Ervaringsdeskundig

HET RUGZAKJE ‘Alsof je een soort subcategorie mens bent’

Televisiemaker Nicolaas Veul (38) had een rotjeugd waarin hij, gevoelig en zachtaardig, zich vaak afgekeurd en afgewezen voelde door zijn 'machovader'. Zijn homoseksualiteit hield hij dan ook angstvallig verborgen. Het kostte hem jaren therapie om van zichzelf te leren houden.

ZO KAN HET OOK Moeders van daders nemen de leiding

Met Stichting De Moeder is de Sleutel wil Diana Sardjoe de hulp aan moeders van daders en hun gezinnen veranderen. 'Niemand zat op ons te wachten, maar we krijgen steeds meer erkenning.'
Seksueel misbruik

BOEK ‘In mijn tijd werden kinderen niet gehoord’

Als baby al wordt Rita Sterkeboer door haar moeder verhuurd aan 'dure meneren met specifieke voorkeuren'. Ze is pas zes als ze voor het eerst wordt verkracht. Wanneer niet misbruikt, wordt ze door haar moeder mishandeld en verwaarloosd.
Armoede
Participatielezing 2022

Participatielezing 2022: Hoe dichten we de kloof tussen de hoopvollen en…

‘Hoopvolle mensen mogen van alles zeggen en beslissen over de hopelozen, maar andersom niet’. Dat stelde politicoloog Tim ’s Jongers tijdens de vijfde editie van de Participatielezing van Movisie. Hij benadrukte het belang van ervaringskennis en vertelde hoe beleidsmakers daar beter gebruik van kunnen (én moeten) maken.

Kritiek Jan Derksen op inzet ervaringsdeskundige krijgt boze reacties

Het Zorg+Welzijn artikel waarin klinisch psycholoog Jan Derksen kritisch kijkt naar de inzet van ervaringsdeskundigen, krijgt pittige reacties op social media: ‘Dit is iemand die totaal niet bij de huidige tijdsgeest aansluit.’

In De Dichter Bij Stand: een pleidooi voor meer professionele nabijheid

Als de relatie tussen hulpverlener en hulpvrager duurzamer is, dan zal het resultaat van de hulp ook beter en duurzamer zijn. Dat stelt Sander Griek, kunstenaar en ervaringsdeskundig medewerker bij Movisie. Met het project In De Dichter Bij Stand richt hij zich in eerste instantie op klantmanagers en uitkeringsgerechtigden, want in die relatie gaat veel mis. ‘Het begint met gewoon aardig zijn.’

Jan Derksen: ‘Inzet ervaringsdeskundigen in de ggz is pappen en nathouden’

Hij is kritisch over de inzet van ervaringsdeskundigen in de ggz. ‘De behandeling van psychische aandoeningen is veel te complex, daar heb je een langdurige en hoge opleiding voor nodig’, is de overtuiging van klinisch psycholoog Jan Derksen. ‘De ggz is niet gebaat bij de inzet van mensen met minder kennis. Ik denk dat de vraag naar ervaringsdeskundigen in de ggz het resultaat is van bezuinigingen.’
Verslaving
Stop SOS cocaine

Zwolle helpt cocaïneverslaafden met sms-bommen en ervaringsdeskundigheid

Honderden Zwollenaren kregen begin vorig jaar een sms’je: ‘Jouw nummer stond in een dealtelefoon. Brengt coke je in de problemen? Er is een oplossing! Ga naar www.stopsos.nl.’ Deze zogeheten sms-bom werd verstuurd door de Zwolse politie. En mede dankzij de hulp van ervaringsdeskundigen leverde de actie indrukwekkende resultaten op.
Seksueel misbruik

‘Er is geen vast recept voor de heling na seksueel geweld’

Wanneer je als slachtoffer van seksueel geweld aan de slag gaat met je trauma heeft dat invloed op alle levensgebieden. De partner heeft ook met dat trauma te maken en ermee omgaan is een complexe zoektocht. Dit overkwam Legien Warsosemito en Stijn Schenk. Ze hebben het project “Samen Helen” opgezet.
Ervaringsdeskundig

COLUMN Een plek voor later

'We willen Yaël graag op de wachtlijst laten zetten voor een woonplek', schrijf ik. Met een mailtje neem ik misschien wel de belangrijkste beslissing van Yaëls leven, denk ik zodra ik op 'verzenden' heb geklikt. De instelling wordt vermoedelijk de plek waar Yaël de rest van haar leven zal doorbrengen.

Over ervaringsdeskundig

Wat is de meerwaarde van de ervaringsdeskundige?

‘We hebben de ervaringsdeskundige meer dan ooit nodig’, ‘De inzet van ervaringsdeskundigheid is geen doel op zich’ en ‘Juist ervaringsdeskundige moet óók afstand bewaren’. Het zijn enkele uitspraken die op deze website gedaan zijn over ervaringsdeskundigen in het sociaal domein. Steeds vaker worden ervaringsdeskundigen ingezet en er is steeds meer aandacht voor opleidingsmogelijkheden voor ervaringsdeskundigen. Maar wat is de meerwaarde van een ervaringsdeskundige? En wat is zijn positie?

Lees meer

De ervaringsdeskundige wint terrein binnen het sociaal domein. Van oorsprong werden ervaringsdeskundigen ingezet binnen de ggz, maar steeds vaker krijgt hij nu ook in andere sectoren, zoals verslavingszorg en gehandicaptenzorg, een plek. Maar hoe deze plek er precies uit moet zien, daarover verschillen de meningen.

Inzet ervaringsdeskundige geen doel op zich

Wilma Boevink, onderzoeker en ervaringsdeskundige binnen de ggz, merkt dat we in Nederland voorlopen op de rest van Europa als het gaat om de inzet van ervaringsdeskundigen. ‘In Frankrijk is het bijvoorbeeld absoluut ondenkbaar dat patiënten buiten de spreekkamer met hulpverleners in aanraking komen. Wat dat betreft lopen wij in Nederland mijlenver voor op andere landen.’ Maar we zijn er nog niet. ‘De inzet van een ervaringsdeskundige is geen doel op zich, het is een middel om te zorgen dat de ggz zich dienstbaar en ondersteunend kan inzetten bij het grillige bestaan van cliënten. Er wordt nu vooral gebruik gemaakt van individuen en niet van de collectieve kennis van ervaringsdeskundigen. Er is te weinig sprake van invloedrijke kruisbestuiving.’

Bovendien meent Boevink dat de inzet van ervaringsdeskundigen nu vaak nog toevallig is. ‘Er is hierover weinig centraal beleid.  De teamleider bepaalt of er een ervaringsdeskundige of een vrijwilliger met ervaringsdeskundigheid aanwezig is op een afdeling. Ook zijn er per team verschillende arbeidsvoorwaarden, opleidingseisen en supervisie mogelijkheden. Al die punten roepen in veel organisaties praktische vragen op.’

Ervaringskennis versus ervaringsdeskundigheid

En dan hebben we het nog niet eens over wanneer je nu eigenlijk precies een ervaringsdeskundige bént. Onderzoeker Alie Weerman: ‘In de discussie die nu op gang komt, menen sommigen dat iedereen ervaringskennis heeft. Ik ben daar heel duidelijk in. Nee, niet iedereen heeft de ervaringskennis die nodig is om als ervaringsdeskundige te kunnen werken.’ De basis voor de kennis van een ervaringsdeskundige is volgens Weerman dat deze ervaring heeft met ontwrichting en herstel. Heb je deze ervaring? Dan zou je dus als ervaringsdeskundige aan de slag kunnen. Maar ook dat is niet altijd even gemakkelijk. Het is heel verleidelijk om als ervaringsdeskundige heel dicht bij de client te staan en je eigen ervariongen te delen om de ander te helpen. Volgens Weerman is dat echter niet altijd goed. ‘Ervaringsdeskundigen kunnen goed nabij zijn, maar juist zij moeten óók leren met een bepaalde distantie te werken. Het proces van ervaringsdeskundige zelf en dat van de cliënt moet niet vervlochten raken. Dat gebeurt sneller omdat de ervaringsdeskundige zich persoonlijker opstelt dan gebruikelijk is bij professionals. Die persoonlijke betrokkenheid is anderzijds ook de kracht.’

Al met al is het dus helemaal niet zo simpel en vanzelfsprekend om een client met behulp van ervaringskennis verder te helpen. Om ervaringsdeskundigen een goede basis mee te geven voor hun functie, worden dan ook steeds meer opleidingsmogelijkheden aangeboden. Voor ervaringsdeskundigen in de specialistische ggz zijn opleidingen inmiddels vanzelfsprekend, ook voor ervaringsdeskundigen in de basis ggz en het sociaal domein zijn inmiddels opleidingen beschikbaar. Zo starten Rino Zuid en Markieza per september 2017 met een nieuwe opleiding speciaal voor het sociaal domein. Volgens de initiatiefnemers focust een ervaringsdeskundige in de specialistische ggz voornamelijk op de stoornis, hoe daarmee omgegaan kan worden en de afbouwen van medicatie. ‘In het sociaal domein en in de basis ggz ligt de focus op positieve gezondheid: wat kan een cliënt wél? Waar liggen talenten en hoe kan een cliënt die inzetten? Hoe bouw je gezonde relaties op? Hoe geef je zin aan je leven? Hoe werk je aan een gezonde leefstijl? Hierbij kijkt de ervaringsdeskundige met de cliënt samen buiten de kaders van de zorg. Denk aan vrijwilligerswerk of hardloopgroepjes.’ De inhoud van deze nieuwe opleiding is gebaseerd op Positieve Gezondheid van Machteld Huber, De Herstel visie (Antony, 1993) en HELI Herstel in de eerste lijn van Indigo.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Ervaringsdeskundigheid in het sociaal domein

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Impact van intergenerationele overdracht

ReeHorst

Congres Wijkteams

Van der Valk Hotel