Ervaringsdeskundig

Jeugdhulp
Portretfoto geïnterviewde

Hoe het jongerenwerk nog meer kan bijdragen, als misvattingen verdwijnen

Stijn Sieckelinck, lector Youth Spot van de Hogeschool van Amsterdam, spreekt vandaag zijn Lectorale rede uit. Hij noemt het zijn liefdesverklaring aan het jongerenwerk, dat volgens hem nog veel meer kan bijdragen aan vraagstukken in jeugdhulp, onderwijs en handhaving.
PTSS

6 dingen die je moet weten over PTSS

PTSS (posttraumatische stressstoornis) is een psychische aandoening die goed te behandelen is, maar dan moet het wél ontdekt worden. Suzy Matthijssen, klinisch psycholoog, wetenschapper, en hoofd van het Altrecht Academisch Angstcentrum, zet de belangrijkste weetjes over PTSS op een rij.
Jeugdhulp
Kim Jolink-Verkuilen is blogger bij Zorg+Welzijn.

Column: ‘Zijn we bepaald gedrag te veel aan het problematiseren?’

Kim vraagt zich af of we niet onnodig bepaald gedrag problematiseren, waardoor hulpverlening zich niet kan richten op de échte problemen.

Hoe moeders van kinderen met een beperking experts worden in de…

Moedernetwerk, een informele zorgorganisatie in Amsterdam, kan een belangrijke rol spelen in gezinnen waarin sprake is van een kind met een beperking. In dat gezin worden de ouders, vaak met een hoofdrol voor de moeder de experts in de zorg. In een magazine van kenniswerkplaats het Ben Sajet Centrum over hoe de zorg beter kan aansluiten bij het dagelijks leven werd een reportage erover gepubliceerd.

Mogelijke mensenhandel vraagt blijvende alertheid, zegt CoMensha

Hulpverleners moeten alert blijven op de uitbuiting van vluchtelingen. Dat is de oproep van Marcus de Koning-Man, werkzaam bij CoMensha, landelijk expertisecentrum tegen mensenhandel. ‘We krijgen signalen dat er rond opvanglocaties van vluchtelingen sprake is van mensenhandel.’
metoo

Ruim een derde mbo-verpleegkundigen krijgt ongewenste seksuele aandacht

Hoewel zorg- en hulpverleners vaak te maken krijgen met ongewenste seksuele aandacht op de werkvloer, besteden organisaties daar lang niet genoeg aandacht aan, vindt Ymke Kelders van Rutgers, expertisecentrum seksualiteit. ‘Protocollen en een vertrouwenspersoon zijn niet voldoende om professionals veilig en met plezier te kunnen laten werken.’

‘Niet de daklozen, maar professionals en samenleving zijn de zorgmijders’

‘Onze taak is te doen wat nodig is om de gevallenen te helpen oprapen’, zegt Igor van Laere, oprichter van de Nederlandse Straatdokter Groep. Daklozen hebben zo snel mogelijk zorg nodig. ‘Als je die niet biedt, kost een dakloze vijf keer zo veel als hij voor de vijfde keer in het ziekenhuis ligt.’
Jeugdhulp

Rechtsbescherming na uithuisplaatsing in gevaar, rechter staat te ver weg

Jeugdrechters kunnen niet beslissen wat de beste plek is voor een kind dat niet meer thuis kan wonen. Na uithuisplaatsing heeft de rechter bovendien onvoldoende zicht op wat er wordt gedaan om het kind met ouders te herenigen. ‘Dit is problematisch, kinderen zijn gebaat bij stabiel en doorgaand contact met ouders’, stelt hoogleraar jeugdrecht Mariëlle Bruning van Universiteit Leiden.
Jeugdhulp

Waarom medeleven met criminele jongeren juist nu nodig is (maar overspeel…

Compassie voor criminele jongeren is een must om jeugdcriminaliteit aan te pakken, juist in tijden van verharding, zegt criminoloog Jan Dirk de Jong. Het gaat niet om medelijden maar om medeleven tonen. Hoe doe je dat en in welke valkuilen moet je niet trappen?
Zorgmijders

‘Voor sommige zorgmijders is geen oplossing, probeer het leven dan menswaardig…

Mensen verleiden om hulp te accepteren én te bieden. Zo omschrijven wijkagent Jan Jacobs en ggd’er Wendy Broere hun werk met zorgwekkende zorgmijders. Zij zoeken mensen op in hun tent, onder het plastic of in hun verrotte caravan. ‘Ik krijg jeuk van hulpverleners die een dossier sluiten omdat de zorgmijder niet is komen opdagen.’

Over ervaringsdeskundig

Wat is de meerwaarde van de ervaringsdeskundige?

‘We hebben de ervaringsdeskundige meer dan ooit nodig’, ‘De inzet van ervaringsdeskundigheid is geen doel op zich’ en ‘Juist ervaringsdeskundige moet óók afstand bewaren’. Het zijn enkele uitspraken die op deze website gedaan zijn over ervaringsdeskundigen in het sociaal domein. Steeds vaker worden ervaringsdeskundigen ingezet en er is steeds meer aandacht voor opleidingsmogelijkheden voor ervaringsdeskundigen. Maar wat is de meerwaarde van een ervaringsdeskundige? En wat is zijn positie?

Lees meer

De ervaringsdeskundige wint terrein binnen het sociaal domein. Van oorsprong werden ervaringsdeskundigen ingezet binnen de ggz, maar steeds vaker krijgt hij nu ook in andere sectoren, zoals verslavingszorg en gehandicaptenzorg, een plek. Maar hoe deze plek er precies uit moet zien, daarover verschillen de meningen.

Inzet ervaringsdeskundige geen doel op zich

Wilma Boevink, onderzoeker en ervaringsdeskundige binnen de ggz, merkt dat we in Nederland voorlopen op de rest van Europa als het gaat om de inzet van ervaringsdeskundigen. ‘In Frankrijk is het bijvoorbeeld absoluut ondenkbaar dat patiënten buiten de spreekkamer met hulpverleners in aanraking komen. Wat dat betreft lopen wij in Nederland mijlenver voor op andere landen.’ Maar we zijn er nog niet. ‘De inzet van een ervaringsdeskundige is geen doel op zich, het is een middel om te zorgen dat de ggz zich dienstbaar en ondersteunend kan inzetten bij het grillige bestaan van cliënten. Er wordt nu vooral gebruik gemaakt van individuen en niet van de collectieve kennis van ervaringsdeskundigen. Er is te weinig sprake van invloedrijke kruisbestuiving.’

Bovendien meent Boevink dat de inzet van ervaringsdeskundigen nu vaak nog toevallig is. ‘Er is hierover weinig centraal beleid.  De teamleider bepaalt of er een ervaringsdeskundige of een vrijwilliger met ervaringsdeskundigheid aanwezig is op een afdeling. Ook zijn er per team verschillende arbeidsvoorwaarden, opleidingseisen en supervisie mogelijkheden. Al die punten roepen in veel organisaties praktische vragen op.’

Ervaringskennis versus ervaringsdeskundigheid

En dan hebben we het nog niet eens over wanneer je nu eigenlijk precies een ervaringsdeskundige bént. Onderzoeker Alie Weerman: ‘In de discussie die nu op gang komt, menen sommigen dat iedereen ervaringskennis heeft. Ik ben daar heel duidelijk in. Nee, niet iedereen heeft de ervaringskennis die nodig is om als ervaringsdeskundige te kunnen werken.’ De basis voor de kennis van een ervaringsdeskundige is volgens Weerman dat deze ervaring heeft met ontwrichting en herstel. Heb je deze ervaring? Dan zou je dus als ervaringsdeskundige aan de slag kunnen. Maar ook dat is niet altijd even gemakkelijk. Het is heel verleidelijk om als ervaringsdeskundige heel dicht bij de client te staan en je eigen ervariongen te delen om de ander te helpen. Volgens Weerman is dat echter niet altijd goed. ‘Ervaringsdeskundigen kunnen goed nabij zijn, maar juist zij moeten óók leren met een bepaalde distantie te werken. Het proces van ervaringsdeskundige zelf en dat van de cliënt moet niet vervlochten raken. Dat gebeurt sneller omdat de ervaringsdeskundige zich persoonlijker opstelt dan gebruikelijk is bij professionals. Die persoonlijke betrokkenheid is anderzijds ook de kracht.’

Al met al is het dus helemaal niet zo simpel en vanzelfsprekend om een client met behulp van ervaringskennis verder te helpen. Om ervaringsdeskundigen een goede basis mee te geven voor hun functie, worden dan ook steeds meer opleidingsmogelijkheden aangeboden. Voor ervaringsdeskundigen in de specialistische ggz zijn opleidingen inmiddels vanzelfsprekend, ook voor ervaringsdeskundigen in de basis ggz en het sociaal domein zijn inmiddels opleidingen beschikbaar. Zo starten Rino Zuid en Markieza per september 2017 met een nieuwe opleiding speciaal voor het sociaal domein. Volgens de initiatiefnemers focust een ervaringsdeskundige in de specialistische ggz voornamelijk op de stoornis, hoe daarmee omgegaan kan worden en de afbouwen van medicatie. ‘In het sociaal domein en in de basis ggz ligt de focus op positieve gezondheid: wat kan een cliënt wél? Waar liggen talenten en hoe kan een cliënt die inzetten? Hoe bouw je gezonde relaties op? Hoe geef je zin aan je leven? Hoe werk je aan een gezonde leefstijl? Hierbij kijkt de ervaringsdeskundige met de cliënt samen buiten de kaders van de zorg. Denk aan vrijwilligerswerk of hardloopgroepjes.’ De inhoud van deze nieuwe opleiding is gebaseerd op Positieve Gezondheid van Machteld Huber, De Herstel visie (Antony, 1993) en HELI Herstel in de eerste lijn van Indigo.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Ervaringsdeskundigheid in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Impact van intergenerationele overdracht

ReeHorst

Congres Wijkteams

Van der Valk Hotel