Armoede en Schuldhulpverlening

Safety net

‘Knoop de gaten in het sociaal vangnet dicht’

De coronacrisis raakt niet alleen de klassiek kwetsbare groepen, ook nieuwe groepen krijgen te maken met armoede, zoals zzp’ers en werknemers met flexcontracten. Hoogleraar sociologie Godfried Engbersen maakt zich ernstige zorgen over jongeren en hun toekomstperspectief.

Column: De shovel schuift de schuldenberg voor zich uit

Niets doen is geen optie. Covid-19 beheerst het nieuws. Maar het coronavirus is de brenger van veel meer slecht nieuws dan enkel de ziekte. We geraken langzaam maar zeker in een crisis die zijn weerga niet kent. Als de voortekenen werkelijkheid worden, zullen er vele negatieve records gebroken worden.
geld

Roeland van Geuns: ‘Verhoog de bijstand’

Minder armoede is mogelijk, maar het kost geld en banen. Dat stellen de onderzoekers van het SCP en CBS in het rapport ‘Kansrijk armoedebeleid’. Een effectieve manier om armoede te verminderen is de bijstandsuitkering te verhogen. Of dat daadwerkelijk banen kost, betwijfelt Roeland van Geuns, lector Armoede interventies aan de Hogeschool van Amsterdam.
Jan met karren

Voedselpakketten voor mensen die buiten alle regelingen vallen

De in Hoorn beroemde Jan van der Gracht zamelt eten in voor mensen die buiten alle regelingen vallen. De coronacrisis wierp hem de nodige obstakels op, maar hij zette door. ‘Juist nu hebben mensen de hulp en zachtheid nodig.’

Bedden voor daklozen blijken snel geregeld in coronatijd

De coronacrisis maakt pijnlijk duidelijk hoe snel een financieel probleem kan ontstaan, met als uiterste consequentie dakloosheid. Overal in het land poppen creatieve oplossingen op om mensen onderdak te bieden. Maar dat zijn geen permanente woningen, terwijl huisvesting een recht is voor iedereen. Herstel begint immers met een huis.

Armoede is een complex probleem

Rotterdam is een stad met twee gezichten. Hip, happening, de stad van opgestroopte mouwen waar keihard gewerkt wordt en alles kan. Maar in datzelfde Rotterdam leeft ook een op de vijf kinderen in armoede. De oude aanpak, vooral gericht op financiële regelingen, loste onvoldoende op.

Schuldenaanpak voor een schuldenvrije generatie

In maart 2019 startte de gemeente Rotterdam met een nieuwe schuldenaanpak. De focus ligt op het voorkomen van schulden, schulden onder controle krijgen, meer samenwerking en innovatieve oplossingen. Volgens Anne Coenen, directeur Maatschappelijke Ontwikkeling, gemeente Rotterdam, is er echt iets op gang gekomen.

Tijd voor schuldhulp 2.0

In een vorige artikel1 sprak de auteur de wens uit dat schuldhulpverlening voor de ondernemer met problematische schulden door digitalisering zou verbeteren. Voorts hoopte zij op erkenning van deze schuldenproblematiek, zodat we het taboe op falen doorbreken en er beter mee omgaan.

Op weg naar structureel beter werkende schuldhulpverlening

Vorig jaar zond de staatssecretaris van SZW ons rapport 'Aansluiting gezocht' naar de Kamer. In dit kritische rapport beschrijven we de uitkomsten van onze analyse op het totale stelsel van schuldhulpverlening in Nederland.
Starten met een schone lei na schulden? ‘Dat kan nu niet’

Schulden? Ga naar de huisarts

Huisartsen nemen steeds meer praktijkondersteuners in dienst die hun patiënten helpen bij psychische of sociale problematiek. Sinds 1 maart is er in Rotterdam een poh voor financiële problemen. ’De huisarts is vaak de eerste professional die in de gaten krijgt dat er op financieel vlak iets mis is.’

Over armoede en schuldhulpverlening

Van armoede naar schuldhulp en er weer uit

Meer dan 220.000 huishoudens leven langdurig, dat is langer dan vier jaar, onder de lage-inkomensgrens en in Nederland leven volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau meer dan 1 miljoen mensen met problematische schulden. Wat kunnen professionals doen om mensen uit de armoede en schulden te krijgen?

Lees meer

De Nationale Ombudsman constateerde in het Jaarverslag 2016 dat schulden, armoede en toegang tot voorzieningen die hulp kunnen bieden de belangrijkste thema’s worden in de komende jaren. ‘Vasthouden aan zelfredzaamheid als norm werpt drempels op, waardoor mensen worden uitgesloten van voorzieningen en hulp.’

Het Sociaal en Cultureel Planbureau berekende dat één tot anderhalf miljoen huishoudens in Nederland te maken heeft met problematische schulden. Ook al kunnen zij in aanmerking komen voor schuldhulpverlening, de problemen blijken niet altijd gemakkelijk op te lossen. Omdat cliënten snel opgeven of boos te worden, weinig flexibel blijken te zijn en ook afspraken niet altijd nakomen.

Schuldhulp

De noodzaak groeit om mensen die financieel in de problemen komen met schuldhulpverlening en armoede-steun te helpen. Sinds een paar jaar is dat de taak van de gemeente. Dat betekent dat elke gemeente die taak om mensen te ondersteunen ook verschillend kan invullen. Enkele gemeenten zijn begonnen met een experiment om mensen in de bijstand ook een klein eigen inkomen te laten verdienen of onbetaald werk toe te staan. Met als doel de leefsituatie te verbeteren en eventueel beter aan betaald werk te kunnen komen.

Er zijn verschillende projecten waarin sociaal werkers helpen om burgers uit de schulden te houden of schulden te saneren. Belangrijk blijkt te zijn om tijdig de financiële problemen – die meestal gepaard gaan met sociaaleconomische problemen – op het spoor te komen. Zoals het meldpunt EMMA – Eerder Melden, Minder Achterstanden, waar de sociaal werker van het jaar 2017 – Mariska Overgaag – mede oprichter van is: ‘Mensen zijn opgelucht als er iemand van EMMA voor de deur staat. Wij komen niks halen, maar iets brengen.’

Armoedebestrijding

De gemeente Alphen aan den Rijn is begonnen met een bijzondere aanpak voor armoedebestrijding: Mobility Mentoring. Het idee is om de stressfactoren weg te nemen bij mensen met financiële problemen. Die stressfactoren kunnen van alles zijn: huisvesting, gezondheid, psychische problemen. Stress zorgt ervoor dat het voor mensen moeilijk wordt om problemen doelmatig aan te pakken. Mensen kunnen dan lastig prioriteiten stellen en hun impulsen te controleren. De methode komt uit de VS en leidt ertoe dat mensen in staat zijn ook hun problemen aan te pakken. De overheid heeft in 2016 bepaald om kinderen die in armoede moeten leven te helpen. Het aantal kinderen dat in Nederland in armoede opgroeit is hoog. Ondanks dat de economie is aangetrokken en er vanuit gemeenten en Rijk aandacht besteedt wordt aan het terugdringen van armoede, groeit tien tot twaalf procent van de kinderen op in armoede. De overheid financiert daarom via de gemeente projecten om kinderen te helpen die in langdurige armoede moeten leven en daarbij in hun sociale welbevinden worden gehinderd.

Sociaal werkers zijn in de meeste gevallen betrokken bij de ondersteuning en hulp aan mensen die in armoede dreigen te geraken of die al in de schuldhulpverlening zitten. Het is voor deze professionals ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de projecten, de beleidsregels en van de ontwikkelingen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening. En niet te vergeten willen sociaal werkers graag lezen over nieuwe ideeën en opinies over methoden en werkwijzen. In dit dossier zet Zorg+Welzijn alles bij elkaar op het gebied van armoede en schuldhulpverlening.

Uitgelicht congres

Congres Armoede en Schulden

ReeHorst

Congres Mensen met verward gedrag in de wijk

ReeHorst

Lustrum: Dag van de sociaal werker

ReeHorst