Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Terugblik op 'De Sociale Agenda 2002-2006' over toekomst van het welzijnswerk: De wereld achter de onveiligheid

Herstelt de overheid het contact met de burger succesvol? De burgers lijken daar, gelet op de laatste landelijke en gemeenteraadsverkiezingen, weinig vertrouwen in te hebben. Maar argwaan voor bureaucratische instanties kan wel degelijk omslaan in vertrouwen. Dat bleek tijdens de vorige maand belegde conferentie 'De Sociale Agenda 2002-2006' over de toekomst van het welzijnswerk. Zorg + Welzijn licht er een workshop uit.

Al jarenlang zijn thema's als wantrouwen van burgers
in de overheid, een te grote afstand tussen burgers en politici, angst voor
criminaliteit en voor een tekortschietende integratie van allochtonen in de
Nederlandse samenleving onderwerp van discussie op sociale conferenties. En al
jaren pleiten inleiders vaak voor radicale veranderingen. Ook wekken zij vaak de
indruk dat professionals in het welzijnswerk maar wat aan rotzooien. Op hun
beurt vinden de professionals dat de inleiders de praktijk niet echt kennen.
Vaak is de kloof tussen theorie en praktijk groot, zodat onduidelijk blijft hoe
die veranderingen in de praktijk moeten worden gebracht. De professionals mengen
zich maar niet in de discussies en horen met verveelde gezichten de lange
pleidooien aan.

Ook tijdens de inleiding van de conferentie 'De Sociale Agenda 2002 -
2006' van het NIZW, de RMO, het Verwey-Jonker Instituut en Forum werd gesteld
dat het roer radicaal om moet. In de workshops - waarin projecten centraal
stonden - werd dat concreet gemaakt. Zo ook in de workshop 'Veiligheid en
professionals' waarin Lodewijk Gunther Moor, directeur van Stichting
Maatschappij, Veiligheid en Politie (SMVP) een presentatie verzorgde van een
project waarin de politie en welzijn nauw en succesvol met elkaar
samenwerken.



Onverschilligheid

De SMVP heeft samen met het Landelijk Centrum Opbouwwerk (LCO) het
landelijk experiment 'sociale veiligheid door sociale zelfredzaamheid van
burgers' opgezet. Inmiddels is de term zelfredzaamheid vervangen door
'zelfwerkzaamheid' om de actieve opstelling van de burger extra te benadrukken.
In Arnhem, Delft, Deventer, Emmen, Leiden, Rotterdam, Utrecht en Zwolle hebben
de politie en het welzijnswerk de handen ineengeslagen en koppels gevormd van
wijkagenten met opbouwwerkers of jongerenwerkers. Ze trekken als duo de wijk in
en soms sluiten professionals van woningcorporaties zich bij hen aan. 'Steeds
blijkt weer dat door de persoonlijke benadering van deze 'wijkwerkers' de
argwaan tegen bureaucratische instanties verandert in vertrouwen,' vertelde
Gunther Moor. 'We ontdekten hierdoor ook dat achter de problemen van
leefbaarheid en veiligheid vaak een veel fundamenteler probleem zit verscholen.
Bewoners voelen zich aan de kant gezet. Ze zijn het slachtoffer van
bureaucratische onverschilligheid. Dat wil niet zeggen dat leefbaarheid en
veiligheid geen problemen zijn, maar er is meer aan de hand dan wij in onze
naïviteit dachten.'

De tijd dat de politie zich vooral concentreerde op boeven vangen en
inbraakpreventie is voorbij. Zonder de medewerking van welzijnsorganisaties,
woningcorporaties en de burger zelf kan de politie weinig uitrichten. 'Doel is
het vermogen van mensen te vergroten bij het vinden van een antwoord op wat zij
als onveilig ervaren,' aldus Gunther Moor. 'Dat betekent onder meer het leren
omgaan met potentieel bedreigende situaties, een ruzie beslechten voordat de
zaak escaleert, graffiti verminderen door de daders op hun gedrag aan te
spreken, een ontmoetingsplaats voor jongeren regelen, conflictbeheersing tussen
verschillende groepen wijkbewoners, gezamenlijk werken aan de afsluiting van
achterpaden en brandgangen - waardoor men zich veiliger gaat voelen - voorkomen
van vervuiling en verloedering, ga zo maar door. Allemaal zaken die de
wijkwerkers samen met de bewoners aanpakken. Hoe meer zelfvertrouwen en sociale
vaardigheden bewoners hebben, hoe beter ze in staat zijn zelf bedreigende
situaties aan te pakken.'

Bij zelfredzaamheid gaat het echter niet alleen om zelfbescherming,
'maar ook om het bevorderen van gemeenschapszin, om het gevoel van saamhorigheid
en om het overbruggen van tegenstellingen. Kortom, mensen bewust maken van het
feit dat zij hun eigen leefsituatie in positieve zin kunnen beïnvloeden.'



Geen blauwdruk

Gunther Moor is zeer enthousiast over de tot nu toe behaalde
resultaten. 'In de wijk De Bargeres in Emmen gaan Nederlanders, die voorheen
tierden over allochtonen, nu bij hen op de koffie. Autochtone Malburgers
(Arnhem), die eerst vooral scholden op de komst van een moskee in de wijk,
werven nu buitenlanders voor een comité dat zich in gaat zetten voor het
afsluiten van achterpaden. In de Driebergerbuurt in Deventer, die het stigma van
ongeorganiseerdheid had, richt men nu een speciale bewonerscommissie. Deze
twintig leden tellende groep met een multiculturele samenstelling moet met de
gemeente en de woonstichting onderhandelen over de reconstructie van de buurt.
In Holtenbroek in Zwolle corrigeert oudere jeugd kinderen bij baldadig gedrag in
een gezamenlijk ingerichte speeltuin. Turkse winkeliers in de Rotterdamse
Slaghekbuurt corrigeren Marokkaanse jongeren zonder dat er 'oorlog' van komt. En
in diezelfde buurt ontstaan bewonersgroepjes die de buurt gezellig maken voor
jong en oud. Uit evaluatieonderzoek in Hillesluis in Rotterdam blijkt dat zowel
het aantal assistentie-aanvragen als het aantal aangiften van misdrijven
terugloopt en dat bewoners zich er veiliger voelen dan twee jaar geleden.'

De aanpak van het project 'sociale veiligheid door sociale
zelfredzaamheid van burgers' werkt echter alleen als de wijkwerkers aan drie
belangrijke voorwaarden voldoen. In de eerste plaats moeten ze er vanuit gaan
dat er geen blauwdruk voor deze aanpak is. Elke wijk of buurt heeft zijn eigen
kenmerken, problemen en mogelijkheden en daar moeten de wijkwerkers zo goed
mogelijk op inspelen. Ze moeten dus goed snappen wat er leeft. Niet achter
bureaus blijven zitten, maar de wijk ingaan en bekende gezichten voor de
bewoners worden. Ook de oplossingen die ze voor problemen aandragen, moeten
specifiek voor de wijken of betreffende bewoners zijn en in nauwe samenwerking
met die bewoners tot stand komen./Kees Neefjes

Administrator

Gerelateerde tags

Of registreer je om te kunnen reageren.

Zorgwelzijn is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden