Eenzaamheid

Wijkteam
Sjef van der Klein is Sociaal Werker van het Jaar 2018

Column: Langer thuis is een wens maar niet altijd wenselijk

De wijk waar ik werk, gaat sterk vergrijzen. Als ik aan ouderen vraag wat ze willen, is dit vaak in de eigen omgeving ouder worden. Vertrouwd en bekend, liefst met genoeg mogelijkheden in de buurt om mee te blijven doen en te doen waar ze blij van worden. Toen ik een oudere mevrouw vroeg hoe ze dit voor zich ziet, zei ze glimlachend: ‘Als ik mijn huisje uit ga, hoop ik dat het tussen zes planken is.’
Langer thuis wonen

Onderzoek: Langer thuis kan niet zonder wijknetwerk

Wat hebben ouderen nodig om zo lang mogelijk gezond en gelukkig thuis te blijven wonen. Het antwoord: een sterker lokaal netwerk, gebouwd door goed opgeleide sociaal werkers. 
Eenzaamheid

THEMA Eenzaam en eigen kracht

Sinds een klein jaar zijn er ambassadeurs tegen eenzaamheid onder ouderen. Voormalige wethouders uit respectievelijk Rotterdam en Amsterdam, Marjanne van den Anker en Eric van der Burg. Bij het lezen van de naam van Van der Burg keek ik op. Zeven jaar geleden, toen hij nog wethouder was, mocht ik hem interviewen. Van der Burg toonde zich toen zeer geporteerd voor 'meer zelfstandigheid', 'meer eigen verantwoordelijkheid', 'zo lang mogelijk thuis'. En dan nu ten strijde trekken tegen eenzaamheid onder ouderen. Tja, besturen kan denk ik niet zonder een lichte vorm van hypocrisie.

WIJ SAMEN ‘Ze noemden ons de pareltjes van de maatschappij’

Steeds meer mensen die zelfstandig wonen, lijken behoefte te hebben aan gesprekken met een geestelijk verzorger. In deze eerste Wij Samen een gesprek met geestelijk verzorger Katja Beerman, als consulent levensvragen werkzaam in Leiden, en sociaal werkster Silvia Adrichem. Silvia is werkzaam voor Stichting Radius in Leiden en ondersteunt ouderen, chronisch zieken en gehandicapten.
Langer thuis wonen

164 miljoen voor innovatieve woonvormen voor ouderen

Het kabinet geeft vanaf dit voorjaar 164,4 miljoen aan innovatieve, kleinschalige woonvormen voor ouderen. Woonvormen waar zorg, ondersteuning en gezelligheid samenkomen.
Zelfredzaamheid

‘Ze zou nooit zelf een praktijk bezocht hebben’

De 82-jarige Theo heeft dementie en is zo boos dat hij af en toe zijn vrouw een klap geeft. De 76-jarige Ria belt elke week de politie omdat er een dief in haar huis zit. Ouderen-psychologen kunnen dan essentiële hulp verlenen: ‘Na de zomer zag ik haar weer, ze deed de deur stralend open.’
Zelfredzaamheid
Hugo de Jonge: Zorgbuurthuis is een stap terug

Hugo de Jonge: Zorgbuurthuis is een stap terug

‘Kleinschalig kunnen wonen met goede zorg, in je eigen buurt, daar moet iedereen voor kunnen kiezen.’ Zo onderbouwt Lilian Marijnissen haar plan voor Zorgbuurthuizen. Minister De Jonge laat in een reactie weten positief tegenover het idee te staan. Maar: ‘Het is ongewenst dat het Rijk hiervoor zorg draagt.’
Eenzaamheid

Vier deskundigen over: Het zorgbuurthuis

Ouderen missen een voorziening tussen het eigen huis en het verzorgingshuis. Lilian Marijnissen stelt het Zorgbuurthuis voor. Goed idee? ‘Met dit idee alleen verdrijf je de eenzaamheid niet.’
Eenzaamheid
Piet-Hein Peeters

Redactioneel: Verpleeghuis

Terwijl wij de laatste hand legden aan dit nummer verscheen in Volkskrant Magazine een artikel van collega Aliëtte Jonkers over levensgeluk dankzij het verpleeghuis.
Zelfredzaamheid

28 miljoen extra voor langer thuis wonen

De overheid heeft 27,8 miljoen euro aan gemeenten verdeeld voor projecten om kwetsbare mensen langer thuis te laten wonen.

Over eenzaamheid

Eenzaamheid gaat over sociale relaties

Meer dan 1 miljoen Nederlanders voelt zich erg eenzaam, blijkt uit onderzoek. Het gaat niet alleen om 70-plussers achter de geraniums. Daarbij is het lastig om eenzaamheid tegen te gaan. De afgelopen jaren is het sociaal werk flink aan de gang gegaan met projecten tegen eenzaamheid. Voor sociaal werkers ligt er een belangrijke taak om mensen te ondersteunen en in de maatschappij mee te doen.

Lees meer

Meer dan 1 miljoen Nederlanders voelt zich erg eenzaam. Dan gaat het niet alleen om ouderen die achter de geraniums verpieteren. Ook mensen met een lichamelijke- of psychische beperking kunnen behoorlijk lijden onder eenzaamheid. En zelfs onder jongeren lijkt eenzaamheid voor te komen. Uit een enquête onder tieners tot 18 jaar in Den Haag blijkt dat een op de vijf ondervraagden nooit iets met leeftijdsgenoten onderneemt.

Naar schatting 8% van de Nederlandse bevolking voelt zich aanhoudend en ernstig eenzaam, blijkt uit onderzoek. De overheid verwacht dat de decentralisatie van hulp en ondersteuning meer mogelijkheden biedt om eenzame mensen te helpen. Sociaal werkers worden ingezet om plannen van aanpak en projecten tegen eenzaamheid in de wijk uit te voeren. De vraag is dan: wat werkt tegen eenzaamheid en wat werkt niet?

Coalitie Erbij is een samenwerkingsverband van organisaties die aan het werk zijn om eenzaamheid te bestrijden. Het gaat om het Leger des Heils, Sociaal Werk Nederland, Nationaal Ouderenfonds, Resto VanHarte, Sensoor, Vereniging Humanitas, de Zonnebloem en andere partners. De Coalitie brengt eind 2017 in kaart welke bestaande initiatieven – binnen en buiten instellingen – goed werken om eenzaamheid te bestrijden. Vervolgens wordt gekeken wat er nodig is om alle gemeenten goed gebruik te laten maken van die bestaande kennis en ervaring voor een sterke lokale aanpak van eenzaamheid. Voor de uitvoering van het plan stelt het kabinet 900.000 euro extra beschikbaar, bovenop de bestaande subsidie van Coalitie Erbij.

Handreiking

Eenzaamheid krijgt steeds meer aandacht, juist omdat het probleem zo groot is. De vergrijzing, de afbouw van de verzorgingsstaat en de hoge eisen aan de kwaliteit van leven maken dat het risico op eenzaamheid steeds groter wordt. En dan is eenzaamheid ook nog moeilijk te bestrijden. Coalitie Erbij heeft in de zomer van 2017 een handreiking gepresenteerd voor een lokale aanpak van eenzaamheid. De handreiking is gebaseerd op opgedane ervaringen in meer dan twintig gemeenten en geeft inzicht in de problematiek van eenzaamheid, in het nut en de noodzaak van samenwerking, een stappenplan en tips om lokale samenwerking tot een succes te maken.  Ook bevat de handreiking een overzicht van meer dan vijftig verschillende activiteiten en interventies die ingezet kunnen worden.

Vrijwilligers worden veelal ingezet om eenzaamheid onder burgers te lijf te gaan. Dat is ook een van de doelstellingen van het kabinetsbeleid: de omgeving, de wijk  wordt ingezet om problemen van burgers aan te pakken. Mensen die sociale contacten hebben zijn gezonder, ook dat blijkt uit onderzoek. Het tegengaan van eenzaamheid draagt niet alleen bij tot meer welzijn voor burgers, maar zeker ook tot beperking van de kosten voor gezondheidszorg.

Netwerkcoach

Een opmerkelijk initiatief tegen eenzaamheid is bijvoorbeeld de netwerkcoach, een functie die wordt vervuld door een vrijwilliger. De netwerkcoach is voor iedereen die in zijn leven uit beeld raakt en aan het overleven slaat’, vertelt Martin van de Lustgraaf, ontwikkelaar van het concept: “Natuurlijk een netwerkcoach”. De aanpak houdt in dat je een vrijwilliger koppelt aan iemand die geïsoleerd is geraakt. Samen met de cliënt zoekt de netwerkcoach naar betekenisvolle contacten, onder bekenden of onder nieuwe mensen in de omgeving. De netwerkcoach trekt enkele maanden met de cliënt op en stelt steeds de vraag: “Wie kan iets voor jou betekenen?” Op die manier komt de sociale context van de cliënt in beeld.

De Buurtcirkel is een ander initiatief dat niet alleen eenzaamheid tegen gaat, maar mensen ook activeert hun talenten te ontwikkelen. Een Buurtcirkel is een sociaal netwerk van 9 tot 12 mensen die begeleiding nodig hebben om zelfstandig te kunnen wonen. De nadruk ligt op de talenten, niet op de beperkingen van deelnemers. Zij zetten hun talenten in voor de anderen. ‘Samenredzaamheid’ is het kernwoord van de Buurtcirkels.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Eenzaamheid

ReeHorst

Congres Ervarings deskundigheid

ReeHorst

Congres Zorgmijders

ReeHorst