Armoede

Zelfredzaamheid

Zomerreportage: ‘Overlijdt een eilander, dan krijgen alle Amelanders een rouwkaart’

Deze zomer gaan de redacteuren van Zorg+Welzijn op reportage in het sociaal domein. Dit keer: op verkenning op Ameland. In hoeverre wijkt het sociaal werk op een eiland af van de praktijk op de wal? ‘Van de beperkingen die hier zijn, word je ontzettend creatief.’
Wijkteam
IJsjes

Coole oplossingen in de wijk: zo trotseer je de hitte

Het Hitteplan geldt vanaf vandaag weer. Tegelijk met aanpassen aan de warmte moeten we ons aanpassen aan het klimaat. Hoe sociaal werkers, andere professionals en burgers samen de wijk 'cooler' kunnen maken blijkt uit een vorige week verschenen onderzoek van vijf hogescholen.
9 augustus 2022 Jeugdhulp

Als ik nu niet doorpak op dat stukje criminele ontwikkeling, dan blijft hij erin, voelde straathoekwerker Kim Jolink. In onze podcastserie Kippenvel vertelt zij hoe ze een afgegleden jongen weer op het juiste pad bracht.

Jonge vrouw kijkt naar rekeningen

‘Geef kwetsbare jongeren financiële begeleiding vóór hun 18e, zoals Geld Gappie’

Diverse jongeren maken snel oplopende schulden kort na hun 18e en gaan dan maar de criminaliteit in. Om dat te voorkomen strijdt Loes van Geffen voor intensieve financiële begeleiding vóór 18 jaar. Bij haar initiatief Geld Gappie gebeurt dat al. Wat werkt goed?
Participatie

Common grounds: cliënten onderhouden het bos als reguliere arbeidskracht

Op een landgoed aan de rand van Apeldoorn draait een project waarmee mensen met een lvb of psychische kwetsbaarheid de overstap naar een reguliere werkgever kunnen maken. De kerngedachte is gelijkwaardigheid: iedereen draagt hetzelfde shirt, krijgt hetzelfde kerstpakket en heeft evenveel inspraak. Wat leren sociaal werkers ervan?
Jeugdhulp
redouan el khayari

Column: Wees waakzaam voor een eenzijdige benadering van de hervormingen van…

Sociaal werker van 2022, Redouan El Khayari, zet in een columnreeks dit jaar zijn visie op het vak uiteen. Dit keer: de hervormingen in de jeugdzorg. Want hoe maken we dit proces wél succesvol?
Armoede
Fotp Pixabay

Sociaal werkers kunnen zich schrap zetten: ‘Energiearmoede is een veelkoppig monster’

Meer dan een half miljoen Nederlanders kampt met energiearmoede, een probleem dat door de oorlog in Oekraïne en de oplopende gasprijzen steeds groter wordt. Een significante groep mensen dreigt de verliezers van de energietransitie te worden. Maar sociaal werkers kunnen veel doen om dat te voorkomen.
Dagbesteding

Zomerreportage: ‘Als een cliënt de nieuwe Rembrandt wil worden, moet dat…

Deze zomer gaan de redacteuren van Zorg+Welzijn op reportage in het sociaal domein. Dit keer: Atelier de Zwaan in Gouda, waar mensen met een zorgindicatie dagbesteding kunnen krijgen met begeleiding van kunstenaars en zorgspecialisten. ‘Echt iets moois kunnen maken met goed opgeleide kunstprofessionals geeft deelnemers een enorme boost.'

Grote zorgen over stijgende leefkosten minima: ‘Schulden kwijtschelden nu nodig’

Steeds vaker kunnen betalingsregelingen met schuldeisers niet voldaan worden, signaleert de brancheorganisatie voor schuldhulp en financieel advies NVVK. Dat komt mede door de hoge energieprijzen en de inflatie. ‘Het kabinet kan niet anders dan met een goed pakket aan maatregelen komen voor de lage inkomens.’
Eenzaamheid
Jongere vrouw en oudere man maken selfie

‘Verbinding maken tussen jong en oud verrijkt het leven’

Ontmoetingen stimuleren tussen jong en oud is het doel van de Expertisegroep Jong Oud. Het verrijkt het leven van alle generaties, zeggen de deelnemende organisaties. Hoe breng je jongeren en ouderen bij elkaar en wat levert dat op?

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Wijkteam congres: samenwerken in de praktijk

Van der Valk Hotel Veenendaal

Jaarcongres Georganiseerde criminaliteit en ondermijning

ReeHorst