Ervaringsdeskundig

Ervaringsdeskundig

Plegers van huiselijk geweld ondersteunen met ‘De pleger in ons’

Hulp en ondersteuning aan plegers van geweld ligt ook voor professionals niet direct voor de hand. Toch kan het een belangrijk middel zijn om geweld te stoppen en de pleger – die vaak ook slachtoffer is geweest – te helpen. In het project ‘De pleger in ons', dat gaat over de aanpak en preventie van huiselijk geweld, worden ervaringswerkers ingezet. ‘Je voelt als pleger ook de angst, de veroordeling en het wantrouwen.’

‘Zelfvertrouwen is de krachtigste brandstof’

Handel vooral vanuit mens zijn en vanuit verbinding, adviseert Danny Dijkhuizen aan sociaal professionals. Dijkhuizen is overlevende van een gezinsdrama: zijn moeder en twee broertjes werden vermoord terwijl hij, elf jaar oud, lag te slapen.

‘Wijsheid over wat werkt tegen mishandeling zit in de cliënt’

Kim van Laar, 35 jaar, was zelf slachtoffer van mishandeling. Met haar Team-Kim van acht ervaringsdeskundige jongvolwassenen geeft ze trainingen en advies over signalen, aanpak en betekenis van kindermishandeling voor het kind. ´Je kunt zó veel betekenen door alleen aandacht te geven. Hulpverleners denken te vaak in termen van ingrijpen.´

THEMA De cliënt spreekt: ‘Niemand gaat mij redden’

‘Mijn vader was een perfecte man, behalve als hij dronken was. Dan mishandelde hij mijn moeder. Mijn broertje en ik waren altijd bang dat het écht mis zou gaan. Stel dat hij haar per ongeluk zou vermoorden? De situatie maakte me vreselijk onzeker, maar ook vroegwijs.'
'Ik wist gelijk: nu ben ik alleen'

Danny Dijkhuizen: ‘Ik wist gelijk, nu ben ik alleen’

Danny Dijkhuizen is elf jaar als hij een gezinsdrama als door een wonder overleeft. Hij weet het trauma om te buigen naar zijn werk met kinderen. En hij rapt, over zijn leven en zijn gedachten. ‘Ik had dit werk niet kunnen doen als ik dit niet had meegemaakt.’

Ervaringsdeskundige Tjarda Reesink geef tips over hoe te reageren op huiselijk…

Ervaringsdeskundige Tjarda Reesink legde op het Zorg+Welzijn congres Huiselijk geweld uit waarom het zo lang duurde voor ze zelf hulp zocht, hoe het kan dat omstanders niet ingrijpen en hoe je als hulpverlener het beste kunt reageren als iemand zijn of haar verhaal met je deelt.
‘Bemiddeling als oplossing van psychisch geweld? Dat werkt niet’

‘Bemiddeling als oplossing van psychisch geweld? Dat werkt niet’

Psychisch geweld in relaties. Het is vaak onzichtbaar, maar komt in de praktijk vaker voor dan fysiek geweld. 'Inzetten op bemiddeling tussen de partners gaat voorbij aan de echte problematiek.'

‘Ik wist niet waar ik naartoe kon’

Honderden vrouwen in Nederland zitten in een religieus huwelijk gevangen. Ze willen scheiden, maar hun man houdt dat tegen.Minister Edith Schippers pleitte onlangs voor meer hulp voor deze vrouwen. Recent onderzoek van de Universiteit Maastricht geeft meer inzicht in deze amper zichtbare problematiek.

Over ervaringsdeskundig

Wat is de meerwaarde van de ervaringsdeskundige?

‘We hebben de ervaringsdeskundige meer dan ooit nodig’, ‘De inzet van ervaringsdeskundigheid is geen doel op zich’ en ‘Juist ervaringsdeskundige moet óók afstand bewaren’. Het zijn enkele uitspraken die op deze website gedaan zijn over ervaringsdeskundigen in het sociaal domein. Steeds vaker worden ervaringsdeskundigen ingezet en er is steeds meer aandacht voor opleidingsmogelijkheden voor ervaringsdeskundigen. Maar wat is de meerwaarde van een ervaringsdeskundige? En wat is zijn positie?

Lees meer

De ervaringsdeskundige wint terrein binnen het sociaal domein. Van oorsprong werden ervaringsdeskundigen ingezet binnen de ggz, maar steeds vaker krijgt hij nu ook in andere sectoren, zoals verslavingszorg en gehandicaptenzorg, een plek. Maar hoe deze plek er precies uit moet zien, daarover verschillen de meningen.

Inzet ervaringsdeskundige geen doel op zich

Wilma Boevink, onderzoeker en ervaringsdeskundige binnen de ggz, merkt dat we in Nederland voorlopen op de rest van Europa als het gaat om de inzet van ervaringsdeskundigen. ‘In Frankrijk is het bijvoorbeeld absoluut ondenkbaar dat patiënten buiten de spreekkamer met hulpverleners in aanraking komen. Wat dat betreft lopen wij in Nederland mijlenver voor op andere landen.’ Maar we zijn er nog niet. ‘De inzet van een ervaringsdeskundige is geen doel op zich, het is een middel om te zorgen dat de ggz zich dienstbaar en ondersteunend kan inzetten bij het grillige bestaan van cliënten. Er wordt nu vooral gebruik gemaakt van individuen en niet van de collectieve kennis van ervaringsdeskundigen. Er is te weinig sprake van invloedrijke kruisbestuiving.’

Bovendien meent Boevink dat de inzet van ervaringsdeskundigen nu vaak nog toevallig is. ‘Er is hierover weinig centraal beleid.  De teamleider bepaalt of er een ervaringsdeskundige of een vrijwilliger met ervaringsdeskundigheid aanwezig is op een afdeling. Ook zijn er per team verschillende arbeidsvoorwaarden, opleidingseisen en supervisie mogelijkheden. Al die punten roepen in veel organisaties praktische vragen op.’

Ervaringskennis versus ervaringsdeskundigheid

En dan hebben we het nog niet eens over wanneer je nu eigenlijk precies een ervaringsdeskundige bént. Onderzoeker Alie Weerman: ‘In de discussie die nu op gang komt, menen sommigen dat iedereen ervaringskennis heeft. Ik ben daar heel duidelijk in. Nee, niet iedereen heeft de ervaringskennis die nodig is om als ervaringsdeskundige te kunnen werken.’ De basis voor de kennis van een ervaringsdeskundige is volgens Weerman dat deze ervaring heeft met ontwrichting en herstel. Heb je deze ervaring? Dan zou je dus als ervaringsdeskundige aan de slag kunnen. Maar ook dat is niet altijd even gemakkelijk. Het is heel verleidelijk om als ervaringsdeskundige heel dicht bij de client te staan en je eigen ervariongen te delen om de ander te helpen. Volgens Weerman is dat echter niet altijd goed. ‘Ervaringsdeskundigen kunnen goed nabij zijn, maar juist zij moeten óók leren met een bepaalde distantie te werken. Het proces van ervaringsdeskundige zelf en dat van de cliënt moet niet vervlochten raken. Dat gebeurt sneller omdat de ervaringsdeskundige zich persoonlijker opstelt dan gebruikelijk is bij professionals. Die persoonlijke betrokkenheid is anderzijds ook de kracht.’

Al met al is het dus helemaal niet zo simpel en vanzelfsprekend om een client met behulp van ervaringskennis verder te helpen. Om ervaringsdeskundigen een goede basis mee te geven voor hun functie, worden dan ook steeds meer opleidingsmogelijkheden aangeboden. Voor ervaringsdeskundigen in de specialistische ggz zijn opleidingen inmiddels vanzelfsprekend, ook voor ervaringsdeskundigen in de basis ggz en het sociaal domein zijn inmiddels opleidingen beschikbaar. Zo starten Rino Zuid en Markieza per september 2017 met een nieuwe opleiding speciaal voor het sociaal domein. Volgens de initiatiefnemers focust een ervaringsdeskundige in de specialistische ggz voornamelijk op de stoornis, hoe daarmee omgegaan kan worden en de afbouwen van medicatie. ‘In het sociaal domein en in de basis ggz ligt de focus op positieve gezondheid: wat kan een cliënt wél? Waar liggen talenten en hoe kan een cliënt die inzetten? Hoe bouw je gezonde relaties op? Hoe geef je zin aan je leven? Hoe werk je aan een gezonde leefstijl? Hierbij kijkt de ervaringsdeskundige met de cliënt samen buiten de kaders van de zorg. Denk aan vrijwilligerswerk of hardloopgroepjes.’ De inhoud van deze nieuwe opleiding is gebaseerd op Positieve Gezondheid van Machteld Huber, De Herstel visie (Antony, 1993) en HELI Herstel in de eerste lijn van Indigo.

Uitgelicht congres

Congres Huiselijk Geweld

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Huiselijk Geweld

ReeHorst

Congres Zorgmijders – Extra editie

ReeHorst

Congres Seksueel Geweld

ReeHorst

Congres Omgaan met verslaving in het sociaal domein

ReeHorst

Jaarcongres LVB

ReeHorst

Congres Samenwerken aan Sterke Jeugdhulp

Van der Valk Hotel

Congres Zorgmijders

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst