Armoede en Schuldhulpverlening

János Betkó is beleidsadviseur Inkomen bij de gemeente Nijmegen.

Column: Eigendunk versus vertrouwen

János Betkó verwondert zich over het fenomeen van eigendunk en wantrouwen. En stelt er vertrouwen tegenover. Want steeds meer onderzoek toont aan dat je mensen wél kunt helpen met onvoorwaardelijke giften.

Verzilverbare uitkeringen of basisinkomen?

Politieke partijen zijn op zoek naar alternatieven voor het toeslagensysteem. Sommige komen op het basisinkomen uit en andere op negatieve inkomstenbelasting in de vorm van verzilverbare uitkeringen.

Basisinkomen helpt kwetsbare mensen niet vooruit

Sociaal Bestek - Deze week is het de internationale week van het basisinkomen. Her en der in het land zijn manifestaties, zoals zaterdag 19 september op het Amsterdamse Museumplein. De roep om een basisinkomen klinkt al decennia. Maar recente experimenten zetten vraagtekens bij de onvoorwaardelijkheid. Die helpt de meest kwetsbare mensen niet vooruit.

Arme gezinnen krijgen geld zonder tegenprestatie, ‘want goede resultaten in de…

Waarom zouden arme mensen in zichzelf investeren als je ze geld geeft zonder een tegenprestatie te vragen? Zouden ze wel in staat zijn verstandig met geld om te gaan? Kansfonds experimenteert toch met 'gewoon geld geven' aan arme gezinnen. De hoop op positieve effecten komt door een pilot in de Verenigde Staten.
vrolijke meid

Tranen van blijdschap dankzij een basisbaan

Bijstandsgerechtigden niet alleen geld geven, maar ook werk. Steeds meer gemeenten experimenteren met het idee van de basisbaan. In Heerlen loopt sinds eind 2018 een pilot, in Oude IJsselstreek liggen de plannen klaar om begin volgend jaar te starten. Hoewel de basisgedachte in beide gevallen hetzelfde is, zijn er in de uitvoering grote verschillen.
Illustratie van portemonee Jenny Lindhout

DE STELLING Het basisinkomen: de oplossing voor veel problemen of niet?

Is het basisinkomen de oplossing voor veel problemen of zitten er te veel mitsen en maren aan dit utopische idee?
Piet-Hein Peeters

Redactioneel: Schuldig

De discussie over schulden en armoede is de interessantste die momenteel in het sociaal domein wordt gevoerd.

Vier deskundigen over: Helpt het basisinkomen in het sociaal domein?

Een vast inkomen per maand om van te leven voor iedereen boven de 21 jaar. Zonder controle en voorwaarden vooraf en achteraf. Het basisinkomen. Is het een goed middel om de levens van kwetsbare mensen te verbeteren?
Marc Räkers

‘Regels maken het burgerinitiatieven te moeilijk’

Veel mensen willen meer zelf doen en zelf regelen. Maar hoe doe je dat wanneer je tegengewerkt wordt door regels?

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst