Armoede en Schuldhulpverlening

Column: Schuldhulpverlening is de groeimarkt van de toekomst

In de schuldhulpverlening is er een enorm potentieel aan klanten. De commerciële wereld zou likkebaardend kijken naar zo’n enorme vijver. Maar de klant komt niet vanzelf de schuldhulpverleningswinkel in, stelt Ruud van den Tillaar. De schuldhulpverlener moet een dynamische accountmanager worden.
János Betkó is beleidsadviseur Inkomen bij de gemeente Nijmegen.

Column: Eigendunk versus vertrouwen

János Betkó verwondert zich over het fenomeen van eigendunk en wantrouwen. En stelt er vertrouwen tegenover. Want steeds meer onderzoek toont aan dat je mensen wél kunt helpen met onvoorwaardelijke giften.

Verzilverbare uitkeringen of basisinkomen?

Politieke partijen zijn op zoek naar alternatieven voor het toeslagensysteem. Sommige komen op het basisinkomen uit en andere op negatieve inkomstenbelasting in de vorm van verzilverbare uitkeringen.

Leergang expert schuldhulpverlening gaat verbeterd het tweede jaar in

In het voorjaar van 2019 startte een pilotgroep met een leergang op masterniveau, die schuldhulpverleners opleidt tot expert. Hoe heeft de eerste lichting studenten de opleiding ervaren? Wat levert zij op voor het werkveld in zijn geheel? Hoe worden deze bevindingen vertaald naar de volgende editie?
vrolijke meid

Tranen van blijdschap dankzij een basisbaan

Bijstandsgerechtigden niet alleen geld geven, maar ook werk. Steeds meer gemeenten experimenteren met het idee van de basisbaan. In Heerlen loopt sinds eind 2018 een pilot, in Oude IJsselstreek liggen de plannen klaar om begin volgend jaar te starten. Hoewel de basisgedachte in beide gevallen hetzelfde is, zijn er in de uitvoering grote verschillen.

Van nachtopvang wordt niemand beter

Eind 2019 heeft branchevereniging Valente onderzoek gedaan naar de nachtopvang voor dakloze mensen. Nachtopvang in zijn meest elementaire vorm betekent brood, bad en een stapelbed op een slaapzaal. Dat blijkt niet effectief te zijn als oplossing voor dakloosheid. De laatste jaren stijgt het aantal nachtopvanggebruikers en ook het aantal bedden.

Heldere communicatie over schuldhulpverlening helpt problemen voorkomen

In 's-Hertogenbosch kiezen we voor eenvoud. Het gemeentebestuur wil dat inwoners tevreden zijn over de ondersteuning bij (dreigende) schulden. Daarom is de dienstverlening laagdrempelig, eenvoudig en eenduidig. Zo voorkomen we dat inwoners te laat in actie komen, met schulden en armoede als gevolg. Eenvoud is het motto. Vooral als het gaat om taalgebruik.

Succesvol uit de langdurige bijstand is mogelijk

Langdurig bijstandsgerechtigden activeren en aan het werk helpen? Met een goed doordachte aanpak kán dat. Het vereist tijd, geld, aandacht en expertise, maar de resultaten wegen daar zeker tegenop. Significant Public selecteerde, onderzocht en beschreef zeven kansrijke voorbeelden. Uit verschillende regio's, van klein tot groot, voor specifieke klantgroepen of juist generiek.

Gemeentelijke schuldhulpverlening aan ondernemers kan en moet beter

De gemeenten hebben de schuldhulpverlening voor particulieren vaak goed geregeld. Maar ondernemers staan nog te vaak voor een gesloten loket. Terwijl deze groep juist een groot risico op schulden heeft. Het Platform Publieke Ondernemersadviesorganisaties en samenwerkingsverband Schouders Eronder werken met gemeenten aan een verbeterslag.

‘Cliënten binnen redelijke termijn uit de ellende helpen’

Eens in de twee weken houdt kantonrechter Paul Rouwen zitting voor mensen die door schulden onder beschermingsbewind willen. Samen met de bewindvoerder bespreken ze de reden voor het verzoek en mogelijke lichtere alternatieven. Er wordt een agenda opgesteld voor het bewindentraject. Het advies van Schuldhulpverlening Tilburg is daarbij leidend.

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst