Armoede en Schuldhulpverlening

‘Laat merken dat jij en de cliënt gelijk oplopen’

De meeste bewoners van achterstandswijken hebben in hun leven veel meegemaakt en geleden. Een veroordelende houding van een sociaal professional kan bij hen heel hard aankomen. Hoe bouw je wél vertrouwen op?
János Betkó is beleidsadviseur Inkomen bij de gemeente Nijmegen.

Column: Eigendunk versus vertrouwen

János Betkó verwondert zich over het fenomeen van eigendunk en wantrouwen. En stelt er vertrouwen tegenover. Want steeds meer onderzoek toont aan dat je mensen wél kunt helpen met onvoorwaardelijke giften.
Jeugdhulp

Wereldkampioen kickboksen is rolmodel voor kansarme jongeren

Kickbokser Ilias Ennahachi laat zich niet verslaan door de coronacrisis. Samen met Omar Berkane startte hij in mei Ontwikkelcentrum Utrecht. De twee vrienden van Marokkaanse afkomst bieden dagbesteding aan jongeren die in de achterstandswijk Kanaleneiland tussen de wal en het schip dreigen te vallen. ‘Stapje voor stapje ontdekken we hun talenten en werken we aan hun toekomst.’
Zelfredzaamheid

Evi Hanssen: ‘Je bent kwetsbaarder dan je denkt’

Personeel werven door vooral de diversiteit en de leuke kanten van zorg- en welzijnswerk te laten zien. Dat is het doel van het televisieprogramma Heel Holland Zorgt. Rode draad in elke uitzending is een bekende Nederlander die meehelpt in een zorg- en welzijnsorganisatie. De Vlaamse presentatrice Evi Hanssen ging een dag aan het werk bij de Utrechtse Tussenvoorziening die opvang biedt aan dak- en thuislozen.
Professionalisering
moeilijk lezen

Laaggeletterdheid is een blinde vlek in het sociaal domein

2,5 miljoen Nederlanders hebben moeite met lezen, schrijven, rekenen of omgaan met computers. Problemen in andere leefdomeinen hebben vaak laaggeletterdheid ten grondslag. Daarom opent Movisie het Expertisepunt Basisvaardigheden, waar ze onderwijs, sociaal domein, werkgevers en ervaringsdeskundigen aan elkaar verbinden.

Verzilverbare uitkeringen of basisinkomen?

Politieke partijen zijn op zoek naar alternatieven voor het toeslagensysteem. Sommige komen op het basisinkomen uit en andere op negatieve inkomstenbelasting in de vorm van verzilverbare uitkeringen.

Leergang expert schuldhulpverlening gaat verbeterd het tweede jaar in

In het voorjaar van 2019 startte een pilotgroep met een leergang op masterniveau, die schuldhulpverleners opleidt tot expert. Hoe heeft de eerste lichting studenten de opleiding ervaren? Wat levert zij op voor het werkveld in zijn geheel? Hoe worden deze bevindingen vertaald naar de volgende editie?

WIJ SAMEN ‘Ons gebruik van taal levert soms spanning op’

Volgens het klimaatakkoord moeten in 2050 alle woningen in Nederland aardgasvrij zijn. De gemeente Tilburg betrekt ook sociale vraagstukken bij deze energietransitie: dubbele duurzaamheid. Social designer Cindy van den Bremen en projectmanager Nicolaas Veltman gaan daarvoor samen op huisbezoek.
Wijkteam
Langer zelfstandig thuis wonen is niet goedkoper

Jet Bussemaker (RVS): Preventie initiatieven vallen in dorre aarde

De gezondheidsverschillen tussen mensen met een hoge sociaal-economische status (SES) en een lage SES worden groter. De oorzaken hiervoor zijn complex en spelen op vele terreinen: armoede, huisvesting, flexibilisering van de arbeidsmarkt. ‘We hebben structureel beleid nodig dat de verschillen kleiner maakt,’ stelt RVS voorzitter Jet Bussemaker.
Jeugdhulp

Z+W TV: Gaat het echt zo slecht met de Nederlandse jongeren?

Als je de verhalen in de media moet geloven, gaat het niet goed met Nederlandse jongeren. Door het coronavirus zijn ze eenzamer geworden, hebben het financieel zwaar, er komen zelfs steeds meer jongeren in de bijstand, in meerdere steden braken er rellen los onder jongeren en steeds meer jongeren dragen wapens. Jongerenwerker Aldwin Larmonie herkent dat beeld. ‘Vooral uit de beginfase van de coronacrisis. Ik heb me toen ook wel zorgen gemaakt.’

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Gezinnen met complexe en meervoudige problemen

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag

ReeHorst

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst