Armoede

Dagbesteding
Vadercentrum ADAM

Vadercentrum ADAM is al twintig jaar een spil in de wijk

Wat begon als een ontmoetingsplek voor mannen is uitgegroeid tot een buurtcentrum voor iedereen. In het Haagse stadsdeel Laak is vadercentrum ADAM is al twintig jaar de spil in de wijk. Coördinator Bilal Sahin is hier sinds het begin werkzaam: ‘Elk mens is ergens goed in. Hier proberen we die vaardigheden samen te ontdekken en in te zetten voor de maatschappij.’
Professionalisering

Q&A: ‘Coronacrisis leert ons dat we professionals meer ruimte moeten geven’

Ga uit van de behoeften van mensen, speel welzijn niet uit tegen zorg en investeer in sterke buurten en wijken. Dat zijn volgens Janny Bakker-Klein en Hans Alderliesten van Movisie wellicht de belangrijkste lessen die de coronacrisis ons geleerd heeft. In deze Q&A spreken zij met Zorg+Welzijn hoofdredacteur Sophie van Hogendorp over de invloed die deze crisis heeft en had op het sociaal domein en wat dat betekent voor de toekomst.
Professionalisering

Zorg+Welzijn Q&A: De gevolgen van corona voor het sociaal domein

Movisie verzamelt alle relevante informatie over het coronavirus en de gevolgen ervan op het sociaal domein en het vak van sociaal werkers. In een Q&A video gaat Zorg+Welzijn hoofdredacteur Sophie van Hogendorp in gesprek met Janny Bakker-Klein van Movisie om de stand van zaken op te maken. Waar moeten zij het beslist over hebben? Laat het ons weten.
Jeugdhulp

Z+W TV: Gaat het echt zo slecht met de Nederlandse jongeren?

Als je de verhalen in de media moet geloven, gaat het niet goed met Nederlandse jongeren. Door het coronavirus zijn ze eenzamer geworden, hebben het financieel zwaar, er komen zelfs steeds meer jongeren in de bijstand, in meerdere steden braken er rellen los onder jongeren en steeds meer jongeren dragen wapens. Jongerenwerker Aldwin Larmonie herkent dat beeld. ‘Vooral uit de beginfase van de coronacrisis. Ik heb me toen ook wel zorgen gemaakt.’
Transformatie
Eric van Oosterhout is burgemeester van Emmen.

Column: De coronamarathon zonder sociaal bestek

SOCIAAL BESTEK - Het maken van goed coronabeleid heeft veel weg van een marathontraining, meent burgemeester Eric van Oosterhout. Behalve dat een gemiddelde marathon beter voorbereid is, dan deze crisis.
Zelfredzaamheid

‘Help burgers meer mentale veerkracht te ontwikkelen’

Nu het aantal coronabesmettingen weer oploopt, mensen hun baan verliezen, de schulden oplopen en de eenzaamheid toeneemt, moeten gemeenten en sociaal werkers mensen leren hun psychische veerkracht te vergroten. Dat vindt Jaap van der Stel, lector geestelijke gezondheidszorg aan de Hogeschool Leiden.

Z+W TV: Neem voor goede schuldhulpverlening voorbeeld aan de ic’s

De coronacrisis is in Nederland, als het gaat om het aantal besmettingen, onder controle. Maar steeds vaker horen we geluiden over de economische effecten van deze crisis. Nadja Jungmann, lector Schulden en Incasso: ‘We moeten ons voorbereiden op een groei van het aantal mensen met schulden. En dat moeten we, net als de ic’s, op zo’n manier doen dat we snel kunnen op- en afschalen.’
Armoede

Column: De shovel schuift de schuldenberg voor zich uit

Niets doen is geen optie. Covid-19 beheerst het nieuws. Maar het coronavirus is de brenger van veel meer slecht nieuws dan enkel de ziekte. We geraken langzaam maar zeker in een crisis die zijn weerga niet kent. Als de voortekenen werkelijkheid worden, zullen er vele negatieve records gebroken worden.
Armoede
Safety net

‘Knoop de gaten in het sociaal vangnet dicht’

De coronacrisis raakt niet alleen de klassiek kwetsbare groepen, ook nieuwe groepen krijgen te maken met armoede, zoals zzp’ers en werknemers met flexcontracten. Hoogleraar sociologie Godfried Engbersen maakt zich ernstige zorgen over jongeren en hun toekomstperspectief.
Armoede
Jan met karren

Voedselpakketten voor mensen die buiten alle regelingen vallen

De in Hoorn beroemde Jan van der Gracht zamelt eten in voor mensen die buiten alle regelingen vallen. De coronacrisis wierp hem de nodige obstakels op, maar hij zette door. ‘Juist nu hebben mensen de hulp en zachtheid nodig.’

Over armoede

Hoe help je jouw cliënt uit de armoede?

Ook in een rijk land als Nederland leven steeds meer mensen in armoede. Van alle Nederlanders leeft 6,2 procent, dat zijn iets meer dan 1 miljoen mensen, onder de armoedegrens. Van hen leven er 391.000 in langdurige, dat betekent minstens vier jaar, onder de lage inkomensgrens. in armoede. Dat is 2,5 procent van de bevolking. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede te krijgen?

Lees meer

Opvallend feit aan de armodecijfers van Nederland is dat ruim een derde van de mensen die uit de armoede zijn gekomen, daar uiteindelijk weer in terugvallen. Uit onder zoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt namelijk dat van de mensen die in een bepaald jaar uit de armoede zijn geraakt,  bijna 20% een jaar later opnieuw in een armoede situatie leeft. Na vijf jaar is in totaal 40% in armoede teruggevallen.

Opgedeeld in groepen

Wie zijn de mensen die in armoede leven? Vaak zijn het mensen die behoren tot een zogenoemde kwetsbare groep. Het SCP benoemt acht van die groepen. De eerste groep bestaat uit kinderen in armoede. In 2018 leefden er ruim 264.000 minderjarige kinderen in een huishouden met een inkomen onder de lage-inkomensgrens. Het aantal kinderen in een gezin dat al minstens vier jaar moest rondkomen van een laag inkomen is 103.000 duizend. Dit is zorgelijk omdat kinderen die opgroeien in armoede ook meer kans hebben later zelf in armoede te leven. De tweede en derde groep bestaan uit eenoudergezinnen met minderjarige kinderen en alleenstaanden jonger dan de AOW-leeftijd. Deze twee groepen lopen het grootste risico op armoede. Nederland telt bijna 534.000 eenoudergezinnen. Ruim de helft daarvan (54%) bestaat uit eenoudergezinnen met uitsluitend minderjarige kinderen. Veruit de meeste daarvan hebben een vrouw aan het hoofd. Het armoedepercentage in deze categorie is veel hoger (bijna 15%) dan in de categorie eenoudergezinnen met een man aan het hoofd (7%). Dit komt doordat alleenstaande moeders relatief vaak afhankelijk zijn van een uitkering. Het armoederisico onder 55- tot 65-jarigen vergeleken met andere leeftijdsgroepen is hoog en is gegroeid sinds 2015. De 55-plussers die hun baan zijn kwijtgeraakt, komen moeilijk weer aan het werk. De verhoging van de AOW-leeftijd verlengt bovendien de tijdsspanne van hun armoedeproblematiek. Dit blijkt uit recente gegevens van het CBS.

De vierde groep bestaat uit werkende armen. Dat zijn mensen die een betaalde baan hebben, maar te weinig verdienen om van rond te komen. Hoe beperkter de werkweek, hoe hoger de kans op armoede. Werkende armen vormen bijna een derde van de volwassenen in armoede. Na de bijna 220.000 werkende armen zijn de bijstandsgerechtigden de tweede grootste groep onder de arme volwassenen. In totaal ging het in 2017 om ongeveer 152.000 personen. Dit was bijna een kwart (23%) van de totale groep arme volwassenen. De kans dat bijstandsgerechtigden in armoede verkeren is groot: van alle bijstandsontvangers in Nederland is ruim een derde arm. Naast de werkende armen en de bijstandsgerechtigden zijn de pensioenontvangers de derde grote groep onder de arme volwassenen. In 2017 ging het om 105.000 mensen. Bijna 90% van deze mensen is langdurig arm. Dat het aandeel in deze groep niet of nauwelijks afneemt, komt ook doordat deze groep niet kan profiteren van economische groei.

Dan blijven er nog twee groepen over: arme mensen met een migratieachtergrond en mensen die onder bewindvoering staan vanwege schulden. Van alle arme volwassenen in 2017 had ongeveer de helft een migratieachtergrond. Niet-westerse migranten zijn vaker arm dan westerse migranten. Het armoederisico verschilt per land van herkomst. Bij mensen met een niet-westerse achtergrond hebben migranten uit vluchtelingenlanden het hoogste armoederisico. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht van een bewindvoerder kwam te staan is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind vanwege schulden, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent.

Blijf op de hoogte

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede.

Uitgelicht congres

Wijkteam congres: samenwerken in de praktijk

Van der Valk Hotel Veenendaal

Jaarcongres Georganiseerde criminaliteit en ondermijning

ReeHorst