Armoede en Schuldhulpverlening

‘Laat merken dat jij en de cliënt gelijk oplopen’

De meeste bewoners van achterstandswijken hebben in hun leven veel meegemaakt en geleden. Een veroordelende houding van een sociaal professional kan bij hen heel hard aankomen. Hoe bouw je wél vertrouwen op?
Pieter Vermeer Foto: Linelle Deuk

TEGENDRAADS ‘We gaan niet op de overheid wachten’

'Toen ik in 2013 werkloos was, dacht ik dat ik wel wat zou vinden tijdens mijn drie maanden WW. Maar dat lukte niet. Ondertussen zei het UWV doodleuk: jij bent capabel en zelfredzaam, jij redt jezelf maar. Ik had steun en aandacht nodig, maar van de gevestigde orde kon ik niks verwachten.'
Participatie
János Betkó is beleidsadviseur Inkomen bij de gemeente Nijmegen.

COLUMN Tegenstrijdigheid in ons sociale stelsel

Bij het onderzoek dat we hier in Nijmegen hebben gedaan naar de Participatiewet werd ik weer eens met de neus op de feiten gedrukt: veel mensen in de bijstand hebben serieuze problemen. Deze mensen kunnen niet zomaar fulltime werken. Sommigen zelfs nooit.
Wet- en regelgeving

Statushouders alleen ontzorgen is problemen vooruit schuiven

Het wetsvoorstel waarin de Veranderopgave Inburgering wordt vastgelegd stelt dat alle statushouders de eerste zes maanden na vestiging in de gemeente 'ontzorgd' moeten worden. De gemeente betaalt die periode vanuit de uitkering de huur, zorgverzekering en kosten voor energie en water. Zal dit financiële problemen van vluchtelingen voorkomen? Of is er meer nodig?
Participatie

Sociaal-culturele activering biedt toekomstperspectief voor tegenprestatie

Staatssecretaris Van Ark roept gemeenten op meer werk te maken van de tegenprestatie conform de wet. Maar gemeenten worstelen met nut en noodzaak ervan. Hoe kan de tegenprestatie meer van betekenis zijn? Een verkenning rondom Leeuwarden Fryslân Culturele Hoofdstad biedt perspectief.
Amma Asante: ‘Soms is de brievenbus de grootste vijand’

Amma Asante: ‘Soms is de brievenbus de grootste vijand’

Verhalen zeggen meer dan statistieken, enquêtes en nota's. Dat vindt Amma Asante, de nieuwe voorzitter van de Landelijke Cliënten Raad. 'Praten met mensen, daarmee kom je verder dan alleen vanuit een papieren werkelijkheid werken.'
Zelfredzaamheid

‘Participatie van burgers vraagt omslag sociaal werkers’

Wat zien we terug van de participatiesamenleving? Wil Verschoor van Movisie maakt de balans op. ‘Sociaal werkers maken een omslag van helpen naar ondersteunen. Een andere rol in je werk is onvermijdelijk.’
Participatie

De kwetsbare burger participeert nog niet zo goed

De participatiesamenleving vertoont nog een alleszins elitair karakter. Dat constateert Movisie aan de hand van een onderzoek. Niemand weet eigenlijk nog wat er met de participatiesamenleving wordt bedoeld.
Wijkteam
armoede-2-ANP.jpg

‘Werk aan mensenrechten om armoede tegen te gaan’

‘Armoede zet verschillende mensenrechten onder druk en omgekeerd kunnen mensen die arm zijn hun mensenrechten niet realiseren.' Dit stelt het College voor de Rechten van de Mens.
EPI-Hans-Versteegh-door-Ebru-Aydin.png

Blog: Wie ga jij een stem geven?

In het zaaltje verzamelde zich een bont gezelschap van jonge vrouwen en oudere mannen, allen opbouwwerkers. (Precies, zo noemen ze zich daar nog gewoon, gelukkig.)

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst