Armoede

Wijkteam
Voedselbank

Steeds meer groepen doen beroep op voedselhulp

Het Rode Kruis ziet, mede door de coronacrisis, dat steeds meer groepen een beroep doen op voedselhulp. Anderzijds is er nog steeds schaamte om om deze hulp te vragen. Hoe kunnen hulpverleners deze mensen helpen? 
Dak- en thuislozen

‘Eindelijk kan ik leven in plaats van overleven’

De Stichting Zwerfjongeren Nederland heeft in samenwerking met social designer Manon van Hoeckel sinds ruim een half jaar een unieke proef. Tien dak- en thuisloze jongeren uit Den Haag, Rotterdam en Eindhoven krijgen een jaar lang een Bouwdepot van 1050 euro in de maand. Zonder voorwaarden. Het doel: hun leven weer op de rails krijgen en aan hun toekomst werken. En dat lukt boven verwachting.  
Armoede

Nibud: Huishoudens niet voorbereid op crisis

Huishoudens maken zich minder zorgen dan twee maanden geleden over hun financiële situatie. Ze lijken de coronacrisis nog niet te voelen. Alle signalen staan echter op rood, zegt het Nibud die sociaal professionals daarom adviseert ook goed door te vragen hoe het financieel met mensen gaat. ‘Als het je overvalt, ben je meestal te laat.’
Armoede

Corona: Ruimhartiger beleid jegens mensen met schulden

Vanwege de coranacrisis zijn de overheid en ook andere schuldeisers minder streng jegens mensen met schulden. Meerdere organisaties, verenigd in de Landelijke Armoedecoalitie, hadden hierop aangedrongen. ‘Dit kan voor mensen het verschil maken tussen wel of geen eten kunnen kopen.'
Armoede

‘Maak onderscheid tussen niet-willers en niet-lukkers’

Jessica van Lokven is ervaringswerker bij Utrecht Schuldenvrij. Ze kreeg een betaalde baan bij de gemeente om ‘mijn ervaring als schuldenaar te gebruiken zodat acties en regels tegen armoede beter aansluiten bij de burgers’. Haar rol: professionals laten zien dat niet-willers ook niet-lukkers kunnen zijn.
Armoede

‘Mensen in de bijstand durven niet te werken’

Meer alleenstaande ouders zijn gaan werken en uit de bijstand gekomen, blijkt uit onderzoek van Divosa. Het geheim: een ‘ernstige versimpeling van de regelingen’. Helaas niet toepasbaar op andere groepen in de bijstand, volgens Divosa. ‘Mensen overzien de gevolgen van loon op allerlei regelingen niet.'
Armoede
Amma Asante: ‘Soms is de brievenbus de grootste vijand’

Amma Asante: ‘Soms is de brievenbus de grootste vijand’

Verhalen zeggen meer dan statistieken, enquêtes en nota's. Dat vindt Amma Asante, de nieuwe voorzitter van de Landelijke Cliënten Raad. 'Praten met mensen, daarmee kom je verder dan alleen vanuit een papieren werkelijkheid werken.'
Wet- en regelgeving

De regels: Persoonsgegevens sneller naar jeugdreclassering

Gecertificeerde instellingen die de jeugdreclassering uitvoeren, krijgen sneller de noodzakelijke gegevens uit de gemeentelijke Basisregistratie Personen (BRP) aangeleverd.
Armoede

Risico op armoede het grootst bij vluchtelingen

Het aantal huishoudens met een inkomen onder de lage inkomensgrens is in 2017 weer met 27 duizend huishoudens gestegen naar in totaal 599.000 huishoudens, volgens het CBS. De stijging is voor een groot deel toe te schrijven aan Syrische vluchtelingen. Het risico op armoede dreigt. Sociaal werk heeft een belangrijk rol om statushouders uit de bijstand en naar werk te begeleiden.
Participatie
De basisbaan: ‘Gesubsidieerd werk nieuwe stijl’

De basisbaan: ‘Gesubsidieerd werk nieuwe stijl’

De gemeente Groningen onderzocht of de realisatie van basisbanen haalbaar is. Wethouder Van der Schaaf: ‘Het is haalbaar maar werkt alleen als je er structureel geld voor vrijmaakt. Draai je het na twee jaar terug, moet je mensen hun werk en inkomen weer afnemen en belanden ze van de regen in de drup.’

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Wijkteam congres: samenwerken in de praktijk

Van der Valk Hotel Veenendaal

Jaarcongres Georganiseerde criminaliteit en ondermijning

ReeHorst