdeskundige?

‘We hebben de ervaringsdeskundige meer dan ooit nodig’, ‘De inzet van ervaringsdeskundigheid is geen doel op zich’ en ‘Juist ervaringsdeskundige moet óók afstand bewaren’. Het zijn enkele uitspraken die op deze website gedaan zijn over ervaringsdeskundigen in het sociaal domein. Steeds vaker worden ervaringsdeskundigen ingezet en er is steeds meer aandacht voor opleidingsmogelijkheden voor ervaringsdeskundigen. Maar wat is de meerwaarde van een ervaringsdeskundige? En wat is zijn positie?

Lees meer

De ervaringsdeskundige wint terrein binnen het sociaal domein. Van oorsprong werden ervaringsdeskundigen ingezet binnen de ggz, maar steeds vaker krijgt hij nu ook in andere sectoren, zoals verslavingszorg en gehandicaptenzorg, een plek. Maar hoe deze plek er precies uit moet zien, daarover verschillen de meningen.

Inzet ervaringsdeskundige geen doel op zich

Wilma Boevink, onderzoeker en ervaringsdeskundige binnen de ggz, merkt dat we in Nederland voorlopen op de rest van Europa als het gaat om de inzet van ervaringsdeskundigen. ‘In Frankrijk is het bijvoorbeeld absoluut ondenkbaar dat patiënten buiten de spreekkamer met hulpverleners in aanraking komen. Wat dat betreft lopen wij in Nederland mijlenver voor op andere landen.’ Maar we zijn er nog niet. ‘De inzet van een ervaringsdeskundige is geen doel op zich, het is een middel om te zorgen dat de ggz zich dienstbaar en ondersteunend kan inzetten bij het grillige bestaan van cliënten. Er wordt nu vooral gebruik gemaakt van individuen en niet van de collectieve kennis van ervaringsdeskundigen. Er is te weinig sprake van invloedrijke kruisbestuiving.’

Bovendien meent Boevink dat de inzet van ervaringsdeskundigen nu vaak nog toevallig is. ‘Er is hierover weinig centraal beleid.  De teamleider bepaalt of er een ervaringsdeskundige of een vrijwilliger met ervaringsdeskundigheid aanwezig is op een afdeling. Ook zijn er per team verschillende arbeidsvoorwaarden, opleidingseisen en supervisie mogelijkheden. Al die punten roepen in veel organisaties praktische vragen op.’

Ervaringskennis versus ervaringsdeskundigheid

En dan hebben we het nog niet eens over wanneer je nu eigenlijk precies een ervaringsdeskundige bént. Onderzoeker Alie Weerman: ‘In de discussie die nu op gang komt, menen sommigen dat iedereen ervaringskennis heeft. Ik ben daar heel duidelijk in. Nee, niet iedereen heeft de ervaringskennis die nodig is om als ervaringsdeskundige te kunnen werken.’ De basis voor de kennis van een ervaringsdeskundige is volgens Weerman dat deze ervaring heeft met ontwrichting en herstel. Heb je deze ervaring? Dan zou je dus als ervaringsdeskundige aan de slag kunnen. Maar ook dat is niet altijd even gemakkelijk. Het is heel verleidelijk om als ervaringsdeskundige heel dicht bij de client te staan en je eigen ervariongen te delen om de ander te helpen. Volgens Weerman is dat echter niet altijd goed. ‘Ervaringsdeskundigen kunnen goed nabij zijn, maar juist zij moeten óók leren met een bepaalde distantie te werken. Het proces van ervaringsdeskundige zelf en dat van de cliënt moet niet vervlochten raken. Dat gebeurt sneller omdat de ervaringsdeskundige zich persoonlijker opstelt dan gebruikelijk is bij professionals. Die persoonlijke betrokkenheid is anderzijds ook de kracht.’

Al met al is het dus helemaal niet zo simpel en vanzelfsprekend om een client met behulp van ervaringskennis verder te helpen. Om ervaringsdeskundigen een goede basis mee te geven voor hun functie, worden dan ook steeds meer opleidingsmogelijkheden aangeboden. Voor ervaringsdeskundigen in de specialistische ggz zijn opleidingen inmiddels vanzelfsprekend, ook voor ervaringsdeskundigen in de basis ggz en het sociaal domein zijn inmiddels opleidingen beschikbaar. Zo starten Rino Zuid en Markieza per september 2017 met een nieuwe opleiding speciaal voor het sociaal domein. Volgens de initiatiefnemers focust een ervaringsdeskundige in de specialistische ggz voornamelijk op de stoornis, hoe daarmee omgegaan kan worden en de afbouwen van medicatie. ‘In het sociaal domein en in de basis ggz ligt de focus op positieve gezondheid: wat kan een cliënt wél? Waar liggen talenten en hoe kan een cliënt die inzetten? Hoe bouw je gezonde relaties op? Hoe geef je zin aan je leven? Hoe werk je aan een gezonde leefstijl? Hierbij kijkt de ervaringsdeskundige met de cliënt samen buiten de kaders van de zorg. Denk aan vrijwilligerswerk of hardloopgroepjes.’ De inhoud van deze nieuwe opleiding is gebaseerd op Positieve Gezondheid van Machteld Huber, De Herstel visie (Antony, 1993) en HELI Herstel in de eerste lijn van Indigo.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

Topsprekers over schuldhulpverlening

ReeHorst

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Samenwerken aan Sterke Jeugdhulp

ReeHorst

Congres Huiselijk Geweld

Congres Zorgmijders