Armoede

Armoede

Hoe krijgen we zicht op intergenerationele patronen? ‘Door betere vragen te…

Armoede, trauma, geweld en gehechtheid. Dat bepaalde problematiek zich generatie op generatie herhaalt, weten sociaal werkers maar al te goed. Wat kunnen professionals doen om goed zicht te krijgen op het hele plaatje van een cliënt? Gedragswetenschapper Sanne Eggen vertelt op het congres Intergenerationele Overdracht dat het begint bij het aannemen van een andere houding.
Dak- en thuislozen
Op naar 0 dakloze jongeren? ‘Zet in op bestaanszekerheid en onvoorwaardelijkheid’

‘We kunnen vaak voorkomen dat mensen hun thuis verliezen’

Het aantal dak- en thuislozen is de laatste jaren snel toegenomen. Onnodig, vindt hoogleraar Judith Wolf, voorvrouw van de net gestarte preventie alliantie. ‘Het is ontzettend belangrijk dat gemeenten ook de blik naar binnen richten. Regels, richtlijnen en werkprocessen veroorzaken dakloosheid.’
Huiselijk geweld
Aanpak van kindermishandeling

Praten over de aanpak van kindermishandeling: hoe doe je dat?

Hoe belangrijk de conclusies en aanbevelingen van onderzoeken ook mogen zijn, ze belanden toch vaak op de plank, zonder dat er iets mee gedaan wordt. Hartstikke zonde, vindt Augeo. De stichting ontwikkelde daarom gesprekshandleiding voor een onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, zodat professionals er gestructureerd mee aan de slag kunnen.
Huiselijk geweld
Eric van Oosterhout is burgemeester van Emmen.

Blog: Liefde in tijden van corona

Burgemeester Eric van Oosterhout ziet dat de coronacrisis veel mooie initiatieven voortbrengt. Maar hij maakt zich ook zorgen. Is het aantal mooie initiatieven inderdaad zo positief? Of zijn het de zonnestralen die je wilt zien na een lange winter? Geven de dichte voordeuren en al die vrolijke filmpjes op sociale media misschien een vertekend beeld?
Huiselijk geweld

‘Sociaal werker speelt belangrijke rol bij dierenmishandeling’

Sociaal professionals hebben een belangrijke signalerende functie als het gaat om het ontdekken van dierenmishandeling. Een speciale signalenkaart geeft handvatten hoe je (verborgen) dierenmishandeling herkent.
Huiselijk geweld
Het piept en het kraakt bij Veilig Thuis Utrecht

‘Hulpverleners moeten over de schutting van hun eigen expertise kijken’

Professionals hebben te weinig oog voor de wisselwerking tussen financiële problemen en geweld of trauma. Dat stelt onderzoeker Ferdi Bekken. ‘Sta je als hulpverlener niet stil bij die wisselwerking, dan blijf je dweilen met de kraan open.’

De Regels: ‘Schuldenwet Wsnp te weinig ingezet’

Het kabinet scherpt de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) aan om het toezicht op nieuwe zorgaanbieders te verbeteren. De nieuwelingen moeten aan meer eisen voldoen, waaronder een meld- en vergunningsplicht.
Armoede
'Aan de buitenkant zie je soms niet dat mensen meer instructie nodig hebben.'

Verschil tussen niet begrijpen en niet willen

Soms wordt een cliënt aangemeld door het steunpunt huiselijk geweld, dat onder de hoed van onze organisatie valt. Hierdoor zijn de lijntjes kort en komen cliënten gemakkelijk bij maatschappelijk werkers terecht voor verdere hulp. Meestal is er sprake geweest van een politiemelding of aangifte. Iets wat (vooral) veel vrouwen toch erg moeilijk vinden, omdat ze toch ook wel van hun partner houden of uit angst voor de gevolgen. Soms leidt dit tot een huis- of straatverbod voor de dader, waaroor het slachtoffer even tot rust kan komen.
Armoede
'Beeldvorming Marokkaanse vrouw moet anders'

‘Beeldvorming Marokkaanse vrouw moet anders’

De beeldvorming over Marokkaans-Nederlandse vrouwen klopt vaak niet. Dat zegt Raja Felgata, de voorzitter van SMN Vrouw. Deze nieuwe tak van het Samenwerkingsverband van Marokkaanse Nederlanders werd woensdag gepresenteerd in Den Haag. Het is een van de dingen die zij wil veranderen.
Armoede
‘Wmo stimuleert gemeenten beleid te maken voor zwerfjongeren’

‘Wmo stimuleert gemeenten beleid te maken voor zwerfjongeren’

Voor zwerfjongeren ontbreekt nog steeds een duidelijk beleidskader, stelt Daan Heineke van Movisie. 'De samenwerking tussen jeugdzorg en maatschappelijke opvang is nalatig en de hulpverlening en nazorg laten te wensen over. De Wmo brengt daar verandering in.'

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Wijkteam congres: samenwerken in de praktijk

Van der Valk Hotel Veenendaal

Jaarcongres Georganiseerde criminaliteit en ondermijning

ReeHorst