Armoede

Het ligt in de verwachting dat problemen toenemen

In de Veenkoloniën komt meer dan de helft van de mensen die het wettelijke schuldsaneringstraject volgen uit een gezin dat inkomen uit werk of een onderneming ontvangt. Gezien de huidige economische crisis is het dus alle hens aan dek om ook voor deze groep een toename in schuldproblemen te voorkomen.
Armoede
János Betkó is beleidsadviseur Inkomen bij de gemeente Nijmegen.

Column: Eigendunk versus vertrouwen

János Betkó verwondert zich over het fenomeen van eigendunk en wantrouwen. En stelt er vertrouwen tegenover. Want steeds meer onderzoek toont aan dat je mensen wél kunt helpen met onvoorwaardelijke giften.
Armoede

Verzilverbare uitkeringen of basisinkomen?

Politieke partijen zijn op zoek naar alternatieven voor het toeslagensysteem. Sommige komen op het basisinkomen uit en andere op negatieve inkomstenbelasting in de vorm van verzilverbare uitkeringen.
Armoede
vrolijke meid

Tranen van blijdschap dankzij een basisbaan

Bijstandsgerechtigden niet alleen geld geven, maar ook werk. Steeds meer gemeenten experimenteren met het idee van de basisbaan. In Heerlen loopt sinds eind 2018 een pilot, in Oude IJsselstreek liggen de plannen klaar om begin volgend jaar te starten. Hoewel de basisgedachte in beide gevallen hetzelfde is, zijn er in de uitvoering grote verschillen.
Armoede

Klant, schuldhulpverlener en schuldeiser hebben voordeel bij Schuldenknooppunt

Snel, betrouwbaar, veilig en uniform schuldproblemen oplossen. Dat biedt het Schuldenknooppunt. Vanaf begin 2021 kunnen alle schuldhulpverleners en schuldeisers digitaal gegevens uitwisselen om klanten effectiever te helpen bij het regelen van hun schulden. Voor schuldhulpverleners levert dit tijdwinst op. Voor de meeste schuldeisers betekent het dat ze schulden efficiënter af kunnen handelen.
Armoede

Intensieve begeleiding van oudere bijstandsgerechtigden

De gemeente Almere probeert met de Aanpak45+ meer 45-plussers te laten uitstromen uit de bijstand. Oudere burgers die langdurig in de bijstand zitten krijgen intensieve begeleiding van dedicated klantmanagers. Hoe effectief is deze aanpak? Regioplan onderzocht het in een setting met een experiment- en een controlegroep.1 Ze voerden ook een procesevaluatie uit.
Verward gedrag

Van nachtopvang wordt niemand beter

Eind 2019 heeft branchevereniging Valente onderzoek gedaan naar de nachtopvang voor dakloze mensen. Nachtopvang in zijn meest elementaire vorm betekent brood, bad en een stapelbed op een slaapzaal. Dat blijkt niet effectief te zijn als oplossing voor dakloosheid. De laatste jaren stijgt het aantal nachtopvanggebruikers en ook het aantal bedden.

Heldere communicatie over schuldhulpverlening helpt problemen voorkomen

In 's-Hertogenbosch kiezen we voor eenvoud. Het gemeentebestuur wil dat inwoners tevreden zijn over de ondersteuning bij (dreigende) schulden. Daarom is de dienstverlening laagdrempelig, eenvoudig en eenduidig. Zo voorkomen we dat inwoners te laat in actie komen, met schulden en armoede als gevolg. Eenvoud is het motto. Vooral als het gaat om taalgebruik.
Armoede

Succesvol uit de langdurige bijstand is mogelijk

Langdurig bijstandsgerechtigden activeren en aan het werk helpen? Met een goed doordachte aanpak kán dat. Het vereist tijd, geld, aandacht en expertise, maar de resultaten wegen daar zeker tegenop. Significant Public selecteerde, onderzocht en beschreef zeven kansrijke voorbeelden. Uit verschillende regio's, van klein tot groot, voor specifieke klantgroepen of juist generiek.
Armoede

Gemeentelijke schuldhulpverlening aan ondernemers kan en moet beter

De gemeenten hebben de schuldhulpverlening voor particulieren vaak goed geregeld. Maar ondernemers staan nog te vaak voor een gesloten loket. Terwijl deze groep juist een groot risico op schulden heeft. Het Platform Publieke Ondernemersadviesorganisaties en samenwerkingsverband Schouders Eronder werken met gemeenten aan een verbeterslag.

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Wijkteam congres: samenwerken in de praktijk

Van der Valk Hotel Veenendaal

Jaarcongres Georganiseerde criminaliteit en ondermijning

ReeHorst