Ervaringsdeskundig

Ervaringsdeskundig

Z+W TV: ‘Ervaringsdeskundigheid vraagt ruimte om intuïtie te gebruiken’

In de hulpverlening is werken met ervaringsdeskundige collega’s niet meer weg te denken. De meerwaarde van ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid is aanvaard. Nu dreigt het risico om die ‘zelf doorleefde ervaring van ontwrichting en herstel’ in te kapselen in het systeem van hulpverlening. Lector Alie Weerman: ‘Je kunt met ervaringskennis iets doen als een ander er iets aan heeft.’
Ervaringsdeskundig

Jan Bransen: ‘Ervaringsdeskundigheid belangrijk want veerkrachtig’

Ervaringsdeskundigen hebben een unieke kwaliteit, betoogt hoogleraar filosofie van de gedragswetenschappen Jan Bransen: een uitstekend oog voor wat ‘vreemd’ is. ‘Ervaringsdeskundigheid moeten we daarom niet in de cockpit willen hebben, anders beroven we de praktijk van specifieke kennis.’
Ervaringsdeskundig

Alie Weerman: ‘Laat ervaringskennis ruimte om te stromen’

Ga bij ervaringskennis uit van ‘vage doelen’ die ‘ongeveer’ bereikt worden, bepleitte Alie Weerman vandaag op het Zorg+Welzijn Congres Ervaringsdeskundigheid in het sociaal domein. ‘Want als we ervaringsdeskundigheid te strak vastleggen in methodieken kan kennis niet meer stromen, en in een gebied waarin het niet stroomt gaat het stinken.’
Professionalisering

Moeilijke vraagstukken kun je beter samen oplossen

Bijna elke hulpverlener kent de angst of twijfel wel die hem soms overvalt bij een lastig vraagstuk in zijn beroepspraktijk. Hoe moet hij de situatie aanpakken? Alsof hij de enige is die het probleem moet oplossen en daar verantwoordelijk voor is. Jan Sanne Mulder: ‘Lastige vraagstukken ontstaan vaak door een hoeveelheid aan factoren.’

‘Vertrouwensband essentieel bij gesprek over seksueel geweld’

Een groepstraject voor jonge vrouwen die te maken hebben gehad met seksueel geweld moet hen helpen om de lange wachttijd voor hulp te overbruggen. Initiatoren Hajar Akrari en Sara Dekker van The Phoenix Sisters zijn ervaringsdeskundigen en bieden daarom de hulp die zij zelf misten.

Discriminatie in de zorg: ‘U bent de schoonmaker?’

Een patiënt die een zwarte dokter weigert, een hulpverlener met hoofddoek die wordt aangezien voor de schoonmaker. De pijnlijke voorbeelden zijn talrijk. ‘Discriminatie in de zorg is heel lang weggewuifd, maar het tij lijkt te keren’, zegt kinderarts Jamiu Busari, kinderarts en universitair hoofddocent Medisch Onderwijs aan Maastricht University.
Professionalisering

Wie wint de Zorg+Welzijn Award 2021? Stem op jouw favoriete kandidaat!

Wie is een échte verschilmaker in het sociaal domein en wint dit jaar de Zorg+Welzijn Award? De genomineerden zijn bekend. Nu is het aan jou. Wordt het Bianca van der Neut, Denise Bosma of Eva Geelen? Laat ons weten wie jouw favoriete kandidaat is door je stem uit te brengen op de poll.
Professionalisering

Laatste kans: wie gun jij de Zorg+Welzijn Award 2021?

We hebben vanwege de coronacrisis een bewogen jaar achter de rug. Wie heeft zich afgelopen jaar extra ingezet voor mensen die dat zo hard nodig hadden en maakte zo het verschil in het ingewikkelde sociaal domein? Ken jij die persoon? Dan kan hij of zij misschien wel de winnaar worden van de Zorg+Welzijn Award 2021.

‘Aandacht nodig voor overbelaste psychische hulpverleners’

De druk op psychische hulpverleners is tijdens corona flink toegenomen. Niet alleen de werkdruk is toegenomen, er is sprake van mentale vermoeidheid en een verslechterde gezondheid. Er moet daarom geïnvesteerd worden in duurzame inzetbaarheid, zo adviseert het Trimbos Instituut na onderzoek.
Professionalisering

Aanmeldtermijn verlengd: Wie verdient de Zorg+Welzijn Award 2021?

De coronacrisis vraagt behoorlijk wat van de maatschappij. Ook van cliënten, sociaal werkers, mantelzorgers, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen. Veel mensen hebben zich extra ingezet en het onderste uit de kan gehaald om met creatieve oplossingen en extra aandacht het verschil te maken voor hen die dat juist in deze tijd zo hard nodig hadden. Ken jij zo’n verschilmaker? Draag hem of haar dan voor als kandidaat voor de Zorg+Welzijn Award 2021.

Over ervaringsdeskundig

Wat is de meerwaarde van de ervaringsdeskundige?

‘We hebben de ervaringsdeskundige meer dan ooit nodig’, ‘De inzet van ervaringsdeskundigheid is geen doel op zich’ en ‘Juist ervaringsdeskundige moet óók afstand bewaren’. Het zijn enkele uitspraken die op deze website gedaan zijn over ervaringsdeskundigen in het sociaal domein. Steeds vaker worden ervaringsdeskundigen ingezet en er is steeds meer aandacht voor opleidingsmogelijkheden voor ervaringsdeskundigen. Maar wat is de meerwaarde van een ervaringsdeskundige? En wat is zijn positie?

Lees meer

De ervaringsdeskundige wint terrein binnen het sociaal domein. Van oorsprong werden ervaringsdeskundigen ingezet binnen de ggz, maar steeds vaker krijgt hij nu ook in andere sectoren, zoals verslavingszorg en gehandicaptenzorg, een plek. Maar hoe deze plek er precies uit moet zien, daarover verschillen de meningen.

Inzet ervaringsdeskundige geen doel op zich

Wilma Boevink, onderzoeker en ervaringsdeskundige binnen de ggz, merkt dat we in Nederland voorlopen op de rest van Europa als het gaat om de inzet van ervaringsdeskundigen. ‘In Frankrijk is het bijvoorbeeld absoluut ondenkbaar dat patiënten buiten de spreekkamer met hulpverleners in aanraking komen. Wat dat betreft lopen wij in Nederland mijlenver voor op andere landen.’ Maar we zijn er nog niet. ‘De inzet van een ervaringsdeskundige is geen doel op zich, het is een middel om te zorgen dat de ggz zich dienstbaar en ondersteunend kan inzetten bij het grillige bestaan van cliënten. Er wordt nu vooral gebruik gemaakt van individuen en niet van de collectieve kennis van ervaringsdeskundigen. Er is te weinig sprake van invloedrijke kruisbestuiving.’

Bovendien meent Boevink dat de inzet van ervaringsdeskundigen nu vaak nog toevallig is. ‘Er is hierover weinig centraal beleid.  De teamleider bepaalt of er een ervaringsdeskundige of een vrijwilliger met ervaringsdeskundigheid aanwezig is op een afdeling. Ook zijn er per team verschillende arbeidsvoorwaarden, opleidingseisen en supervisie mogelijkheden. Al die punten roepen in veel organisaties praktische vragen op.’

Ervaringskennis versus ervaringsdeskundigheid

En dan hebben we het nog niet eens over wanneer je nu eigenlijk precies een ervaringsdeskundige bént. Onderzoeker Alie Weerman: ‘In de discussie die nu op gang komt, menen sommigen dat iedereen ervaringskennis heeft. Ik ben daar heel duidelijk in. Nee, niet iedereen heeft de ervaringskennis die nodig is om als ervaringsdeskundige te kunnen werken.’ De basis voor de kennis van een ervaringsdeskundige is volgens Weerman dat deze ervaring heeft met ontwrichting en herstel. Heb je deze ervaring? Dan zou je dus als ervaringsdeskundige aan de slag kunnen. Maar ook dat is niet altijd even gemakkelijk. Het is heel verleidelijk om als ervaringsdeskundige heel dicht bij de client te staan en je eigen ervariongen te delen om de ander te helpen. Volgens Weerman is dat echter niet altijd goed. ‘Ervaringsdeskundigen kunnen goed nabij zijn, maar juist zij moeten óók leren met een bepaalde distantie te werken. Het proces van ervaringsdeskundige zelf en dat van de cliënt moet niet vervlochten raken. Dat gebeurt sneller omdat de ervaringsdeskundige zich persoonlijker opstelt dan gebruikelijk is bij professionals. Die persoonlijke betrokkenheid is anderzijds ook de kracht.’

Al met al is het dus helemaal niet zo simpel en vanzelfsprekend om een client met behulp van ervaringskennis verder te helpen. Om ervaringsdeskundigen een goede basis mee te geven voor hun functie, worden dan ook steeds meer opleidingsmogelijkheden aangeboden. Voor ervaringsdeskundigen in de specialistische ggz zijn opleidingen inmiddels vanzelfsprekend, ook voor ervaringsdeskundigen in de basis ggz en het sociaal domein zijn inmiddels opleidingen beschikbaar. Zo starten Rino Zuid en Markieza per september 2017 met een nieuwe opleiding speciaal voor het sociaal domein. Volgens de initiatiefnemers focust een ervaringsdeskundige in de specialistische ggz voornamelijk op de stoornis, hoe daarmee omgegaan kan worden en de afbouwen van medicatie. ‘In het sociaal domein en in de basis ggz ligt de focus op positieve gezondheid: wat kan een cliënt wél? Waar liggen talenten en hoe kan een cliënt die inzetten? Hoe bouw je gezonde relaties op? Hoe geef je zin aan je leven? Hoe werk je aan een gezonde leefstijl? Hierbij kijkt de ervaringsdeskundige met de cliënt samen buiten de kaders van de zorg. Denk aan vrijwilligerswerk of hardloopgroepjes.’ De inhoud van deze nieuwe opleiding is gebaseerd op Positieve Gezondheid van Machteld Huber, De Herstel visie (Antony, 1993) en HELI Herstel in de eerste lijn van Indigo.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Ervaringsdeskundigheid in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Impact van intergenerationele overdracht

ReeHorst

Congres Wijkteams

Van der Valk Hotel