Ervaringsdeskundig

Professionalisering

‘Zorg dat je bestand bent tegen waardentaal’

‘Gedeelde waarden en normen dienen als basis voor een sterk beroep.’ Aldus zorgethica Jurja Steenmeijer. Aan de andere kant kunnen die waarden je als professional ook dwingend sturen. Ze pleit er dan ook voor dat professionals kritisch kijken naar de waarden van waaruit ze geacht worden te werken. ‘Ga je bijvoorbeeld uit van de waarde zelfredzaamheid, kijk dan kritisch wie je daarmee uitsluit.’
Verward gedrag
online agressie

‘Online agressie is compleet doorgeschoten’

‘Als je aan mijn kind komt, dan maak ik je af’.  Een hulpverlener wordt door een cliënt bestookt met bedreigende appjes. Een andere cliënt maakt een nep social media-account aan en verspreidt in naam van de professional allerlei onzin. Agressie-expert Jannie de Jong en Serap Yildirim, hulpverlener bij Moviera en actief bij SafetyNed, kennen de verhalen. ‘Organisaties, hulpverleners, politiek; we lopen enorm achter.’
Huiselijk geweld

Victim blaming: ‘Ook sociaal werker maakt wel eens verkeerde opmerking’

Veel mensen buitelen over elkaar heen als John de Mol in het programma BOOS benadrukt dat slachtoffers van seksueel overschrijdend gedrag aan de bel moeten trekken. Maar een verkeerde opmerking bij dit soort casussen is algauw gemaakt, óók door sociaal werkers, zeggen experts: ‘Luisteren zonder oordeel blijft lastig.’
Multiproblematiek

Kinderen maken routekaart voor bezoek gevangenis: ‘Haal detentie uit taboesfeer’

Kinderen die op bezoek gaan bij ouders in detentie kunnen de route in de penitentiaire inrichting vóór hun bezoek bekijken. De digitale hand-out met foto’s 'Jouw routekaart' is gemaakt met ervaringsdeskundige kinderen en een gedetineerde. ‘Onze wens: meer aandacht voor herstel, voor gedetineerden én hun naasten.’
Participatie

Platform Werk Inclusief Beperking helpt ontwikkeldromen waar te maken

Te veel mensen met een lichamelijke of verstandelijke arbeidsbeperking staan aan de kant, en dat met een recordaantal aan vacatures. Om de inclusieve arbeidsmarkt dichterbij te brengen, richtten de Goldschmeding Foundation, het Verwey-Jonker Instituut en Movisie in 2021 het Platform Werk Inclusief Beperking op. Wat gebeurt er op dit nieuwe platform?
Dagbesteding

Grote zorgen over dagbesteding ggz-cliënten: ‘Sociaal werker, agendeer dit’

Duizenden cliënten met ambulante ggz zijn nog steeds in grote onzekerheid over hun dagbesteding en dat is onacceptabel, vindt MIND. Wat staat zorgaanbieders te doen en wat kunnen sociaal werkers voor cliënten daarin betekenen?
Eenzaamheid

Suïcide onder jongeren stijgt: ‘Het gaat zelden om één oorzaak’

Het aantal suïcides onder jongeren tot dertig jaar is in het afgelopen jaar toegenomen met vijftien procent. De coronamaatregelen helpen niet mee voor de mentale gezondheid van jongeren, maar er zijn meer oorzaken voor deze stijging, zegt onderzoeker Renske Gilissen van 113 Zelfmoordpreventie. Wat te doen? ‘Praten, praten en over de schaamte heen stappen.’
Wams

Deze wet moet persoonsgegevens delen tussen domeinen gemakkelijk maken

Om mensen met meervoudige problematiek optimaal te helpen, is het delen van persoonsgegevens tussen verschillende domeinen essentieel. Dat gebeurt momenteel ook, maar gemakkelijk is het niet. Het wetsvoorstel Aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein (Wams) moet daar verandering in brengen. Waar gaat deze wetswijziging precies voor zorgen?
Professionalisering

‘Opbouwwerk 3.0 gaat over iets anders dan bingo spelen’

Stichting Lentl ontstond na een bestuurlijke fusie tussen vier partijen uit het sociaal domein in Zuid-Gelderland, Noord-Oost Brabant en Noord-Limburg. De samenwerking moet de sociaal werker versterken en optimaal ondersteunen. Maar het grote vraagstuk is vooral: hoe brengen we de sociaal maatschappelijke cohesie terug in de wijk? Twee bestuurders aan het woord.
Jeugdhulp

Hoe voorkom je escalatie als een jongere worstelt met zelfregulatie?

Jongerenwerkers kunnen een grotere rol spelen voor jongeren met problemen met zelfregulatie. Dat benadrukt Eva Billen, die afgelopen vrijdag promoveerde op onderzoek naar de behandeling van zelfregulatie bij mensen met een criminele achtergrond en mentale stoornissen. ‘Veel ellende voorkom je door vroeg naar mogelijkheden te zoeken die aansluiten bij hun identiteit en leefwereld.'

Over ervaringsdeskundig

Wat is de meerwaarde van de ervaringsdeskundige?

‘We hebben de ervaringsdeskundige meer dan ooit nodig’, ‘De inzet van ervaringsdeskundigheid is geen doel op zich’ en ‘Juist ervaringsdeskundige moet óók afstand bewaren’. Het zijn enkele uitspraken die op deze website gedaan zijn over ervaringsdeskundigen in het sociaal domein. Steeds vaker worden ervaringsdeskundigen ingezet en er is steeds meer aandacht voor opleidingsmogelijkheden voor ervaringsdeskundigen. Maar wat is de meerwaarde van een ervaringsdeskundige? En wat is zijn positie?

Lees meer

De ervaringsdeskundige wint terrein binnen het sociaal domein. Van oorsprong werden ervaringsdeskundigen ingezet binnen de ggz, maar steeds vaker krijgt hij nu ook in andere sectoren, zoals verslavingszorg en gehandicaptenzorg, een plek. Maar hoe deze plek er precies uit moet zien, daarover verschillen de meningen.

Inzet ervaringsdeskundige geen doel op zich

Wilma Boevink, onderzoeker en ervaringsdeskundige binnen de ggz, merkt dat we in Nederland voorlopen op de rest van Europa als het gaat om de inzet van ervaringsdeskundigen. ‘In Frankrijk is het bijvoorbeeld absoluut ondenkbaar dat patiënten buiten de spreekkamer met hulpverleners in aanraking komen. Wat dat betreft lopen wij in Nederland mijlenver voor op andere landen.’ Maar we zijn er nog niet. ‘De inzet van een ervaringsdeskundige is geen doel op zich, het is een middel om te zorgen dat de ggz zich dienstbaar en ondersteunend kan inzetten bij het grillige bestaan van cliënten. Er wordt nu vooral gebruik gemaakt van individuen en niet van de collectieve kennis van ervaringsdeskundigen. Er is te weinig sprake van invloedrijke kruisbestuiving.’

Bovendien meent Boevink dat de inzet van ervaringsdeskundigen nu vaak nog toevallig is. ‘Er is hierover weinig centraal beleid.  De teamleider bepaalt of er een ervaringsdeskundige of een vrijwilliger met ervaringsdeskundigheid aanwezig is op een afdeling. Ook zijn er per team verschillende arbeidsvoorwaarden, opleidingseisen en supervisie mogelijkheden. Al die punten roepen in veel organisaties praktische vragen op.’

Ervaringskennis versus ervaringsdeskundigheid

En dan hebben we het nog niet eens over wanneer je nu eigenlijk precies een ervaringsdeskundige bént. Onderzoeker Alie Weerman: ‘In de discussie die nu op gang komt, menen sommigen dat iedereen ervaringskennis heeft. Ik ben daar heel duidelijk in. Nee, niet iedereen heeft de ervaringskennis die nodig is om als ervaringsdeskundige te kunnen werken.’ De basis voor de kennis van een ervaringsdeskundige is volgens Weerman dat deze ervaring heeft met ontwrichting en herstel. Heb je deze ervaring? Dan zou je dus als ervaringsdeskundige aan de slag kunnen. Maar ook dat is niet altijd even gemakkelijk. Het is heel verleidelijk om als ervaringsdeskundige heel dicht bij de client te staan en je eigen ervariongen te delen om de ander te helpen. Volgens Weerman is dat echter niet altijd goed. ‘Ervaringsdeskundigen kunnen goed nabij zijn, maar juist zij moeten óók leren met een bepaalde distantie te werken. Het proces van ervaringsdeskundige zelf en dat van de cliënt moet niet vervlochten raken. Dat gebeurt sneller omdat de ervaringsdeskundige zich persoonlijker opstelt dan gebruikelijk is bij professionals. Die persoonlijke betrokkenheid is anderzijds ook de kracht.’

Al met al is het dus helemaal niet zo simpel en vanzelfsprekend om een client met behulp van ervaringskennis verder te helpen. Om ervaringsdeskundigen een goede basis mee te geven voor hun functie, worden dan ook steeds meer opleidingsmogelijkheden aangeboden. Voor ervaringsdeskundigen in de specialistische ggz zijn opleidingen inmiddels vanzelfsprekend, ook voor ervaringsdeskundigen in de basis ggz en het sociaal domein zijn inmiddels opleidingen beschikbaar. Zo starten Rino Zuid en Markieza per september 2017 met een nieuwe opleiding speciaal voor het sociaal domein. Volgens de initiatiefnemers focust een ervaringsdeskundige in de specialistische ggz voornamelijk op de stoornis, hoe daarmee omgegaan kan worden en de afbouwen van medicatie. ‘In het sociaal domein en in de basis ggz ligt de focus op positieve gezondheid: wat kan een cliënt wél? Waar liggen talenten en hoe kan een cliënt die inzetten? Hoe bouw je gezonde relaties op? Hoe geef je zin aan je leven? Hoe werk je aan een gezonde leefstijl? Hierbij kijkt de ervaringsdeskundige met de cliënt samen buiten de kaders van de zorg. Denk aan vrijwilligerswerk of hardloopgroepjes.’ De inhoud van deze nieuwe opleiding is gebaseerd op Positieve Gezondheid van Machteld Huber, De Herstel visie (Antony, 1993) en HELI Herstel in de eerste lijn van Indigo.

Uitgelicht congres

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Wijkteams

Van der Valk Hotel

Congres Verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Huiselijk geweld

ReeHorst