Armoede en Schuldhulpverlening

Vroeg signaleren van betalingsachterstand kan mensen uit de armoede halen. Daarom is eind juni de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening gewijzigd.

Huisuitzetting vermijden met een team dat belletje wil trekken

Vroeg signaleren van betalingsachterstand kan mensen uit de armoede halen. Daarom is eind juni de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening gewijzigd. In Amsterdam doen ze dat al jaren: vroegsignaleren. En met succes: minder uitzettingen, minder beslagleggingen en een veel lagere schuld dan elders in het land.
Participatie
János Betkó is beleidsadviseur Inkomen bij de gemeente Nijmegen.

COLUMN Tegenstrijdigheid in ons sociale stelsel

Bij het onderzoek dat we hier in Nijmegen hebben gedaan naar de Participatiewet werd ik weer eens met de neus op de feiten gedrukt: veel mensen in de bijstand hebben serieuze problemen. Deze mensen kunnen niet zomaar fulltime werken. Sommigen zelfs nooit.
Wet- en regelgeving

Statushouders alleen ontzorgen is problemen vooruit schuiven

Het wetsvoorstel waarin de Veranderopgave Inburgering wordt vastgelegd stelt dat alle statushouders de eerste zes maanden na vestiging in de gemeente 'ontzorgd' moeten worden. De gemeente betaalt die periode vanuit de uitkering de huur, zorgverzekering en kosten voor energie en water. Zal dit financiële problemen van vluchtelingen voorkomen? Of is er meer nodig?

Signalement van het CBS: Verzwijgen witte inkomsten belangrijkste reden schending inlichtingenplicht

Bijna 62 duizend personen hadden in 2017 een openstaande bijstandsvordering vanwege het schenden van de inlichtingenplicht. Twee derde van deze personen ontving in dat jaar ook een bijstandsuitkering. De belangrijkste reden voor een bijstandsvordering was het verzwijgen van witte inkomsten. Dit blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Cliëntencolumn: C’est le ton qui fait le traitement

In een ander tijdperk, dat van de Algemene Bijstandswet en de Wet Werk en Bijstand, konden brieven van de Amsterdamse sociale dienst hard aan komen bij de klanten. Sinds een paar jaar kiest de gemeente voor een meer klantvriendelijke toonzetting. Amsterdam heeft lang geworsteld met de juiste toon en terminologie. Dat begint al bij de naam van de gemeentelijke dienst zelf. Tot 2004 deed men bij de gemeente niet moeilijk en heette de sociale dienst gewoon Sociale Dienst, in de volksmond liefkozend afgekort tot ‘de soos’. Iedereen wist wat je er mee bedoelde.

De Regels: ‘Schuldenwet Wsnp te weinig ingezet’

Het kabinet scherpt de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) aan om het toezicht op nieuwe zorgaanbieders te verbeteren. De nieuwelingen moeten aan meer eisen voldoen, waaronder een meld- en vergunningsplicht.
Wet- en regelgeving

De Regels: Privilege broers/zussen uit Participatiewet

De Participatiewet wordt aangepast om een privilege op te heffen voor samenwonende broers en zussen van wie er één zorgbehoevend is. Dat heeft staatssecretaris Van Ark van Sociale Zaken besloten na een arrest van de Hoge Raad.
Wet- en regelgeving

Wat betekent het regeerakkoord voor het sociaal werk?

Wat betekent het regeerakkoord voor het sociaal domein? Brancheorganisatie Sociaal Werk Nederland zocht het uit. ‘We zien in het akkoord weinig terug van de uitdagingen waar gemeenten voor staan in het sociaal domein.’
1-zelfredzaamheid-PicScout.jpg

Zelfredzaamheid eisen is soms onbehoorlijk

‘Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen', dat zegt de Nationale ombudsman in zijn jaarverslag.
Actie voor fatsoenlijk loon

Goedwillende mensen gaan eerder frauderen

De nieuwe bijstandsregels zijn zo ingewikkeld geworden dat veel mensen ‘onbewust frauderen’. Ambtenaren zullen vaker ‘de andere kant op kijken’.

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst