Armoede en Schuldhulpverlening

Vroeg signaleren van betalingsachterstand kan mensen uit de armoede halen. Daarom is eind juni de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening gewijzigd.

Huisuitzetting vermijden met een team dat belletje wil trekken

Vroeg signaleren van betalingsachterstand kan mensen uit de armoede halen. Daarom is eind juni de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening gewijzigd. In Amsterdam doen ze dat al jaren: vroegsignaleren. En met succes: minder uitzettingen, minder beslagleggingen en een veel lagere schuld dan elders in het land.

Onderzoek naar maatwerk bij schulden van zwerfjongeren

Kwetsbare groepen als zwerfjongeren kampen met grote problemen. Ze hebben vrijwel allemaal schulden, ook bij overheidsorganisaties. Rigide incassoprocedures verergerden tot voor kort de problemen meer dan dat zij deze oplosten. Met de Brede Schuldenaanpak en de Rijksincassovisie komt daarin verandering. Maar vooralsnog zijn er ook nog knelpunten, zo blijkt uit onderzoek van Regioplan.

‘Overheidsinstanties geven te weinig ruchtbaarheid aan hun maatwerkregelingen’

Regioplan benoemt drie knelpunten bij het verbeteren van overheidsincasso bij zwerfjongeren. We leggen ze voor aan een casemanager en een schuldhulpverlener die dagelijks met deze doelgroep te maken hebben. Herkennen zij de knelpunten? Zijn er nog meer?
Jeugdhulp
geld dakloze jongeren

Dakloze jongeren krijgen ieder 10.000 euro

Voor 65 dak- en thuisloze jongeren is binnenkort 10.000 euro per persoon beschikbaar voor een perspectief biedend maatwerktraject. Het doel: uitvinden wat voor álle dak- en thuisloze jongeren helpend kan zijn.
1zwerver-ANP.jpg

Kansen voor kinderen in armoede

Kansfonds wil de komende jaren kansen creëren voor zwerfjongeren en kinderen die leven onder de armoedegrens.
jongeren op zoek naar werk

Kwetsbare jongere vaak geen taak voor sociale dienst

Een grote groep jongeren gebruikt niet de voorzieningen voor begeleiding naar werk.
‘Aanpak van daklozen is onvoldoende’

‘Aanpak van daklozen is onvoldoende’

Er is nog altijd geen sprake van structureel betere aanpakken voor daklozen, stelt kenniscentrum Movisie. Daklozen zelf worden nog steeds nauwelijks betrokken bij de invulling van het aanbod, uitvoerende organisaties zijn meer met overleven bezig dan dat ze echt samenwerken en bovendien zitten de arbeids- en woningmarkt op slot.
'Zwerfjongeren met laag IQ langer zonder hulp’

‘Zwerfjongeren met laag IQ langer zonder hulp’

Zwerfjongeren met een licht verstandelijke beperking konden door lagere zorgindicaties vorig jaar moeilijker terecht bij hulpinstellingen in Amsterdam. Vooral jonge moeders moesten langer wachten op een slaapplek en hulp. Dat melden de gemeente en de landelijke brancheorganisatie Federatie Opvang.
Een zwerfjongere in haar kamertje van het inmiddels gesloten pension Zeezicht in Amsterdam.

Steeds meer jongeren in noodopvang

Het aantal jongeren in de noodopvang neemt in verhouding toe, vergeleken met het aantal volwassenen. Dat maakte de Federatie Opvang maandag bekend. In 2011 zaten ruim 14.000 jongeren onder 23 jaar in de noodopvang, een vijfde van het totale aantal cliënten in de opvang. In 2011 moesten in totaal ruim 66.000 mensen hun huis uit vanwege huiselijke geweld of financiële problemen.
Minder zwerfjongeren in Utrecht

Minder zwerfjongeren in Utrecht

In de stad Utrecht zwerven ongeveer 135 jongeren rond die geen onderdak hebben. Twee jaar geleden telde Utrecht nog bijna 150 zwerfjongeren en in 2008 waren het er nog 236.

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst