Armoede en Schuldhulpverlening

Safety net

‘Knoop de gaten in het sociaal vangnet dicht’

De coronacrisis raakt niet alleen de klassiek kwetsbare groepen, ook nieuwe groepen krijgen te maken met armoede, zoals zzp’ers en werknemers met flexcontracten. Hoogleraar sociologie Godfried Engbersen maakt zich ernstige zorgen over jongeren en hun toekomstperspectief.

Hoe effectief zijn vrijwilligers in de schuldhulpverlening?

Veel gemeentelijke beleidsplannen schuldhulpverlening kennen een belangrijke rol toe aan vrijwilligers. Vrijwilligers helpen voorkomen dat mensen in de schulden raken, door hulp te bieden bij het ordenen van de administratie en het aanvragen van voorzieningen. Daarnaast zouden ze, zo is de verwachting, de schuldhulpverlening toegankelijker maken en de kans op terugval beperken.
Vrijwilligers krijgen steeds vaker te maken met complexe cliënten

Vrijwilligers krijgen steeds vaker te maken met complexe cliënten

Steeds vaker worden vrijwilligers ingezet in het sociaal domein. Ook in de schuldhulpverlening. Maar kan iedere vrijwilliger bijdragen aan de financiële redzaamheid van cliënten? Tot welk punt kun je vrijwillige inzet verwachten? En welke rol heeft de beroepskracht dan nog? Jansje van Middendorp: ‘Als beroepskracht moet je goed weten wat de taken en grenzen van je vrijwilligers zijn.’
'Wat kun je en wat wil je een vrijwilliger wel en niet laten doen?'

Grenzen aan de inzet van vrijwilligers

Naar aanleiding van mijn blog over de waarde van niet-formeel leren was ik onlangs uitgenodigd voor een netwerkbijeenkomst van de Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV), met vrijwilligersorganisaties die met of voor jongeren werken. Aan een van de tafels ontstond discussie over de grenzen aan de inzet van vrijwilligers. Wat kun en wil je vrijwilligers wel en niet laten doen?
Rode Kruis helpt dak- en thuislozen

Rode Kruis helpt dak- en thuislozen

Door de strenge vorst is het Nederlandse Rode Kruis gevraagd in verschillende steden dak- en thuislozen hulp te bieden tegen de kou. In Hilversum, Arnhem en Venlo levert de hulporganisatie tientallen veldbedden, kussens en dekens en elke dag enkele vrijwilligers om de capaciteit van de reguliere opvang te versterken.
Een plek om trots op te zijn

Een plek om trots op te zijn

Deze week staat een mooie plek, die ik goed ken, stil bij haar 20-jarig bestaan. Het Catharijnehuis, dagopvang voor mensen zonder (t)huis in Utrecht. Nog dit weekend was ik er.
Eigen universiteit voor vrijwilligers

Eigen universiteit voor vrijwilligers

Weerbare vrijwilligers zijn breder inzetbaar. Dat is de kerngedachte achter de Vrijwilligersacademie. Door scholing te bieden aan de vrijwilligers van vijf Amsterdamse organisaties hopen de initiatiefnemers de wachtlijsten voor informele zorg terug te dringen.
700 maatjeskoppels in het zonnetje gezet

700 maatjeskoppels in het zonnetje gezet

Het Oranje Fonds organiseert dinsdag 20 november in de Cruise Terminal in Rotterdam een groot feest voor honderden maatjeskoppels. Deze koppels bestaan uit een vrijwilliger en een cliént, waaronder jongeren, vluchtelingen, mensen met een handicap, ex-daklozen, tienermoeders en ouderen.
Armoede en Schuldhulpverlening
Wmo: kabinet vergeet welzijnsorganisaties

Wmo: kabinet vergeet welzijnsorganisaties

Het kabinet zet in op meer vrijwilligers en ondersteuning van mantelzorgers. Brancheorganisatie MOgroep mist de investering in jongeren- en buurtwerkers in de wijk. ‘Het kabinet investeert niet het voorkomen van problemen.’ De Wet Maatschappelijke Ondersteuning wordt in 2008 vooral gemonitord en geëvalueerd.
Armoede en Schuldhulpverlening
Wmo: kabinet vergeet welzijnsorganisaties

Wmo: kabinet vergeet welzijnsorganisaties

Het kabinet zet in op meer vrijwilligers en ondersteuning van mantelzorgers. Brancheorganisatie MOgroep mist de investering in jongeren- en buurtwerkers in de wijk. ‘Het kabinet investeert niet het voorkomen van problemen.’ De Wet Maatschappelijke Ondersteuning wordt in 2008 vooral gemonitord en geëvalueerd.

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst