Armoede en Schuldhulpverlening

Vroeg signaleren van betalingsachterstand kan mensen uit de armoede halen. Daarom is eind juni de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening gewijzigd.

Huisuitzetting vermijden met een team dat belletje wil trekken

Vroeg signaleren van betalingsachterstand kan mensen uit de armoede halen. Daarom is eind juni de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening gewijzigd. In Amsterdam doen ze dat al jaren: vroegsignaleren. En met succes: minder uitzettingen, minder beslagleggingen en een veel lagere schuld dan elders in het land.

Vroegsignalering van schulden kan effectiever en efficiënter

Vroegsignalering van problematische schulden vindt te vaak plaats zonder volledig projectplan of monitoring. Daardoor zijn de resultaten onvoldoende inzichtelijk, ontbreekt sturing en blijft er twijfel bestaan over de meerwaarde. Vanwege het zwaarwegende belang van inwoners met ernstige schulden, moet dit beter. Want vroegsignalering is wel degelijk van waarde voor inwoners en maatschappij.
LVB
Pieter Hilhorst: ‘Zoek naar een middenweg als je problemen echt wilt oplossen’

Pieter Hilhorst: ‘Zoek naar een middenweg als je problemen echt wilt…

‘We hebben te maken met een rare paradox: hoe kwetsbaarder je maatschappelijke positie, op hoe meer regelingen je aanspraak moet maken en hoe groter de kans is dat je niet krijgt waar je recht op hebt. Dat moet veranderen.’ En actieonderzoeker Pieter Hilhorst weet ook hoe.
Armoedebestrijding

Tamara Madern: ‘Financiële zelfredzaamheid is fietsen zonder zijwieltjes’

‘We moeten misschien wel af van het woord schuldenaar’, oppert lector Tamara Madern tijdens het Zorg+Welzijn Congres Armoede en Schulden Doorgrond. Wat is nodig om mensen met risicovolle of problematische schulden te helpen? Madern legt de “Brede Schuldenaanpak” van het kabinet onder de loep. ‘Er is vooral aandacht en betrokkenheid nodig.’
Gemeenten doen te weinig om schulden van inwoners te voorkomen

Gemeenten doen te weinig om schulden van inwoners te voorkomen

Gemeenten doen al veel om zorgverzekeringsschulden te voorkomen en op te lossen, maar nog niet genoeg. Zo worden nog lang niet alle mogelijkheden ingezet en schiet de kennis over het onderwerp tekort. Dat blijkt uit nieuw onderzoek.
Is de brede aanpak van schulden wel breed genoeg?

Is de brede aanpak van schulden wel breed genoeg?

Met de brede schuldenaanpak geeft het huidige kabinet blijk van serieuze aandacht voor armoede en schulden. Maar is dit voldoende voor een échte oplossing?

Hoe de Sociale Verzekeringsbank schulden aanpakt

De Sociale Verzekeringsbank (SVB) wil een bijdrage leveren aan de aanpak van schulden. De SVB zoekt actief contact met partners in de keten om klanten beter van dienst te kunnen zijn. Bijvoorbeeld met de gemeente Groningen, in de pilot vroegsignalering van problematische schulden bij klanten.
De deurwaarder als kennispartner voor het sociaal domein

De deurwaarder als kennispartner voor het sociaal domein

De incassosector komt regelmatig negatief in de publiciteit. Dit eenzijdige beeld gaat echter voorbij aan innovatieve ontwikkelingen in de sector. Hoe zien die trends en ontwikkelingen eruit? En hoe kunnen gemeenten sociale organisaties effectiever samenwerken met incassopartners?

Hulp voor de onbekende schuldenaar dankzij signalen van ketenpartners

De meeste mensen met schulden kloppen niet aan voor hulp. Ze zijn bij gemeenten en wijkteams onbekend. Met vroegsignalering krijgen gemeenten wel zicht op deze onbekende schuldenaars. Steeds meer gemeenten zoeken naar een effectieve aanpak. Tijdens het eerste landelijk overleg vroegsignalering in december deelden ze ervaringen.
Wijkteam
schuldhulpverlening

Vroegsignaleren van schulden is lastig, maar mogelijk

Het vroegsignaleren van schulden is belangrijk om huishoudens uit de problematische schulden te houden. Het project ‘Landelijke uitrol vroegsignalering schulden’ ondersteunt gemeenten bij een effectieve aanpak. Eén van de eerste problemen bij vroegsignalering zijn de privacyvoorschriften.

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst