Armoede en Schuldhulpverlening

Safety net

‘Knoop de gaten in het sociaal vangnet dicht’

De coronacrisis raakt niet alleen de klassiek kwetsbare groepen, ook nieuwe groepen krijgen te maken met armoede, zoals zzp’ers en werknemers met flexcontracten. Hoogleraar sociologie Godfried Engbersen maakt zich ernstige zorgen over jongeren en hun toekomstperspectief.

10.000 woningen voor dak- en thuislozen

Vóór 1 januari 2022 moeten er 10.000 nieuwe wooneenheden zijn voor dak- en thuislozen. Die afspraak maakte staatssecretaris Paul Blokhuis (CU) deze week met 21 centrumgemeenten die verantwoordelijk zijn voor de maatschappelijke opvang in Nederland en in 2020 van start gaan met de aanpak.
kopzorgen

Wat zijn de maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis?

Hoe gaat het met de mantelzorgers? En wat kunnen we aan armoede- en schuldenproblematiek verwachten de komende tijd? Dertien onderzoekers van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) stelden zich deze en andere vragen, op basis van de huidige wetenschappelijke kennis.
Waarom faalt hulp als de problemen zich opstapelen?

Waarom faalt hulp als de problemen zich opstapelen?

Onderzoekers Harry Kruiter en Floor Kellerman van het Instituut voor Publieke Waarden laten in hun nieuwe onderzoeksrapport zien hoe mensen met een stapeling van soms slechts twee of drie problemen uitgesloten worden van hulp. ‘Het is de harde waarheid over onze welvaartsmaatschappij dat wij nog steeds niet in staat zijn om deze mensen te helpen.’
‘Welkom is een soort safe house’

‘Welkom is een soort safe house’

Welkom in Veenendaal is een sociaal woonconcept waar thuisloze jongeren én thuisloze ouderen kunnen wonen. De tachtig appartementen herbergen mensen die aan het eind van hun latijn zijn, maar willen groeien. ‘Motivatie is de drijvende kracht’, zegt initiatiefnemer Cora van de Bovenkamp.
Wmo

Kim Putters: ‘Zorg gaat vooral om de relatie tussen mensen’

In zijn boek “Veenbrand” stelt Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, ‘smeulende kwesties’ aan de orde. Een van die kwesties is de groeiende sociale ongelijkheid. Zorg+Welzijn vroeg aan Kim Putters of het sociaal werkers lukt die smeulende kwesties aan te pakken. ‘Professionals vragen zich af: Moeten we wel allemaal doen wat we nu doen?’
E-health

Overbruggingsgesprekken maken wachten iets dragelijker

Hulp vragen en dan tegen een wachtlijst aanlopen, voelt als vechten tegen de bierkaai. ‘Mensen voelen zich vaak zo machteloos.’ MIND Korrelatie biedt daarom overbruggingsgesprekken.
Professionalisering

Wat wil je betekenen voor je cliënt?

Professionals hebben verschillende ideeën over wat hun rol is in het begeleiden van cliënten. De een vindt dat ze naast haar cliënt moet staan, de ander focust zich op activering en een derde wil vooral dat de cliënt krijgt waar hij of zij recht op heeft. Bewustzijn van je eigen perspectief en dat van collega's gaat willekeur bij de hulp aan cliënten tegen.
Dagbesteding

‘De mensen hier zijn als familie voor me’

In het Huis van Compassie Nijmegen worden activiteiten georganiseerd voor en door mensen in een kwetsbare maatschappelijke positie én mensen die het juist beter gaat. Het is er doorgaans een gezellige boel. 'Met z'n allen krijgen we voor elkaar dat iedereen van betekenis kan zijn en zich gerespecteerd voelt.'
Wijkteam
‘Als sociaal werkers maken we het verschil door onszelf te blijven’

‘Als sociaal werkers maken we het verschil door onszelf te blijven’

Al sinds 2009 wordt er jaarlijks een Sociaal Werker van het Jaar gekozen. Dat klinkt leuk, maar wat heb je eraan? Heel veel, weten Antoinet Wijnakker (Sociaal Werker van het Jaar 2013) en Habiba Chrifi-Hammoudi (genomineerd voor de titel van 2018). ‘Het levert je persoonlijke waardering op, maar met elkaar zetten we ook het sociaal werk op de kaart, laten we zien hoe belangrijk het is.’

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst