Armoede en Schuldhulpverlening

Nadja Jungmann: ‘Recht op betalingsregeling nodig om schulden in te dammen’

Schulden lopen vaak snel op omdat schuldenaren niet kunnen afbetalen en omdat schuldeisers druk zetten om afbetalingen na te komen. Een wettelijke betalingsregeling biedt uitkomst, is de conclusie uit een onderzoek waaraan Nadja Jungmann meewerkte. ‘Er is onafhankelijke regie nodig op de uitvoering van betalingsregelingen.’
geld

Roeland van Geuns: ‘Verhoog de bijstand’

Minder armoede is mogelijk, maar het kost geld en banen. Dat stellen de onderzoekers van het SCP en CBS in het rapport ‘Kansrijk armoedebeleid’. Een effectieve manier om armoede te verminderen is de bijstandsuitkering te verhogen. Of dat daadwerkelijk banen kost, betwijfelt Roeland van Geuns, lector Armoede interventies aan de Hogeschool van Amsterdam.

Armoede in Nederland: hoe staan we ervoor?

Het risico op armoede nam in Nederland vanaf 2014, het einde van de economische crisis af. Maar de kans om minimaal vier jaar van een laag inkomen rond te moeten komen, nam juist toe. Hoe staat Nederland er op dit moment voor als het gaat om armoede? En wat is de verwachting voor 2020?

Actieve rol kerken bij armoedebestrijding is broodnodig

SOCIAAL BESTEK - Kerken spelen een actieve rol in de lokale armoedebestrijding. Dat is ook echt nodig blijkt uit het onderzoek ‘Armoede in Nederland 2019'. Het aantal hulpvragen bij kerken is de afgelopen drie jaar flink gestegen. Functioneert het zorg- en beschermingsnet van de overheid wel voldoende?

Mensen met schulden haken af door te hoge eisen

Slechts zeven procent van de Nederlanders die in schulden verkeren, vindt de weg naar de schuldhulpverlening. Na aanmelding valt nog eens vijftig procent van deze groep af. Mensen haken af door de hoge eisen van de gemeente en door een gebrek aan persoonlijke begeleiding. Onderzoek moet uitwijzen welke werkwijze gemeenten toe kunnen passen om de uitval terug te dringen.

Nadja Jungmann: ‘Vertel cliënten met stress niet wat ze moeten doen’

Langdurige stress kan een flinke wissel trekken op het functioneren van cliënten. Stress-sensitief werken kan een bijdrage leveren aan een betere dienstverlening. ‘Deze cliënten weten wel dat ze bepaalde dingen moeten doen om hun leven weer op de rails te krijgen, maar het lukt ze gewoon niet.’

Risico op armoede het grootst bij vluchtelingen

Het aantal huishoudens met een inkomen onder de lage inkomensgrens is in 2017 weer met 27 duizend huishoudens gestegen naar in totaal 599.000 huishoudens, volgens het CBS. De stijging is voor een groot deel toe te schrijven aan Syrische vluchtelingen. Het risico op armoede dreigt. Sociaal werk heeft een belangrijk rol om statushouders uit de bijstand en naar werk te begeleiden.
Aanpakken schuldhulpverlening moet sneller en beter

Aanpakken schuldhulpverlening moet sneller en beter

De Nationale ombudsman trok al in 2016 aan de bel over de gemeentelijke schuldhulpverlening. Mensen kwamen onvoldoende voor schuldhulpverlening in aanmerking en de toegang was niet breed genoeg. Hoe gaat het nu? ‘Beter, maar de veranderingen mogen wel een tandje sneller worden doorgevoerd.’
Jeugdhulp
multiprobleemgezin

‘Soms kan de blauwe pet meer motiveren dan de zoveelste hulpverlener’

Ondanks dat we weten dat de problemen van multiprobleemgezinnen in samenhang met elkaar aangepakt moeten worden, blijkt het in de praktijk lastig écht integraal te werken. ‘In de samenwerking tussen sociaal domein en veiligheid en justitie is veel meer mogelijk dan hulpverleners vaak denken.’
Gemeenten doen te weinig om schulden van inwoners te voorkomen

Gemeenten doen te weinig om schulden van inwoners te voorkomen

Gemeenten doen al veel om zorgverzekeringsschulden te voorkomen en op te lossen, maar nog niet genoeg. Zo worden nog lang niet alle mogelijkheden ingezet en schiet de kennis over het onderwerp tekort. Dat blijkt uit nieuw onderzoek.

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst