Armoede en Schuldhulpverlening

Safety net

‘Knoop de gaten in het sociaal vangnet dicht’

De coronacrisis raakt niet alleen de klassiek kwetsbare groepen, ook nieuwe groepen krijgen te maken met armoede, zoals zzp’ers en werknemers met flexcontracten. Hoogleraar sociologie Godfried Engbersen maakt zich ernstige zorgen over jongeren en hun toekomstperspectief.

Succesvol uit de langdurige bijstand is mogelijk

Langdurig bijstandsgerechtigden activeren en aan het werk helpen? Met een goed doordachte aanpak kán dat. Het vereist tijd, geld, aandacht en expertise, maar de resultaten wegen daar zeker tegenop. Significant Public selecteerde, onderzocht en beschreef zeven kansrijke voorbeelden. Uit verschillende regio's, van klein tot groot, voor specifieke klantgroepen of juist generiek.

Intensieve begeleiding van oudere bijstandsgerechtigden

De gemeente Almere probeert met de Aanpak45+ meer 45-plussers te laten uitstromen uit de bijstand. Oudere burgers die langdurig in de bijstand zitten krijgen intensieve begeleiding van dedicated klantmanagers. Hoe effectief is deze aanpak? Regioplan onderzocht het in een setting met een experiment- en een controlegroep.1 Ze voerden ook een procesevaluatie uit.
Verschillende gemeenten willen de weg vrij te maken voor een vriendelijker benadering van bijstandsgerechtigden zonder verplichtingen en sancties.

Minder regels voor bijstand kost minder

Steeds meer gemeenten willen experimenteren met soepele regels voor mensen die in de Bijstandswet zitten.
jongeren op zoek naar werk

Kwetsbare jongere vaak geen taak voor sociale dienst

Een grote groep jongeren gebruikt niet de voorzieningen voor begeleiding naar werk.
schulden

Schuldenaren niet aantrekkelijk als werknemer

Betaald werk schept niet altijd mogelijkheden om schulden aan te pakken, blijkt uit onderzoek.
Actie voor fatsoenlijk loon

Goedwillende mensen gaan eerder frauderen

De nieuwe bijstandsregels zijn zo ingewikkeld geworden dat veel mensen ‘onbewust frauderen’. Ambtenaren zullen vaker ‘de andere kant op kijken’.
'Samenleving vergroot schuldenproblematiek onnodig'

‘Samenleving vergroot schuldenproblematiek onnodig’

Volgens het Nibud moet de aanpak van schulden zich meer richten op preventie. 'Financiële problemen worden nu nog te vaak gezien als het gevolg van eigen handelen, maar op dit moment draagt de omgeving nog te vaak bij aan verergering van de schuldenproblematiek.'
Maatregelen Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Maatregelen Sociale Zaken en Werkgelegenheid

De sociale voorzieningen staan onder druk, veel mensen hebben het moeilijk op de arbeidsmarkt. De werkloosheid loopt sneller op dan verwacht. De koopkracht zal volgend jaar met gemiddeld ½ % dalen en de lonen in de markt stijgen minder dan de inflatie. Een overzicht van de maatregelen in 2014 op het terrein van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
‘Je kunt ze leren omgaan met hun problemen’

‘Je kunt ze leren omgaan met hun problemen’

Dak- en thuisloze jongeren lopen als een rode draad door haar carrière heen. De doelgroep intrigeert Roejsa Verhoeven, zorgmanager bij dak- en thuislozenopvang Maas- en Singelzicht. Niet in het minst omdat ze zelf een moeilijke jeugd heeft gehad. Maar, zegt ze ‘ik loop echt niet de hele dag over van begrip.’

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst