Armoede

Armoede

‘Laagbetaalde zorgverleners worden de organisatie uitgeduwd’

Een promotie-onderzoek onder zorgprofessionals in de ouderenzorg laat schrijnende verhalen zien: ze komen niet rond, kiezen noodgedwongen voor een bestaan als zzp'er en blijven het zwaar hebben. Werkgevers schuiven financiële problemen nu vaak af op medewerkers en dat moet anders, vindt onderzoeker Saskia Duijs.
Zelfredzaamheid

Hoe stimuleer je gedragsverandering vanuit Positieve Gezondheid?

Een nieuw studieboek over Positieve Gezondheid helpt sociaal werkers en andere professionals de gedragsverandering te bewerkstelligen die de cliënt wenst. Medeauteur John Dierx legt met praktische voorbeelden uit hoe sociaal werkers dat 'andere gesprek' kunnen voeren en kunnen samenwerken met zorgverleners.
4 oktober 2022 Dak- en thuislozen

Door één onhandige opmerking van een hulpverlener klopte Magda jarenlang nergens aan, zegt veldwerker Eline Verhaar van het Leger des Heils in Rotterdam. Zij hielp haar weer aan een woning én zelfvertrouwen, vertelt zij in onze podcastserie Kippenvel.

Langer thuis wonen

Liesbeth Hoogendijk vertrekt: ‘Wij gaan allemaal mantelzorger worden’

Ze stapt na 10 jaar over van directeur van MantelzorgNL naar bestuurder bij een zorgorganisatie. Liesbeth Hoogendijk is nog niet klaar met verbetering van de positie van mantelzorgers. Al is er al veel gebeurd. ‘Mantelzorg is uit de hoek gekomen van aaibaar en lief.’
Jeugdhulp

Z+W TV Lian Smits: ‘Jeugdhulp moet niet vervallen in het fixen…

De jeugdhulpverlening ligt onder de loep. Er is veel kritiek op de hulpverlening aan kinderen en gezinnen. Maar ook: professionals bezwijken onder de werklast en verlaten hun vak. In deze aflevering van ZW TV: Lian Smits, bestuurder van jeugdzorgorganisatie Sterk Huis. Wat is er aan de hand in jeugdzorgland?
Jeugdhulp

Vooral meisjes hebben het mentaal zwaar: ‘Meer sociaal werk op school…

Het is slecht gesteld met de mentale gezondheid van meisjes op middelbare scholen. Het lijkt erop dat dit te maken heeft met de coronamaatregelen en de druk te moeten presteren. Universitair hoofddocent Gonneke Stevens: ‘Jongeren zijn angstiger en somberder geworden en hebben meer ondersteuning nodig van sociaal werkers.’
Informele zorg

In actie komen bij ontspoorde mantelzorg: ‘Erken je eigen ongemak’

Als er één onderwerp is waarover niet makkelijk te praten valt, dan is het wel ontspoorde mantelzorg. Toch is het uiterst belangrijk dat sociaal werkers en andere professionals er alert op zijn. En dat ze in actie komen bij signalen, en voorbij het eigen ongemak gaan. Aan een zogeheten leertafel zoekt Movisie uit hoe dat het beste kan.
Huiselijk geweld

Slachtoffer geweld mist vaak emotionele steun, deze maatjes bieden die wel

Stel, je rondt als sociaal werker een traject af bij Fatma, die te maken had met huiselijk geweld. Maar je ziet dat zij niet goed meer naar buiten durft, of dat ze nog steeds gevoelig is voor de woorden van haar ex. Hoe kan zij haar leven weer opbouwen? Maatjes die ook met huiselijk geweld te maken hebben gehad kunnen met laagdrempelige ondersteuning daarin een belangrijk verschil maken.
Jeugdhulp

Criminelen bieden kinderen verslavend middel snus aan

Criminelen willen jonge kinderen verslaafd maken aan snus, zodat ze in ruil voor dit goedje illegale praktijken uitvoeren. Daarom slaat de politie nu alarm, bericht Nu.nl. Wat is snus precies? En hoe heeft het zo populair kunnen worden? Daarover spraken we eerder dit jaar met teamcoach Jongerenwerk Jerrol Lashley, die het snusgebruik signaleerde en aan de bel trok.

Jeugdhulpverlener luidt de noodklok: ‘Lachgas maakt levens kapot’

Lachgas is een groot en zwaar onderschat probleem onder jongeren, meent ambulant jeugdhulpverlener Yassine Bahri. Zijn ‘roep om hulp’ op LinkedIn werd meer dan 60.000 keer bekeken en kreeg veel bijval. ‘Een landelijke aanpak ontbreekt.’

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

Hotel Veenendaal

Wijkteam congres: samenwerken in de praktijk

Hotel Veenendaal

Jaarcongres Georganiseerde criminaliteit en ondermijning

ReeHorst