Armoede

Armoede
Fotp Pixabay

Sociaal werkers kunnen zich schrap zetten: ‘Energiearmoede is een veelkoppig monster’

Meer dan een half miljoen Nederlanders kampt met energiearmoede, een probleem dat door de oorlog in Oekraïne en de oplopende gasprijzen steeds groter wordt. Een significante groep mensen dreigt de verliezers van de energietransitie te worden. Maar sociaal werkers kunnen veel doen om dat te voorkomen.
Armoede

Nibud slaat alarm om financiële sores: ‘Thema wordt veiliger als je…

Een op de drie huishoudens komt momenteel niet rond, stelt het Nibud. Financiële problemen zijn nog steeds een taboe-onderwerp maar sociaal werkers moeten het wel durven bespreken, benadrukt strategisch adviseur Gabriëlla Bettonville. Ook drempels om hulp in te schakelen moeten volgens haar omlaag.
Armoede
Geïnterviewde Milouska Meulens zit op grond

Milouska Meulens verdrong jarenlang haar jeugd, stortte in en kwam er…

Schaamte maakte dat journaliste en presentatrice Milouska Meulens (48) zich altijd groot hield en lang niet sprak over haar jeugd die gekenmerkt werd door armoede, veel verhuizingen en het vertrek van haar vader. Tot ze ruim twee jaar terug letterlijk instortte.
Armoede
Handen oudere man tellen geld

Generatiearmoede: hoe doorbreek je die als sociaal werker?

Sociaal werker Miranda Pol werkt in de Veenkoloniën, het grensgebied van Groningen en Drenthe. Daar wonen 14.000 kinderen van wie de grootouders ook al arm waren. Dat ouders hun kinderen kansen gunnen, vindt zij al heel moedig. 'Toegeven dat je het anders wil voor je kinderen.'
Dubbel kwetsbaar én buiten beeld

‘Fundamenteel andere kijk’ op dakloosheid: kabinet geeft wonen en preventie prioriteit

Een eigen woonplek mét ambulante begeleiding. Dat is volgens het kabinet de meest effectieve methode om dakloosheid in Nederland structureel terug te dringen, blijkt uit een vandaag verzonden Kamerbrief. Met een ‘nieuwe manier van denken en werken’ wordt de komende jaren een ‘paradigma-verschuiving’ ingezet. Wonen en preventie zijn hierin sleutelwoorden.
Schuldhulpverlening

‘Merendeel vluchtelingen blijft jaren in bijstand, andere gesprekstechniek nodig’

De armoede in ons land is het grootst onder de Syrische statushouders, aldus de nieuwste KIS Wijkmonitor. Tegelijkertijd komen deze Syriërs vrijwel niet terecht bij de schuldhulpverlening. Hoe moeten we deze cijfers interpreteren? En is er werk aan de winkel voor sociaal werkers?

Nieuwe wetgeving schuldhulpverlening: dit moet je weten

Dankzij recente wetswijzigingen met betrekking tot schuldenproblematiek wordt de situatie voor mensen met schulden rustiger en stabieler. Dat zegt André Moerman, eigenaar van schuldinfo.nl. Schuldhulpverleners en andere sociaal werkers kunnen hun cliënten nu beter begeleiden, maar moeten op diverse zaken wel heel alert zijn.
Wijkteam
Voedselbank

Steeds meer groepen doen beroep op voedselhulp

Het Rode Kruis ziet, mede door de coronacrisis, dat steeds meer groepen een beroep doen op voedselhulp. Anderzijds is er nog steeds schaamte om om deze hulp te vragen. Hoe kunnen hulpverleners deze mensen helpen? 
Dak- en thuislozen
Op naar 0 dakloze jongeren? ‘Zet in op bestaanszekerheid en onvoorwaardelijkheid’

‘We kunnen vaak voorkomen dat mensen hun thuis verliezen’

Het aantal dak- en thuislozen is de laatste jaren snel toegenomen. Onnodig, vindt hoogleraar Judith Wolf, voorvrouw van de net gestarte preventie alliantie. ‘Het is ontzettend belangrijk dat gemeenten ook de blik naar binnen richten. Regels, richtlijnen en werkprocessen veroorzaken dakloosheid.’
Dak- en thuislozen

Evi Hanssen: ‘Je bent kwetsbaarder dan je denkt’

Personeel werven door vooral de diversiteit en de leuke kanten van zorg- en welzijnswerk te laten zien. Dat is het doel van het televisieprogramma Heel Holland Zorgt. Rode draad in elke uitzending is een bekende Nederlander die meehelpt in een zorg- en welzijnsorganisatie. De Vlaamse presentatrice Evi Hanssen ging een dag aan het werk bij de Utrechtse Tussenvoorziening die opvang biedt aan dak- en thuislozen.

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Wijkteam congres: samenwerken in de praktijk

Van der Valk Hotel Veenendaal

Jaarcongres Georganiseerde criminaliteit en ondermijning

ReeHorst